دو تالاب بینالمللی آجیگل و آلاگل شهرستان گنبدگاووس به سبب کمبارشی سال آبی قبل و جدید و تخصیص نیافتن حقابه آنها از محل رودخانه اترک و سد شیریندرّه بطور کامل خشک شدند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) به نقل از احمد احمدی رییس اداره حفاظت محیط زیست گنبدکاووس با اعلام این خبر نوشت: «تداوم کمبارشی در سال آبی جدید هم به روند خشک شدن سه تالاب بینالمللی گنبدکاووس سرعت بخشید و اکنون دو تالاب خشک شدند.»
به گفته وی، درحال حاضر فقط تالاب بینالمللی آلماگل این شهرستان مقداری آب دارد که «آنهم در صورت تداوم کمبارشی و تخصیص نیافتن حقابه در روزهای آینده خشک خواهد شد.»
وی افزود: «امسال در سه جلسه کمیته مدیریت بحران گنبدکاووس به اهمیت تالابهای و ضرورت لایروبی کانالهای هدایت آب به آنها و اختصاص حقابه به این پهنههای آبی تاکید گردید اما از حقابه خبری نشد. حداقل حجم آب تالابهای بینالمللی گنبدکاووس با عمق دو تا چهار متر و در شرایط عادی و بارشهای مناسب بین ۸۰ تا ۸۵ میلیون مترمکعب است اما به سبب کمبارشی و خشکسالی در چند سال اخیر با بحران کمآبی مواجه شدند.»
رییس اداره حفاظت محیط زیست گنبدکاووس در آبانماه جاری با اشاره به به خشک شدن دو تالاب بینالمللی «آجیگل» و »آلاگل» و کمآبی تالاب «آلماگل» گفته بود: «ادامه این روند امسال مانعی بزرگ برای حضور پرندگان مهاجر از مناطق سیبری به این پهنههای آبی و زمستانگذرانی آنها خواهد شد.»
وی با اشاره به اینکه احتمال خارج شدن سه تالاب بینالمللی گنبدکاووس از لیست کنوانسیون رامسر در صورت تغییر مسیر زیست و عدم حضور پرندگان مهاجر وجود دارد افزوده بود: «با خشک شدن این سه پهنه آبی جوامع محلی دچار آسیب و به احتمال زیاد سبب مهاجرت آنها خواهد شد.»
تالابهای بینالمللی «آلاگل»، «آجیگل» و «آلماگل» همزمان با برگزاری نخستین نشست پژوهشگران سازمان جهانی حفاظت از طبیعت در سال ۱۳۵۰ که در رامسر استان مازندران و با هدف صیانت از تالابها و حمایت بهتر گونههای گیاهی و جانوری که در این پهنههای آبی طبیعی زیست میکنند، تحت عنوان «کنوانسیون رامسر» به ثبت این سازمان جهانی رسیدند.
این سه تالاب بینالمللی که در بخش «داشلی برون» شهرستان گنبدکاووس نزدیک به مرز ایران و ترکمنستان و در فاصله نزدیکی نسبت بهم واقع شدهاند در مجموع بیش از ۳ هزار هکتار مساحت دارند که بزرگترین آنها آلاگل با ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار، سپس آجیگل با ۳۲۰ هکتار و در نهایت آلماگل با ۲۰۷ هکتار است.
تالاب انزلی نیز که در سال۱۳۵۴ در فهرست تالابهای بینالمللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسید طی ماههای گذشته بارها دچار آتشسوزی شده، هرچند گاهی انداختن یک تهسیگار روشن در میان نیزارها آتشی گسترده ایجاد کرده اما آتشسوزی عمدی به قصد تصرف اراضی تالاب علت اصلی آتشسوزیهای گسترده در این منطقه اعلام شد.
آتشسوزی گسترده در تالاب انزلی؛ پنجمین آتشسوزی سریالی تالاب طی سه ماه!
به گفته مدیرکل حفاظت و احیای تالابها ۱/۵ میلیون هکتار از تالابهای ایران منشأ گرد و غبار هستند و ۵۵ درصدشان نیز «پتانسیل غبارخیزی بالایی دارند» که نیازمند برنامهریزی و هدایت «صحیح سیلابها» و تأمین «منابع آب موجود» هستند تا «شاهد خیزش ریزگردها و فعال شدن کانونهای داخلی گرد و غبار نباشیم.»
تخریب محیط زیست با دخالتهای انسانی از جمله نابود ساختن مراتع و جنگلها برای تصرف آنها جهت ساخت و سازهای شهری در کنار کمبارشی و کویرزایی و آتشسوزیهای عمدی و غیرعمدی معضل خشکسالی در ایران را به یک بحران سرنوشتساز تبدیل کرده است. بر همین اساس، مهاجرتهای داخلی به مناطقی که هنوز این مشکل در آنها حاد نشده به شدت افزایش یافته است. کارشناسان پیشبینی میکنند اگر راهکارهای فوری از کوتاهمدت تا بلندمدت برای بحران محیط زیست کشور به ویژه کمبود آب و خشکسالی به عمل در نیاید، بخشهای مهمی از ایران قابل سکونت نخواهد بود.
