آمارهای مختلف بیانگر افزایش خشونت خانگی علیه زنان در ایران است بطوری که برخی آمارها حکایت از آن دارند که ۸۲/۸ درصد زنان باردار در ایران حداقل یکی از انواع خشونت جسمی، روانی، مالی و… را در دوران بارداری تحمل کرده‌اند. آمار دیگری تأکید دارد دست‌کم ۵۲ درصد از زنان باردار در ایران یکی از انواع خشونت را در دوران بارداری متحمل شده‌اند.
روزنامه «هم‌میهن» در گزارشی به خشونت علیه زنان باردار در ایران پرداخته است. در این گزارش با استناد به آمارهای مختلف ارائه شده در ایران آمده که ۸۲/۸ درصد زنان باردار در ایران حداقل یکی از انواع خشونت جسمی، روانی، مالی و… را در دوران بارداری تجربه کرده‌اند. «هم‌میهن» افزوده کمترین تخمینی که از لابلای این پژوهش‌های داخلی به دست می‌آید، شیوع ۵۲ درصدی تجربه خشونت بین زنان باردار است؛ یعنی حداقل یکی از هر دو زن باردار!
«هم‌میهن» در این گزارش میدانی از افزایش مراجعه زنان باردار خشونت‌دیده به مراکز درمانی خبر داده است. ندا، زن ۲۸ ساله و مادر دو دختر گفته همسرش در زمان بارداری دوم او اعتیاد داشته و بار‌ها او را کتک زده، اما هیچ‌کس نبوده که حتی رنج‌اش را به‌رسمیت بشناسد.
او توضیح داده که «قصه زن حامله فرق می‌کند. حتی پیش دوستت هم نمی‌توانی درددل کنی، چون فوری می‌گوید با این وضعیت چرا حامله شدی؟ … حاملگی من جهنم بود. شوهرم هر بار من را می‌زد؛ مثلاً به‌دلیل یک حاضرجوابی به صورتم سیلی می‌زد، بعدش می‌نشستیم با هم گریه می‌کردیم. دستش را می‌گذاشت روی شکمم و از بچه معذرت می‌خواست، اما باز هم این کار را تکرار می‌کرد.»
پدیده، ۳۹ ساله فوق‌لیسانس مدیریت و شاغل، اما جنس دیگری از خشونت را تجربه کرده است: «بارداری من بدترین دوران رابطه من و همسرم بود. من تا ماه سوم بارداری شاغل بودم، اما از ماه سوم به‌مدت دو ماه استراحت مطلق شدم و تصمیم گرفتیم دیگر سر کار نروم و بعدتر برای مرخصی زایمان اقدام کنم. دقیقاً از همان زمان سختگیری‌های شدید اقتصادی شوهرم شروع شد. با این‌که پول داشت انگار می‌خواست به من بفهماند که نباید کار را به‌کلی کنار بگذارم. شاید باورتان نشود، اما ویار‌های ساده من را هم تامین نمی‌کرد. به وضوح می‌فهمیدم که می‌خواهد من را طوری اذیت کند و تحت فشار بگذارد که به‌سرعت به کار برگردم. در همه زمینه‌ها سختگیری می‌کرد؛ از خورد و خوراک گرفته تا لباس و وسیله‌های مورد نیاز بچه. باز هم تاکید می‌کنم که مشکل مالی نداشت.
زینب حسینی، رزیدنت تخصص زنان و زایمان یکی از بیمارستان‌های دولتی تهران هم به «هم‌میهن» گفته که زنان باردارِ خشونت‌دیده زیادی را در این سال‌ها دیده است: «من سالِ سه رزیدنتی هستم. در این سه‌سال آنقدر زن باردار کتک‌خورده دیده‌ام که حد ندارد. خیلی‌ها را هم دیده‌ام که کتک نخورده‌اند، اما از حداقل برخورد انسانی محروم بوده‌اند.
این پزشک افزوده «خیلی از زنان می‌گویند شوهران حتی از خریدن مکمل‌ها یا بعضی دارو‌ها مانند دارو‌های پوستی که نیاز زنان باردار است خودداری می‌کنند و می‌گویند اینها لوس‌بازی تو است، هزاران سال است زنان می‌زایند و از اینطور چیز‌های گران نخواسته‌اند. حالا پماد رفع ترک پوستی شکم، نوع ایرانی چقدر قیمت دارد؟ ۲۰۰ هزار تومان.»
زینب حسینی همچنین گفته یکی از دیگر مواردی که بسیاری از زنان باردار از آن شکایت دارند و از پزشکان کمک می‌خواهند، منع رابطه جنسی است. «بار‌ها پیش آمده که از ما خواسته شده ممنوعیت ارتباط جنسی را نسخه کنیم درحالی‌که این کار حتی می‌تواند برایمان مشکل درست کند.»
اعظم موسوی، رئیس پیشین انجمن متخصصان زنان و زایمان هم از نبود هیچ‌گونه دستورالعمل در مواجهه با زنان باردار خشونت‌دیده خبر داده و گفته «ما تلاش‌هایی برای ورود پزشک به موارد خشونت کرده‌ایم مثلاً توصیه‌ها و پروتکل‌هایی برای مواجهه با تجاوز داریم که باید فوراً برخی دارو‌ها و آزمایش‌ها تجویز شود، اما در مواجهه با خشونت و به‌طور خاص، خشونت به زنان باردار باید بگویم که بله متاسفانه کاری انجام نشده است و اگر پزشکی کاری انجام می‌دهد و مداخله‌ای می‌کند، تشخیص خودش است؛ مثلاً می‌دانم که بعضی پزشکان توصیه می‌کنند که زن به پزشکی قانونی مراجعه کند تا دست‌کم این خشونت جایی ثبت شود و بعدتر اگر لازم شد، زن بتواند اثبات کند که تحت خشونت بوده است.»
او افزوده «حتی پزشکان هم نمی‌دانند که در برخورد با زن خشونت‌دیده باید از چه استانداردی پیروی کنند. ارجاع به روانپزشک، مشاور، پزشکی قانونی و… همگی به تشخیص خود پزشکان انجام می‌شود و حتی ممکن است دردسر‌هایی هم برای پزشک به‌بار بیاورد.»
رئیس پیشین انجمن متخصصان زنان و زایمان تأکید کرده «در زمانه‌ای که تاکید زیادی روی ازدیاد جمعیت می‌شود و افزایش تعداد بچه‌ها اهمیت پیدا کرده، دست‌کم برای سلامت روانی و جسمی جنین هم که شده، باید قوانین حمایتی از زنان باردار در نظر گرفته شود.»
«هم‌میهن» تأکید کرده شایع‌ترین شکل خشونت در دوران بارداری، خشونت روانی و در مرتبه بعدی، خشونت جنسی، اقتصادی و جسمی است. در اغلب موارد رفتار خشونت‌آمیز یا اصلاً خشونت تلقی نمی‌شود مثل وادار کردن زن به ارتباط جنسی یا پنهان می‌شود؛ چراکه خانواده در آستانه تحولی بزرگ است و باید تمرکز بر آمدن عضو جدید باشد.
به نظر می‌رسد یکی از دلایل افزایش آمار زنان باردار و غیرباردار خشونت‌دیده در ایران، افزایش بحران‌های اقتصادی باشد که در سالهای گذشته نه تنها معیشت اقشار کم‌درآمد و تنگدست، بلکه حتی اقشار متوسط را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده و بخش قابل توجهی از این قشر را نیز به زیر خط فقر رانده است.
