در آستانه پایان مهلت اروپا به جمهوری اسلامی برای بازگشت به میز مذاکره با آمریکا، امیر حیات مقدم عضو کمیسیون «امنیت ملی» مجلس شورای اسلامی به وبسایت «دیدهبان ایران» گفت: «ما میتوانیم از داخل دریا، آمریکا را هدف قرار دهیم. سپاه ۲۰ سال است روی این موضوع کار میکند که بتواند با کمک ناوها و کشتیهای ایرانی، آمریکا را از روی دریا هدف قرار دهد، چه بسا که به این فناوری رسیده باشیم!»
او ادامه داد: «آمریکا حدود ۱۰ هزار کیلومتر با ما فاصله دارد و میتوانیم کشتیهای خود را به دو هزار کیلومتری این کشور ببریم و از آنجا با موشک، واشنگتن، نیویورک و دیگر شهرهای آن را هدف قرار دهیم.»
تمامی این رجزهایی که مقامات جمهوری اسلامی علیه آمریکا میخوانند اتفاقا علیه خودشان و به سود اقدامات کشورهای غربی برای مهار کردن آنهاست و ثابت میکند که نظام فکر و ذکری ندارد جز دست یافتن به تسلیحاتی که بتواند کشورهای غربی را تهدید کند!
در همین ارتباط است که فرانسه، آلمان و بریتانیا در اقدام اخیر خود طی نامهای رسمی به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل اعلام کردند اگر جمهوری اسلامی به مذاکرات بازنگردد، آماده فعال ساختن «مکانیسم ماشه» هستند.
روزنامه «فایننشال تایمز» گزارش داد وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا روز سهشنبه ۱۲ اوت (۲۱ امرداد) در نامهای به سازمان ملل اطلاع دادند که اگر جمهوری اسلامی مذاکرات بر سر برنامه هستهای خود را با جامعه جهانی از سر نگیرد، آمادهاند ساز و کار بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه آن را فعال کنند.
در این نامه آمده است: «به صراحت اعلام کردهایم که اگر [رژیم] ایران تا پایان اوت ۲۰۲۵ تمایلی به رسیدن به یک راه حل دیپلماتیک نداشته باشد یا از فرصت تمدید استفاده نکند، سه قدرت اروپایی آمادهاند ساز و کار بازگشت خودکار تحریمها را فعال کنند.»
عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز آذرماه سال ۱۴۰۳ تهدید کرده بود مکانیسم ماشه جمهوری اسلامی ایران را به سمت ساخت سلاح اتمی میبرد.
تهدید مقامات جمهوری اسلامی به حمله موشکی به نیویورک و واشنگتن در رسانههای بینالمللی بازتاب داشته است.
روزنامه «اورشلیم پست» در گزارشی مینویسد جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر زرادخانههای موشکهای کروز و بالستیک خود را تقویت کرده است. برد موشک کروز زمینپایه «هویزه» حدود ۱۳۵۰ کیلومتر گزارش شده و موشک کروز دریایی «ابومهدی» نیز حدود هزار کیلومتر برد دارد و وارد خدمت نیروی دریایی ارتش و سپاه شده است. این بردها برای هدف قرار دادن خاک آمریکا از فاصله دوهزار کیلومتری در دریا کافی نیست، مگر با استقرار تجهیزات پیشرفتهتر یا پایگاههای نزدیکتر به ایالات متحده.
جمهوری اسلامی پیشتر تعدادی کشتی تجاری را تغییر کاربری داد و به عنوان کشتیهای جنگی به اقیانوس اطلس اعزام کرده بود مانند ناوهای مکران و سهند در سال ۲۰۲۱. اما چنین مأموریتهای دریانوردی برای ناوگان فرسودهی ایران دشوار است و قابل تکرار نیست. خودِ ناو سهند در سال ۲۰۲۴ در بندرعباس پس از واژگونی غرق شد.
سابقه رزمی اخیر و زمینه تنشها
در بخش دیگری از این گزارش ادعا شده است که نیروهای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در سالهای اخیر توان قابل توجهی نشان دادهاند. در آوریل ۲۰۲۴، رژیم برای نخستین بار صدها موشک و پهپاد را مستقیماً به سمت اسرائیل شلیک کرد که بیشتر آنها رهگیری و منهدم شدند. این حمله گسترده گرچه ظرفیت جمهوری اسلامی ایران را برای شلیک انبوه موشک و پهپاد نشان داد ولی همزمان ناکامی این تاکتیک و همچنین ضعفهای پدافند هوایی و تدابیر متقابل نیروی ائتلاف در منطقه را برای ناکار کردن آنها نیز آشکار کرد.
در تمام این مدت، نیروهای آمریکا و متحدانش نیز فعالیتهای دریایی جمهوری اسلامی در خارج از خلیج فارس را زیر نظر داشتهاند. اوایل امسال، مقامهای آمریکایی تأیید کردند که علیه یک کشتی اطلاعاتی مربوط به جمهوری اسلامی ایران در دریای سرخ عملیات سایبری انجام دادهاند، بخشی از اصطکاک گستردهتر در دریاست.
به نظر میرسد تهدید امیر حیات مقدم بیشتر با هدف بازدارندگی و پیامرسانی داخلی در آستانه فعال شدن احتمالی مکانیسم ماشه مطرح شده باشد. با توجه به بردهای شناختهشده موشکهای کروز جمهوری اسلامی و محدودیتهای ناوگان دریایی دوربرد، تحقق سناریوی اعلامشده توسط این مقام حکومت ایران از نظر عملی دشوار است؛ هرچند تهران بطور مستمر برد موشکهای دریایی خود را گسترش داده و ثابت کرده که میتواند با شلیک انبوه به منطقه ضربه بزند. اما شواهد علنی، توانایی پرتاب موشک از هیچ کشتی به شکلی که امکان حمله به خاک آمریکا را بدهد، تأیید نمیکند.
