در آستانه پایان مهلت اروپاییها به جمهوری اسلامی برای «توافق» و احتمال فعال شدن «مکانیسم ماشه»، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری روز دوشنبه ۲۷ امرداد، در پاسخ به پرسشی درباره رابطه جمهوری اسلامی و آژانس و اینکه آیا ارتباط تهران با مدیرکل این نهاد به صورت غیرمستقیم درآمده است، ادعا کرد که ارتباطات با آژانس برقرار است و «سطح مبادلاتمان بعد از اتفاقات اخیر تغییر کرده، اما رابطه ما مستقیم است.»
او با اشاره به اینکه هفته گذشته برای «تدوین شیوهنامه نحوه تعامل» با آژانس گفتگوهایی انجام گرفت، مدعی شد که نمایندگی تهران در وین در تماس مستقیم و مستمر با آژانس قرار دارد.
جمهوری اسلامی بعد از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد که همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را متوقف میکند و آژانس نیز بازرسان خود را از ایران خارج کرد.
بر اساس گزارش خبرگزاری «مهر» وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، در جریان سفر بسیار کوتاه ماسیمو آپارو معاون مدیرکل آژانس به تهران که یک هفته پیش از این صورت گرفت، درباره نحوه ارتباط این نهاد با جمهوری اسلامی پس از حمله اسرائیل گفتگو شد.
مقامات جمهوری اسلامی مدیر آژانس را متهم میکنند که زمینهی حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات اتمی در ایران را فراهم آورده است.
همزمان اروپاییها از رژیم ایران خواستهاند تا در مورد سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی توضیح بدهد و همکاری با آژانس را با اولویت دسترسی بازرسان به تأسیسات آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه آغاز کند؛ اما جمهوری اسلامی نپذیرفته و تا کنون نیز اقدامی در این مسیر انجام نداده است.
پیش از این، رافائل گروسی مدیرکل آژانس گفته بود اولویت شماره یک او این است که بازرسان به سایتهای هستهای ایران بازگردند تا خسارات ناشی از بمباران تأسیسات اتمی توسط آمریکا و اسرائیل را ارزیابی کرده و درباره ذخایر اورانیوم با غلظت بالا به بررسی وضعیت بپردازند.
اسماعیل بقایی در کنفرانس خبری خود بار دیگر تکرار کرد که سه کشور اروپایی «تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل را محکوم نکردند و مواضع خود را هم به صورت منطقی توضیح ندادند.» او همچنین تأکید کرد: «معتقدیم سه کشور اروپایی چنین حقی برای فعالسازی مکانیسم ماشه ندارند. این نشانگر تلاش سه کشور اروپایی برای تداوم یک نقش غیرسازنده در موضوع هستهای ایران است.»
از اظهارات مقامات جمهوری اسلامی نیز چنین به نظر میرسد که احتمال فعال شدن «مکانیسم ماشه» زیاد است، هرچند که تلاشهای گستردهای صورت گرفته تا همزمان این موضوع نیز تبلیغ شود که علی خامنهای رهبر نظام آماده مذاکره است و برای انجام آن چراغ سبز نشان داده است.
