بحران کمبود آب و انرژی در ایران بیش از پیش شدت پیدا کرده و ناتوانی دولت در انجام اقداماتی برای تأمین آب و برق مورد نیاز کشور سبب پناه بردن مقامات به افزایش تعطیلات باشد. در حالی که از ماه گذشته تعطیلی روزهای چهارشنبه در دستور کار استانداریها قرار داشت، از هفته آینده روزهای شنبه نیز در بسیاری از استانها تعطیل خواهد بود.
تعطیلی استانهای مختلف برای کاهش مصرف آب و برق به عنوان سادهترین و دمدستیترین راهکار دولت برای مهار بحران کمبود انرژی و آب ادامه دارد. در شرایطی که از تیرماه تعطیلی روزهای چهارشنبه در هر هفته در اکثر استانهای ایران انجام میشد، از هفته آینده برخی استانها روز شنبه را نیز تعطیل اعلام کردند.
به گزارش رسانههای داخلی روز چهارشنبه ۲۹ امرداد و روز شنبه اول شهریورماه، چندین استان ایران برای جلوگیری از فشار بیش از حد به شبکه برق تعطیل یا نیمه تعطیل اعلام شدهاند.
استانداری تهران اعلام کرده کلیه ادارات و سازمانها و نهادهای دولتی روز شنبه اول شهریورماه تعطیل خواهند بود.
استانداری تهران با اشاره به تعطیلی روز شنبه اول شهریورماه، اعلام کرده امتحانات دانشگاهها مطابق برنامه اعلامشده توسط خود دانشگاهها برگزار خواهد شد و تعطیلی ادارات تاثیری بر برگزاری امتحانات نخواهد داشت.
معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه اعلام کرده که «روز شنبه یکم شهریور ۱۴۰۴ همه واحدهای قضایی و اداری قوه قضاییه در استان تهران تعطیل است.»
بر اساس اعلام مقامات استانی در خراسان «رضوی»، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، بوشهر، قم، آذربایجان شرقی، البرز، یزد، کرمان و خوزستان روز شنبه اول شهریورماه، سازمانها و نهادهای دولتی و ادارات تعطیل هستند.
در استان کردستان ادارات و بانکها در روزهای سهشنبه و چهارشنبه نیمهوقت و در روز شنبه بطور کامل تعطیل خواهند بود.
اعلام تعطیلی استانها ادامه دارد و پیشبینی میشود طی ساعات و روزهای آینده استانهای بیشتری به فهرست استانهای تعطیل افزوده شود.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان یکشنبه گذشته از تصمیم هیئت دولت برای تعطیلی روز شنبه خبر داد و گفت در جلسه هیئت دولت، موضوع تعطیلی استانها با توجه به شرایط ناترازی آب، برق و انرژی و با پیشنهاد بخش خصوصی مطرح و مقرر شد در صورت تصمیم استانداران، این تعطیلی به روز شنبه موکول شود.
سخنگوی دولت تأکید کرده بود که بر اساس تصمیم هیئت دولت روز تعطیلی، بر اساس تصمیم استانداران قابل تغییر خواهد بود.
تعطیل کردن یک روز غیر از جمله به تعطیلات آخر هفته و افزایش تعطیلات رسمی آخر هفته به دو روز از مدتها پیش در مجلس شورای اسلامی مورد بررسی قرار داشت. فعالان تجاری اصرار داشتند روز دوم تعطیلات آخر هفته باید شنبه باشد تا اقتصاد ایران بتواند فعالیت تجاری و بانکی و اداری خود را با دیگر کشورها در روز پنجشنبه پیش ببرد. برخی مقامات حکومتی با تعطیلی روز شنبه به علت همزمانی با تعطیلات شبات یهودیها مخالفت کرده و حتی برخی از آنها پیشنهاد تعطیلی روزهای شنبه را توطئهای از سوی اسراییل ارزیابی میکردند!
مخالفان تعطیلی روز پنجشنبه که غالبا از میان تجار و فعالان اقتصادی بودند با تأکید بر اینکه روزهای شنبه و یکشنبه در اکثر کشورهای دنیا تعطیل است و با تعطیلی روزهای پنجشنبه و جمعه در ایران در عمل ارتباط بانکی و اداری شرکتهای ایرانی با جهان قطع خواهد بود.
در ابتدای بررسی این لایحه در مجلس، تعطیلی روز شنبه به تصویب رسید، اما با ایراد شورای نگهبان و هیات عالی نظارت مجمع، نمایندگان مجلس روز دوم تعطیلات آخر هفته را از شنبه به پنجشنبه تغییر دادند با این حال اگرچه ایراد شورای نگهبان از این لایحه برطرف شد، اما همچنان ایراد هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام از این لایحه به قوت ماند و این لایحه معلق ماند.
اکنون به نظر میرسد دولت پزشکیان به دنبال «عادیسازی» تعطیلی روزهای شنبه است. با اینهمه تعطیلی کشور برای مهار بحران فزاینده انرژی کماثرترین اقدام است و صرفا حکم یک مُسکن زودگذر را دارد.
کمبود برق چنان عمیق است که در نیمه دوم تابستان در برخی شهرها زمان قطع برق افزایش پیدا کرده است. از جمله شرکت توزیع نیروی برق شیراز با صدور اطلاعیهای اعلام کرده است که زمان اعلام شده قطع برق از این پس و تا اطلاع بعدی بجای دو ساعت در شبانهروز، ۴/۵ ساعت و در دو نوبت اعمال خواهد شد.
علت این تصمیم «ماندگاری گرمای هوا و ناترازی برق در کل کشور و جهت حفظ پایداری شبکه» اعلام شده است. شرکت توزیع نیروی برق شیراز افزوده «راهکاری به غیر از کنترل مصرف برق وجود ندارد».
گزارشهای شهروندان نشان میدهد در اغلب موارد زمان قطع برق بیش از زمان رسمی اعلام شده از سوی شرکت برق است و در مواردی به شش ساعت در روز میرسد.
از سوی دیگر عباس علیآبادی روز دوشنبه ۱۷ امرداد ۱۴۰۳ اعلام کرده که «در حال حاضر با کاهش دمای هوا، پیک برق را پشت سر گذاشتهایم اما برای پایان خاموشیها همچنان نیازمند همراهی مشترکان تا پایان تابستان هستیم.»
وزیر نیرو بر تداوم کمبود برق تأکید کرده و گفته «دو اتفاق مهم در حال رخ دادن است، با کاهش دما میزان واردات و مصرف کاهش مییابد اما باید توجه داشت که در سال خشکی قرار داریم و نیروگاههایی خارج از مدار هستند، باید روزهای باقیمانده از تابستان را با همراهی همدیگر پشت سر بگذاریم.»
کارشناسان معتقدند قطع برق بخش خانگی و صنعتی و تعطیلی ادارات نمیتواند بحران کمبود انرژی را مهار کند و کشور نیازمند سرمایهگذاری هدفمند در صنعت برق و انرژی است.
ابراهیم حاتم بیگی، کارشناس حوزه انرژی در گفتگو با خبرگزاری «تابناک» گفته «برای مقابله با این مشکل، دولت نیازمند دستکم ۲۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری برای تولید برق جدید است؛ بهویژه در بخش نیروگاههای حرارتی. در حال حاضر باید حداقل ۱۰ تا ۱۲ هزار مگاوات به ظرفیت برق کشور افزوده میشد تا وضعیت به ثبات میرسید.»
ابراهیم حاتم بیگی با بیان اینکه باید یک چشمانداز میانمدت و بلندمدت جهت پایداری برق ایران فراهم شود گفته «در کوتاهمدت، مهمترین اقدام استفاده فوری از نیروگاههای گازی است، چون ارزانتر و سریعتر ساخته میشوند؛ هرچند راندمان پایین و آلودگی بالایی دارند. برای بهبود مسأله، میتوان از نیروگاههای سیکل ترکیبی بهره برد که راندمان بالا و آلایندگی کمتری دارد.»
ابراهیم حاتم بیگی با تأکید بر اینکه در بلندمدت، لازم است تمرکز بر توسعه نیروگاههای پایدار و پاک، از جمله هستهای (فازهای بعدی نیروگاه بوشهر)، و سرمایهگذاری در فناوریهای ذخیره انرژی باشد، گفته «هوشمندسازی شبکه (Smart Grids) و استفاده گسترده از منابع پراکنده تجدیدپذیر ضروری هستند.»
