رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی گفته در صورت بروز جنگ ذخیره دارویی ایران فقط برای دو ماه است. افزایش قیمت و کمبود دارو مرزهای بحران را رد کرده بطوریکه به گفته عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی داروی ۴۰۰ هزار تومانی طی چند ماه به ۱۰ میلیون تومان رسیده است.
افزایش قیمت و کمبود دارو همچنان بحرانی جدی برای خانوارهای کمدرآمد به شمار میرود. پوشش بیمه درمانی در هزینه دارو ناکافی است و قیمت اقلام دارویی طی ماههای گذشته دو تا شش برابر شده است. بسیاری از اقلام دارویی اکنون قیمتی حدود یک ماه حقوق یک کارگر یا حتی چند برابر آن را دارند. شمار زیادی از مبتلایان به بیماریهای خاص به علت ناتوانی در تأمین هزینه دارو، ناچار به توقف روند درمان شدهاند. بخشی از بیماران دوزهای دارویی خود را نصف کردهاند تا روزهای بیشتری دوام بیاورند.
از سوی دیگر برخی اقلام دارویی نیز نایاب یا کمیاب شده است. هادی احمدی سخنگو و عضو هیئت مدیره انجمن داروسازان ایران به تازگی در گفتگو با رسانهها از کمبود ۱۵۰ تا ۲۰۰ قلم دارو در ایران خبر داده و گفته «اگر روند ادامه پیدا کند احتمال اینکه کمبودها بیشتر شود وجود دارد.»
او از افزایش ۲۰۰ الی ۳۰۰ درصدی قیمت دارو هم گفته بود: «در حال حاضر پرداختی از جیب بیمار در برخی موارد بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد است که آسیبی جدی به بیمار میزند. وضعیت بیماران خاص در حوزه دارو بغرنجتر است.»
خبرگزاری «ایلنا» گزارش داده گرانی نفس مردم را بریده، حالا دیگر ابتداییترین نیازهای زیست روزمره ایرانیان تبدیل به کالاهایی لوکس و دستنیافتنی شدهاند. از تهیه مواد خوراکی که کمر میشکند تا گرانیها و کمبودهای دارو و درمان که حیات بیماران را به سخره گرفته است. شرایطی که نه قابل انکار است و نه توجیهپذیر.
یک بیمار مبتلا به بیماری قلبی به خبرگزاری «ایلنا» درباره کمبود و گرانی یک آمپول گفته که باید بهطور منظم مصرف کند: «این آمپول تا تیرماه ۱۴۰۳، حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بود. اما تهیه آن بعد از گرفتن تاییدیه بیمه تنها از داروخانههای مرجع و تایید شده ممکن بود. بعد از جنگ ۱۲ روزه اما شرایط سختتر شد، به نحوی که داروخانهها همیشه تعداد کمتری از میزان آمپول تجویز شده توسط پزشک را با بیمه در اختیارم قرار میدهد و باقی آمپولها را باید با قیمت آزاد خریداری کنم. مثلا از ۴ آمپول دو یا ۳ عدد را باید به صورت آزاد بخرم، آنهم در شرایطی که قیمت این دارو بدون بیمه ناگهان به شدت بالا رفت و به ۱۲ میلیون تومان رسید.»
بیمار دیگری مبتلا به «لوپوس ریوی» گفته «قیمت داروهایم بهویژه بعد از حذف ارز ترجیحی به شدت گران شده است. اگر تا یک ماه بابت داروهایم ۱۲ میلیون تومان پرداخت میکردم حالا باید برای تامین آنها ۲۵ میلیون تومان بپردازم. به علاوه اینکه اصل دارو پیدا نمیشود و مجبورم مشابه هندی یا ایرانی آن را بخرم که عوارض جانبی دارند و روی بدنم تاثیر بدی میگذارند و آزارم میدهند.»
این بیمار ریوی گفته یک دستگاه اکسیژن پرتابل که باید همیشه همراه او باشد ۵ سال پیش ۳۴ میلیون تومان بوده و اکنون به ۵۸۸ میلیون تومان رسیده است: «من تحت پوشش بیمه سلامت هستم. این بیمه به من اعلام کرده است که باید پول دستگاه را از جیب بپردازم و بعد فاکتور خرید را به بیمه بدهم تا تنها ۷۵ میلیون تومان آن را بازگردانند. اما من توان پرداخت چنین هرینهای را ندارم. به علاوه اینکه به دستگاههایی مانند بایپپ و هواساز نیاز دارم که هوای منزل را تصفیه کنند. یعنی بیش از یک میلیارد تومان هزینه دستگاههای کمک تنفسی میشود که بیمارانی در وضعیت مشابه من به آنها نیاز دارند و حیاتشان به این دستگاهها وابسته است.»
از سوی دیگر همایون سامهیح رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی هشدار داده که اگر جنگی رخ دهد بعید است بیش از دو ماه طول بکشد. او افزوده بر اساس قانون وزارت بهداشت باید ۶ ماه دپوی دارو داشته باشد.
رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه برای تولید دارو در کشور با مشکل مواجه هستیم، ادامه داد: «بانک مرکزی اعلام میکند که ارز مورد نیاز برای خرید مواد اولیه دارو را دارد، اما انتقال ارز با مشکل مواجه است. وزارت نفت هم برای تامین و انتقال ارز واردات دارو، اعم از ارز آزاد یا ترجیحی با مشکلات بسیاری مواجه است.»
افزایش سرسامآور قیمت دارو و تجهیزات پزشکی در حالی از دو سال پیش روندی صعودی پیدا کرد که دولت مسعود پزشکیان از ابتدای زمستان سیاست حذف ارز ترجیحی را در دستور کار قرار داد. بر این اساس ارز ترجیحی که با قیمت ۲۸ هزار و ۵۰۰ برای واردات دارو، تجهیزات پزشکی و مواد اولیه مورد نیاز شرکتهای داروسازی داخلی مورد استفاده قرار میگرفت حذف شد و واردکنندگان باید ارز مورد نیاز را از بازار ارز تجاری -که قیمتها در آن نزدیک به بازار آزاد است- تهیه کنند؛ این تغییر به معنای چند برابر شدن هزینه داروهای وارداتی و داروهای تولید داخل است.
پس از موج گسترده واکنشها به حذف ارز ترجیحی واردات کالاهای اساسی، دولت مدعی شد ارز ترجیحی برای دارو حذف نشده و حتی قرار است در سال آینده نیز ادامه پیدا کند.
این در حالیست که حسن حسننتاج، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، روز یکشنبه سوم اسفندماه با اشاره به افزایش چندبرابری قیمت دارو و تجهیزات پزشکی، ادعای دولت درباره حذف نشدن ارز ترجیحی دارو را رد کرده و گفته «در عمل شاهد افزایش چندبرابری قیمتها هستیم؛ بهگونهای که دارویی با قیمت حدود ۴۰۰ هزار تومان به چندین میلیون تومان رسیده است. این موضوع نشان میدهد میان شعار و عمل فاصلهای جدی وجود دارد.»
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی افزوده «وقتی ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی عملاً در اختیار حوزه دارو قرار نمیگیرد، طبیعی است که قیمتها افزایش یابد. این مسئله در مجلس نیز مطرح شده و گزارشهای میدانی نشان میدهد قیمت دارو در سطح جامعه چند برابر شده است.»
حسین عبدلی عضو دیگر کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به بحران کمبود و گرانی داروهای حیاتی بیماران خاص، گفته «متأسفانه قیمت برخی داروها چند برابر شده و به چند میلیون تومان رسیده و بسیاری از خانوادهها برای تأمین داروی ضروری مجبورند بخش بزرگی از درآمد ماهانه خود را خرج کنند.»
او با انتقاد از اینکه بیماران دیابتی، تالاسمی، سرطانی، پیوندی، قلبی و ریوی با مشکلات زیادی مواجه هستند، تصریح کرد: «در شرایطی که بیماران باید داروهای خود را بهصورت مستمر و در بازههای زمانی مشخص دریافت کنند، هرگونه کمبود یا افزایش قیمت میتواند روند درمان را مختل کند و فشار شدیدی بر خانوادهها وارد کند.»
حسین عبدلی نیز عملکرد وزارت بهداشت را عامل اصلی افزایش قیمت دارو دانسته و گفته «افزایش قیمتها تحت تأثیر تحریمها و شرایط ویژه بازار دارو رخ داده و تاکنون برنامه مشخص و عملیاتی برای مدیریت این بحران ارائه نشده است و همین امر باعث شده داروهای حیاتی به کالای لوکس تبدیل شوند و خانوادهها تحت فشار مالی شدید قرار گیرند.»
این نماینده مجلس شورای اسلامی تأکید کرده «حمایتها باید واقعی و هدفمند باشد و صرفاً روی کاغذ باقی نماند تا بیماران بتوانند با آرامش روند درمان خود را ادامه دهند» و «تنها با اقدامات ملموس و هماهنگ میان وزارت بهداشت، بیمهها و مجلس میتوان بحران داروهای حیاتی را مدیریت و سلامت و امنیت درمان بیماران را تضمین کرد.»
