قیمت جهانی نفت طی ساعات گذشته و بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ درباره جنگ خاورمیانه با شش درصد افزایش روبرو شد. در دو روز گذشته و در پی اظهارات ترامپ درباره مذاکراه و احتمال پایان جنگ قیمت نفت با کاهش قابل توجهی روبرو شده بود.
قیمت جهانی نفت در نخستین ساعات بامداد روز پنجشنبه ۱۳ فروردین و بلافاصله پس از سخنرانی دونالد ترامپ درباره جنگ خاورمیانه روندی صعودی پیدا کرده است.
دونالد ترامپ با اشاره به تداوم جنگ بر حمله به زیرساختهای انرژی ایران و «بازگرداندن ایران به عصر حجر» در صورت عدم توافق مقامات جمهوری اسلامی با آمریکا تأکید کرد.
اظهارات ترامپ در شرایطی که نشان میداد از دید او همچنان توافق با جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، بهعنوان شرط پایان جنگ، دور از دسترس است و همچنین تهدید وی به حمله به زیرساختهای انرژی ایران که به معنای حمله متقابل جمهوری اسلامی به زیرساختهای کشورهای منطقه است بازار جهانی نفت را متأثر کرد.
قیمت نفت در بازارهای جهانی با افزایش بیش از ۶ درصدی روبرو شد. قیمت هر بشکه نفت برنت که طی دو روز گذشته به کانال ۹۰ دلاری در هر بشکه رسیده بود با ۶/۷۰ درصد افزایش به ۱۰۸ دربار در هر بشکه رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با ۶/۲۹ درصد افزایش به ۱۰۶/۴ دلار در هر بشکه رسیده است.
قیمت هر بشکه نفت ایران که فعلا در معافیت تحریمی از سوی ایالات متحده قرار دارد با جهش ۱/۳۱ درصدی به ۱۱۴ دلار و ۹۵ سنت در هر بشکه رسید.
همچنان در نیمروز پنجشنبه به وقت آسیای مرکزی قیمت نفت روندی افزایشی را طی میکند. بسته بودن تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی و کاهش صادرات نفت از سوی کشورهای خاورمیانه از یکسو، و از سوی دیگر انتظارات تورمی بازار جهانی انرژی به وضعیت خاورمیانه حتی در صورت پایان جنگ، از جمله سرنوشت تنگه هرمز، سبب افزایش قیمت انرژی و سوخت شده است.
اگر چه کارشناسان تأکید دارند بر اساس قوانین ایالات متحده، دونالد ترامپ تنها میتواند ۶۰ روز جنگ را بدون دریافت مجوز از کنگره ادامه دهد و در نتیجه تا نهایتا سه هفته دیگر باید تکلیف جنگ را روشن کند اما نگرانی از افزایش و تداوم تنشها، حتی در صورت اعلام پایان جنگ و آتشبس بازار انرژی را متأثر خواهد کرد.
نگرانیها درباره بازار جهانی سوخت و انرژی در شرایطی پابرجاست که در آنسو اثرات پنج هفته جنگ در خاورمیانه بر قیمت سوخت و انرژی پدیدار شده است.
برای نمونه آخرین آمارها نشان میدهد صادرات نفت عراق از حدود ۳/۵ میلیون بشکه به حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
از سوی دیگر سطح فعالیت شرکتهای نفت، پتروشیمی و گاز و صنایع وابسته در کشورهای خلیج فارس به شدت کاهش یافته است. در همین رابطه روز گذشته گزارش شد شرکت «صداره کمیکال» فعالیت تأسیسات پتروشیمی خود در شهر بندری جُبیل در استان الشرقیه عربستان را به صورت موقت تعطیل کرد. این شرکت سعودی زمانی را برای ازسرگیری تولید اعلام نکرده است. این مجتمع پتروشیمی، پروژه مشترک شرکت های آرامکو و شرکت داو کمیکال است که ارزش آن حدود ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
کارشناسان پیشبینی میکنند اگر تنگه هرمز تا پایان آوریل بسته بماند، حدود ۹۳۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی از دست خواهد رفت و همچنین ۳۵۰ میلیون بشکه دیگر از فرآوردههای نفتی نیز از بازار حذف میشود. در چنین شرایطی در مجموع، کل عرضه از دسترفته به ۱/۲۸ میلیارد بشکه میرسد.
گفتنی است کل ذخایر قابل مشاهده نفت جهان حدود ۸/۲ میلیارد بشکه است. از این مقدار، سهم کشورهای عضو OECD حدود ۲/۸ میلیارد بشکه است.
اکنون شرکتهای بزرگ دنیا از جمله در بخش حمل و نقل ناچار به تغییراتی در تعرفه و شیوه ارائه خدمات خود شدهاند تا با بحران انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه هماهنگ شوند.
کارستن اشپور مدیر عامل شرکت هواپیمایی لوفتهانزا روز چهارشنبه ۱۲ فروردین اعلام کرد که این شرکت به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی و اختلالات ناشی از این جنگ برای تأمین سوخت، در حال آماده شدن برای کمبود احتمالی سوخت جت در خارج از اروپا است.
کارستن اشپور با بیان اینکه «اگر کمبودی در تأمین سوخت جت رخ دهد، احتمالاً ابتدا در خارج از اروپا احساس خواهد شد» گفت «برخی از فرودگاههای آسیایی به دلیل محدودیت در دسترسی به سوخت، دیگر پروازهای اضافی را نمیپذیرند.»
مدیر عامل شرکت هواپیمایی لوفتهانزا افزود که این گروه هواپیمایی آلمانی بیش از ۸۰ درصد از نیازهای سوخت خود را برای سال ۲۰۲۶ پوشش داده است.
