ساعتی پس از اعلام آتشبس موقت و دو هفتهای میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی در جنگ خاورمیانه، قیمت نفت با کاهش ۱۴ درصدی روبرو شد و بازارهای جهانی از جمله بازار رمزارزها با رشد روبرو شد.
پس از اعلام آتشبس دو هفتهای و آزاد شدن تردد نفتکشها از تنگه هرمز در بامداد روز چهارشنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ به وقت شرق آسیا، قیمت هر بشکه نفت برنت با کاهش ۱۴ درصدی به ۹۳ دلار کاهش یافت. در ۴۰ روز گذشته و همزمان با جنگ خاورمیانه قیمت هر بشکه نفت برنت تا مرز ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته بود.
قیمت نفت سبک امارات، موربان، نیز با کاهش ۱۹ درصدی روبرو شد؛ شاخصی که برای قیمتگذاری نفت حوزه خلیج فارس کاربرد دارد و نوسانات قیمت آن بسیار بیشتر از دیگر شاخصهای نفتی، به تنگه هرمز مربوط است.
همچنین هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت ساعتی پس از اعلام آتشبس به حدود ۱۰۵ دلار رسید.
همزمان ارزش دلار به پایینترین سطح دو هفته اخیر سقوط کرد و ارزهایی مانند یورو، ین ژاپن و دلار استرالیا تقویت شدند.
بازار طلا نیز که پیشتر در محدوده ۴۷۰۵ تا ۴۷۳۰ دلار معامله میشد، با انتشار خبر آتشبس رشدی سریع را تجربه کرد و قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی به به ۴۷۷۵ دلار رسید.
این افزایش پرسرعت نشان میدهد همچنان طلا از دید سرمایهگذاران به عنوان یکی از سرمایههای امن در شرایط کنونی اقتصاد جهان ارزیابی میشود.
در همین رابطه خبرگزاری «رویترز» به نقل از تحلیلگران تأکید کرده که طلا همچنان نقش سنتی خود را به عنوان دارایی امن حفظ کرده و هر تغییر کوچک در فضای سیاسی میتواند جهت حرکت قیمتها را به سرعت تغییر دهد.
بازارهای جهانی سهام نیز واکنش مثبتی به توافق آمریکا و جمهوری اسلامی برای آتشبس نشان دادند. جهش شاخص کل بازارهای سهام آسیایی بسیار بالاتر بوده است؛ کشورهایی که ۸۴ درصد نفت و گاز مایع عبوری از تنگه هرمز راهی این بازارها میشود.
شاخص بازارهای سهام «توکیو» ژاپن، «نیفتی ۵۰» هند، به همراه شاخص بازار شانگهای چین در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه ۱۸ فروردین و همزمان با اعلام خبر آتشبس جهشی بین سه تا پنج درصدی داشتند. قابل توجه اینکه شاخص بازار سهام «کاسپی» کره جنوبی نیز افزایشی هفت درصدی را در ساعات گذشته تجربه کرده است.
علت کاهش سریع قیمت نفت و رشد بازارهایی مانند بازار طلا و رمزارز در پی کاهش انتظارات تورمی معاملهگران و کاهش ریسکهای سیاسی و اقتصادی در منطقه و جهان، در پی اعلام آتشبس در جنگ خاورمیانه است با اینهمه وضعیت بازارها همچنان تا روشن شدن تکلیف نهایی جنگی که حدود شش هفته گذشته در منطقه خاورمیانه در جریان بود، ناپایدار خواهند بود.
در همین رابطه خبرگزاری «بلومبرگ» نوشته اعلام توافق جمهوری اسلامی و ایالات متحده برای آتشبس دو هفتهای اگر چه سبب کاهش قیمت نفت و رشد بازارها شده اما هنوز مسائل کلیدی را حلنشده باقی گذاشته است.
تحلیلگران معتقدند که تثبیت آتشبس میتواند این روند اصلاحی را ادامه دهد، اما هر تغییر احتمالی در شرایط سیاسی ممکن است بازار انرژی را دوباره متلاطم کند.
آثار اقتصادی جنگ خاورمیانه طی نخستین روزها با افزایش قیمت نفت نمایان شد و با رشد سریع قیمت سوخت، تورم جهانی روندی افزایشی پیدا کرد و رشد اقتصادی در بسیاری کشورها متأثر شد و کاهش یافت.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ساعاتی پس از آغاز حملات نظامی اسرائیل و آمریکا در نهم اسفند تنگه هرمز را مسدود کرد. از سوی دیگر حملات پیدرپی جمهوری اسلامی به زیرساختهای انرژی و سوخت در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز سبب کاهش یا حتی صفر شدن تولید نفت در دوره ۴۰ روزه جنگ خلیج فارس شده بود.
در ماه گذشته صادرات نفت و گاز و فرآوردههای نفتی از کشورهای حوزه خلیج فارس به شدت کاهش یافته و بحرانی جهانی در تأمین سوخت و انرژی ایجاد کرده است. قیمت سوخت در بسیاری کشورها با افزایش روبرو شده و همزمان تولید در کشورهای صنعتی بهعلت محدودیت در تأمین سوخت با چالش روبرو شده است.
