پنج هفته پس از «آتشبس موقت»، مقامات جمهوری اسلامی از یک سو به آمریکا پیشنهاد جدید برای مذاکره ارائه دادهاند و از سوی دیگر همچنان دونالد ترامپ را به مرگ تهدید میکنند و برای اسرائیل و امارات متحده عربی خط و نشان میکشند؛ همزمان در یک فضایی شبیه حکومت نظامی، هواداران حکومت نیز در خیابانهای ایران، «شعار مرگ بر آمریکا» سر میدهند.
منابع اسرائیلی گزارش میدهند ارتش این کشور در حال آمادهسازی برای سناریوی حمله احتمالی آمریکا به رژیم ایران است؛ به نظر میرسد این جمعبندی شکل گرفته است که اگر محاصره اقتصادی و دریایی علیه جمهوری اسلامی در کوتاهمدت به توافق و تسلیم منجر نشود، دونالد ترامپ ممکن است دستور حمله مجدد را صادر کند.
مشخص نیست که آیا ایالات متحده در حال برنامهریزی برای یک عملیات محدود در منطقه تنگه هرمز است یا یک حمله گستردهتر اما میزان، حجم و نوع ادواتی که به منطقه اعزام شده است و استقرار ناوهای هواپیمابر و آبی-خاکی در منطقه نشان میدهد که در آمریکا پیشبینی کردهاند که احتمالاً محاصره دریایی هم جمهوری اسلامی را وادار به تسلیم نکند.
جمهوری اسلامی پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، یک پیشنهاد ۱۴ بندی به ترامپ ارائه داده است. آکسیوس شنبه ۱۲ اردیبهشت، به نقل از دو منبع آگاه از این پیشنهاد، گزارش داد در این طرح یک مهلت یکماهه برای مذاکره بر سر توافقی تعیین شده است که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز، پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا و خاتمه دائمی جنگ در ایران و لبنان است.
به گفته این دو منبع، طبق پیشنهاد حکومت ایران، تنها پس از دستیابی به چنین توافقی، یک ماه دیگر مذاکرات آغاز خواهد شد تا تلاش شود بر سر برنامه هستهای نیز توافقی حاصل شود.
ترامپ در واکنش به این طرح اعلام کرده این پیشنهاد را بررسی خواهد کرد، اما او در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» تاکید کرده که بعید میداند این طرح قابل قبول باشد. به گفته او جمهوری اسلامی «هنوز بهای کافی بزرگی برای کارهایی که طی ۴۷ سال گذشته علیه بشریت و جهان انجام دادهاند، نپرداخته است.»
کاظم غریبآبادی معاون معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی میگوید، «توپ در زمین ایالات متحده است تا مسیر دیپلماسی یا ادامه رویکرد تقابلی را انتخاب کند.» او افزود ایران «برای هر دو مسیر آماده است.»
اختلاف درون نظام برای مراوده به آمریکا زیاد است. سعید جلیلی، عضو شورای عالی امنیت ملی، دوشنبه ۱۸ اسفند ضمن تهدید آمریکا گفت، «ترامپ بداند جمهوری اسلامی انتقامی میگیرد که دیگر جرات نکند از گزینه نظامی استفاده کند.»
رسانههای داخلی اعلام کردند پیشنهاد ۱۴ بندی جدید شامل خروج نیروهای آمریکایی از مناطق اطراف ایران، رفع محاصره آمریکا در تنگه هرمز، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، پرداخت غرامت، لغو تحریمها و پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، و همچنین ایجاد یک سازوکار جدید برای کنترل تنگه است.
ترامپ روز شنبه در فلوریدا به خبرنگاران گفت که اقدام نظامی جدید علیه ایران همچنان مطرح است.
او گفت: «اگر بدرفتاری کنند، اگر کار بدی انجام دهند… اما فعلاً باید ببینیم. ولی قطعاً این یک احتمال است.»
در همین حال، آمریکا به شرکتهای کشتیرانی هشدار داد که در صورت پرداخت پول به ایران برای عبور امن از تنگه هرمز ممکن است با تحریم مواجه شوند، که این موضوع فشارها در این بنبست بر سر کنترل آن را افزایش میدهد.
ایران از زمان آغاز جنگ، کنترل شدیدی بر این تنگه اعمال کرده و جریان عمده نفت، گاز و کود شیمیایی به اقتصاد جهانی را مختل کرده است. آمریکا نیز با محاصره دریایی بنادر ایران واکنش نشان داده و درآمد نفتی مورد نیاز تهران برای تقویت اقتصاد آسیبدیدهاش را محدود کرده است.
