روزنامه «نیویورکتایمز» به نقل از سه مقام آگاه گزارش داد دونالد ترامپ شروط چارچوب احتمالی توافق با جمهوری اسلامی را سختتر کرده و تغییرات پیشنهادی را برای بررسی دوباره به تهران فرستاده است. همزمان مقامات حکومتی میگویند: «به هیچ وجه به آمریکا نمیشود اعتماد کرد» و «ترامپ عهدشکن است.»
نیویورکتایمز شنبه ۳۰ ماه مه (نهم خرداد) گزارش داد دونالد ترامپ شرایط سختگیرانهتری را به چارچوب پیشنهادی برای پایان جنگ با جمهوری اسلامی افزود و نسخه اصلاحشده توافق را برای بررسی به تهران ارسال کرده است.
به گفته منابع آمریکایی، هدف از این اقدام افزایش فشار بر حکومت ایران برای پذیرش سریعتر توافق و پایان دادن به بنبست مذاکرات است.
این مقامها جزئیاتی درباره تغییرات اعمالشده در متن توافق ارائه نکردهاند، اما گفتهاند ترامپ نسبت به برخی بخشهای توافق که آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را در بر میگیرد، ابراز نگرانی کرده است. به گفته دو مقام آمریکایی، رییسجمهوری آمریکا همچنان رویکرد دولت باراک اوباما در آزادسازی بخشی از داراییهای ایران در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ را اشتباه میداند و نمیخواهد توافق جدید به اقدامی مشابه منجر شود.
بر اساس این گزارش، یکی دیگر از دلایل بازنگری در متن توافق، نارضایتی ترامپ از کندی روند پاسخگویی جمهوری اسلامی به پیشنهادهای آمریکا بوده است. مقامهای آمریکایی گفتهاند مذاکرات و تدوین چارچوب توافق با کمک میانجیهایی از جمله پاکستان انجام شده، اما پاسخ حکومت به کندی پیش رفته است.
براساس همین گزارش نسخه جدید و سختگیرانهتر توافق احتمالاً با این هدف تدوین شده که حکومت ایران را برای پذیرش سریعتر چارچوبی که پیشتر به مجتبی خامنهای، ارسال شده بود، تحت فشار قرار دهد.
این روزنامه همچنین گزارش داد که دسترسی به رهبر جمهوری اسلامی برای بررسی و تایید نهایی توافق دشوار بوده و همین موضوع روند تصمیمگیری را پیچیده کرده است. به گفته منابع آگاه، هرگونه اصلاح در متن سند که از آن با عنوان «یادداشت تفاهم» یاد میشود، میتواند به تاخیرهای بیشتری در روند مذاکرات منجر شود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده، ترامپ هشتم خرداد جمعه به مدت دو ساعت با مشاوران ارشد امنیتی و سیاسی خود در اتاق وضعیت کاخ سفید درباره راههای پایان دادن به جنگ ایران گفتگو کرد، اما این نشست بدون اعلام نتیجه مشخص یا توافق نهایی پایان یافت.
بر اساس چارچوب مورد بحث، کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران متوقف خواهد شد و در مقابل، جمهوری اسلامی محدودیتهای اعمالشده بر تنگه هرمز را لغو خواهد کرد. تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به شمار میرود و هرگونه اختلال در آن پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی دارد.
نیویورک تایمز مینویسد پیش از آغاز عملیات نظامی علیه حکومت ایران در ۹ اسفند، تنگه هرمز برای تجارت بینالمللی باز بود و یکی از محورهای اصلی مذاکرات کنونی، بازگرداندن شرایط عبور و مرور کشتیها به وضعیت پیش از جنگ است.
برخی از حساسترین و پیچیدهترین موضوعات، از جمله سرنوشت برنامه هستهای ایران، در این چارچوب حلوفصل نخواهد شد و بررسی آنها به مراحل بعدی مذاکرات موکول میشود.
