مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، در نخستین جلسه استماع خود در کنگره پس از آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران گفت مقامات تهران درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود وارد مذاکره شده؛ موضوعی که طبق ادعای او، تا چندی پیش جمهوری اسلامی حاضر به مطرح کردن آن هم نبود.
روبیو در جلسه کمیته روابط خارجی سنا که سهشنبه دوم جون (۱۲ خرداد) برگزار شد گفت نشانههایی وجود دارد که مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، «بیش از گذشته» در روند مذاکرات دخالت دارد، هرچند به گفته او، ارتباطات از طریق واسطهها و بهصورت مکتوب انجام میشود.
اختلاف بر سر تنگه هرمز و تحریمها
یکی از محورهای اصلی جلسه، موضوع تنشها تنگه هرمز و احتمال کاهش تحریمهای ایران بود.
وزیر خارجه آمریکا با اشاره به تبادل پیام با حکومت ایران به واسطه میانجی گفت: «ما در حال مذاکره هستیم و مذاکره با ایران مثل مذاکره با سوئیس نیست، خیلی متفاوت است؛ متاسفانه نیاز به استفاده از واسطهها دارند. او مدعی شد: «اما این چشمانداز پیش روی ماست که میتواند امروز، فردا، هفته آینده اتفاق بیفتد.»
مارکو روبیو در ادامه از همکاری برخی متحدان منطقهای کشورش برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران تمجید کرد. او در این باره از دو کشور امارات و کویت به طور خاص نام برد.
وی گفت: «فکر میکنم متحدان ما در منطقه همکاری زیادی کردند. همکاری برخی از آنها بسیار شدید بود. امارات مصداق آن است. کویت عالی بوده است.»
روبیو همچنین عنوان کرد که در رژیم ایران میانهرو وجود ندارد و حاکمان یا افراطی هستند یا فوق افراطی.
وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت رژیم ایران پس از عملیات «خشم حماسی» و «خشم اقتصادی» به شدت درهم شکسته است. مردم ایران بهشدت ناراضی هستند اما رژیم با سرکوب خونین معترضان آنها را از خیابانها به خانه بازگردانده است.
کریس مورفی سناتور دموکرات، از روبیو پرسید آیا آمریکا حاضر است در ازای بازگشایی تنگه هرمز بخشی از تحریمها را لغو کند یا نه؟
وزیر خارجه آمریکا در پاسخ گفت چنین پیشنهادی مطرح نشده و کاهش تحریمها تنها در صورت «امتیازهای بزرگ» ایران در موضوع برنامه هستهای و اورانیوم غنیشده امکانپذیر خواهد بود.
او گفت: «آیا فقط در ازای بازگشایی تنگه هرمز تحریمی برداشته میشود؟ نه، چنین چیزی مطرح نشده و ارائه نشده است.»
روبیو همچنین در بخشی از سخنرانی خود تایید کرد آمریکا به برخی کشورها معافیت موقت داده تا بتوانند نفت روسیه را که پیشتر بارگیری شده وارد کنند؛ اقدامی که به گفته او برای جلوگیری از کمبود جهانی نفت پس از جنگ ایران انجام شده است.
کوری بوکر سناتور دموکرات با اشاره به ادامه تنشها میان تهران و واشنگتن گفت آمریکا با وجود قدرت نظامی گسترده، در وضعیت «بنبست» با ایران قرار گرفته است.
او خطاب به وزیر خارجه ایالات متحده گفت: «ما قویترین کشور جهان هستیم، اما با [حکومت] ایران به بنبست رسیدهایم و حالا دوباره برای بازگشت به توافقی تلاش میکنیم که خودتان آن را نابود کردید.» [منظور این سناتور خروج ترامپ از برجام بود]
روبیو در پاسخ، این اظهارات را رد کرد و گفت: «هیچکس التماس نمیکند.» او همچنین وضعیت اقتصادی ایران را «بسیار بحرانی» توصیف کرد.
کریس ونهولن دیگر سناتور دموکرات نیز سیاست خارجی ترامپ را «آشفته» توصیف کرد و گفت رئیسجمهور آمریکا با ورود به جنگ علیه ایران، عملا در کنار اسرائیل وارد درگیری شده است.
