همزمان با شدت گرفتن حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) سهشنبه شب ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵ با هدف متوقف کردن فروش نفت ایران و انسداد مسیرهای تأمین مالی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، یک شبکه قاچاق نفت وابسته به پسر علی شمخانی را تحریم کرد. ساعاتی پس از اعمال این تحریمها جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که «رسماً از توافق اسلاماباد خارج شده است.»
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا آمده، شبکه شمخانی همچنان یکی از بازیگران اصلی صادرات نفت ایران است و فعالیت خود را به حوزه کشتیرانی کانتینری و تجارت جهانی کالا نیز گسترش داده است.
این اقدام آمریکا در ادامه تحریمهایی است که ایالات متحده هشتم امرداد ۱۴۰۴ و ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ علیه محمدحسین شمخانی و بخش عمدهای از شبکه مالی و کشتیرانی او وضع کرده بود.
اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا در ارتباط با این تحریمها گفت: «حکومت ایران با اتکا به فریبکاری به بقای خود ادامه میدهد و شبکه شمخانی یکی از سودآورترین موتورهای مالی آن است.» او افزود: «وزارت خزانهداری در حال از کار انداختن زیرساختهای مالی است که به این حکومت امکان میدهد تا تهدیدهای خود را علیه امنیت ملی ایالات متحده و کشتیرانی جهانی ادامه دهد.»
وزارت خزانهداری آمریکا ۲۴ شرکت را که به گفته این وزارتخانه در امارات متحده عربی، سنگاپور، هنگکنگ، هند، جزایر مارشال، سنت کیتس و نویس و دیگر کشورها در حوزه کشتیرانی، مدیریت شناورها، حمل و نقل و تجارت کالا برای شبکه شمخانی فعالیت میکنند، تحریم کرده است.
این مجموعه دهها شرکت پوششی را در این مناطق شامل میشود که برای دور زدن تحریمها علیه جمهوری اسلامی به کار گرفته میشوند و با فروش نفت و گاز مایع ایران و روسیه میلیاردها دلار درآمد ایجاد کردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که اقدام جدید درواقع گسترش تحریمهای پیشین علیه شبکه شمخانی است و با هدف قطع زیرساختهای مالی، لجستیک و کشتیرانی این شبکه انجام شده است.
به گفته این وزارتخانه، با احتساب تحریمهای جدید، تا کنون بیش از ۲۰۰ فرد، نهاد و شناور مرتبط با شبکه شمخانی تحریم شدهاند.
بر اساس این بیانیه، در دور جدید تحریمها شش فرد از جمله اصغر عقیلی دهکردی، محمدرضا رهبر مدنی، علی رهبر مدنی، بهزاد مقدس، ججین جرج و حسین قربانی زاهد، به اتهام ارائه خدمات مالی، مدیریتی یا تدارکاتی به شبکه شمخانی تحریم شدهاند.
همچنین مارتین آستین کالوند و آلساندرا رونکو، دو مدیر پیشین شرکت تحریمشده «هاوس آو شیپینگ اینوستمنت» به همراه چند تن دیگر از مدیران و همکاران این شبکه در فهرست تحریمها قرار گرفتهاند.
علاوه بر این، وزارت خزانهداری آمریکا ۲۰ شناور را نیز که به گفته این وزارتخانه در حمل نفت، فرآوردههای نفتی و کالاهای دیگر برای شبکه شمخانی نقش داشتهاند، به عنوان داراییهای مسدودشده اعلام کرده است.
این شناورها شامل کشتیهای کانتینری، کشتیهای باری و نفتکشهایی هستند که در مسیرهای ایران، روسیه و سایر بازارهای بینالمللی فعالیت میکردهاند.
حسین شمخانی به دلیل ایفای نقش کلیدی در تجارت نفت روسیه و فعالیت در ناوگان مخفی این کشور از سوی اتحادیه اروپا نیز تحریم شده است.
علی شمخانی پدر حسین شمخانی از فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی که پیشتر در جنگ ۱۲روزه در تابستان ۱۴۰۴ در خانهاش زخمی شده بود، چند ماه بعد در جنگ ۴۰روزه (زمستان ۴۰۴) کشته شد.
خروج جمهوری اسلامی از توافق اسلامآباد
ساعاتی پس از اعلام این تحریمها همزمان با افزایش حملات آمریکا به مراکز نظامی و استراتژیک در شهرهای جنوب ایران، اعلام شد که جمهوری اسلامی رسماُ از تفاهمنامه اسلامآباد خارج شده است. کاظم غریبآبادی معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبه با صداوسیمای حکومت ادعا کرد که آمریکا نهتنها تعهدات خود را در چارچوب یادداشت تفاهم اسلامآباد نقض کرده، بلکه این تفاهم را متلاشی کرده است.
او همچنین گفت، اقدامهای جمهوری اسلامی در تنگه هرمز مطابق مفاد این تفاهم و حقوق حاکمیتی کشور بوده، اما آمریکا با از سر گرفتن عملیات نظامی و اعلام محاصره دریایی جمهوری اسلامی، همه تعهدات خود را کنار گذاشته است.
