روزنامه «نیویورک پست» به نقل از یک مقام ارشد سابق وزارت خزانهداری آمریکا، گزارش داد صادرات نفت ایران در پی محاصره دریایی آمریکا تقریباً به صفر رسیده است؛ این مقام پیشبینی میکند پیامدهای اقتصادی این وضعیت ظرف دو تا سه ماه میتواند به حکومت ضربه بزند و آن را بیثبات کند.
در این گزارش که ۱۷ اوت (۲۶ امرداد) منتشر شد آمده، توانایی جمهوری اسلامی ایران برای انتقال نفت از طریق تنگه هرمز و جبران مشکلات اقتصادی کنونی، تحت تأثیر محاصره جدید آمریکا به شدت محدود شده. تصاویر ماهوارهای نیز نشان میدهد فعالیت در پایانه نفتی جزیره خارک تقریباً متوقف شده است.
در حالی که جمهوری اسلامی و آمریکا در تلاشاند با فشارهای اقتصادی مشخص کنند کدام طرف زودتر عقبنشینی خواهد کرد، میعاد مالکی رئیس پیشین دفتر هدفگذاری جهانی تحریمها در اداره کنترل داراییهای خارجی (OFAC) وزارت خزانهداری آمریکا و پژوهشگر ارشد در مؤسسه دفاع از دموکراسیها (FDD) معتقد است، حکومت ایران سرانجام در پاییز سال ۲۰۲۶ دیگر فضای چندانی برای مانور نخواهد داشت.
مالکی تأکید کرد: «این محاصره بزرگترین آسیبپذیری اقتصادی ایران را آشکار کرده است.»
او میافزاید: ««ساعت نفتی ایران در حال شمارش معکوس است و شوک واقعی مالی در پاییز، زمانی که موعد پرداخت تمام تعهدات آنها فرا برسد، وارد خواهد شد.»
در این میان، فعالیت نفتکشها در اطراف پایانه نفتی جزیره خارک به شدت کاهش یافته و در نتیجه صادرات نفت خود جمهوری اسلامی نیز اُفت کرده است. این در حالیست که چندی پیش اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد که واشنگتن فشارهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را برای منزوی کردن آن افزایش خواهد داد.
خطر ناتوانی در پرداخت حقوق نیروهای نظامی
به گفته مالکی، رژیم ایران به نیروهای نظامی، کارکنان دولت، نیروهای امنیتی و کارگران بخشهای صنعتی در چرخههای زمانی مشخص حقوق پرداخت میکند و حدود ۶۰ درصد منابع مالی این پرداختها از صادرات نفت تأمین میشود.
او گفت، اگر صادرات نفت ایران در چرخه بعدی نیز با محدودیت مواجه شود، حکومت گزینههای بسیار محدودی برای محافظت از نیروهای نظامی و عوامل خود در برابر شوک اقتصادی خواهد داشت.
مالکی معتقد است، حکومت ایران تا کنون نشان داده که میتواند فشارهای اقتصادی واردشده بر مردم عادی را تحمل کند، اما زمانی که اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ثروتمندان با مشکلات اقتصادی مواجه شوند، احتمالاً رویکرد حکومت تغییر خواهد کرد.
ترامپ نیز که پیشتر گفته بود حکومت ایران دیگر پول کافی برای پرداخت حقوق نیروهای نظامی خود ندارد، نشان داده که قصد دارد فشارهای اقتصادی حداکثری بر تهران را حفظ کند.
بسنت نیز تهدید کرده است که تحریمهای بیشتری علیه جمهوری اسلامی اعمال خواهد شد.
او هشدار داده است که عملیات موسوم به «خشم اقتصادی شامل اقدامات جدیدی خواهد بود؛ اقداماتی که پس از تشدید فشارها بر صرافیها، ارزهای دیجیتال و سایر منابع درآمدی ایران اجرا خواهند شد.»
وزیر خزانهداری آمریکا نیز هفته گذشته به «نیوزمکس» گفت، هدف آمریکا اعمال «انزوای اقتصادی در مقیاسی است که جهان تا کنون شاهد آن نبوده است».
قیمت نفت همچنان بالا مانده و به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسیده است. «نیویورک پست» در ادامه مینویسد، حکومت ایران امیدوار است با فرسایشی شدن جنگ این مقطع را پشت سر بگذارد؛ جنگی که به اقتصاد آمریکا نیز آسیب زده و به واکنشهای منفی علیه رئیس جمهور آمریکا دامن زده است.
