جمهوری اسلامی در میانهی بنبست دیپلماتیک از آمادگیِ «کاملا تهاجمی» خود در تنگه هرمز خبر داد. ترامپ هم در مقابل اعلام کرد که اگر عمان دخالت کند، آمریکا آن کشور را بمباران خواهد کرد.
در میانهی بنبست دیپلماتیک، جمهوری اسلامی از آمادگیِ «کاملا تهاجمی» خود در تنگه هرمز خبر داد و دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا نیز صراحتا گفت که اگر عمان دخالت کند، آمریکا آن کشور را بمباران میکند. مذاکرات جمهوری اسلامی و عمان برای مدیریت این آبراه ادامه دارد اما واشنگتن هرگونه عوارض و تمدید آتشبس را رد کرده است. همزمان حوثیها به حملات خود در بابالمندب در جنوب دریای سرخ ادامه میدهند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، همزمان با تنشهای فزاینده در خاورمیانه، جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۷ اوت ۲۰۲۶ تهدید کرد که در صورت شکست دیپلماسی و مذاکرات با ایالات متحده، به موضع نظامی «کاملا تهاجمی» در تنگه هرمز روی خواهد آورد.
همزمان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا هشدار داد اگر عمان در درگیریهای مربوط به این تنگه دخالت کند، واشنگتن با «بمباران سنگین» آن را هدف قرار خواهد داد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که توافق آتشبس میان آمریکا و رژیم ایران در عمل فرو پاشیده و نگرانیها دربارهی تداوم اختلال در تجارت جهانی و انتقال جریان نفت از این منطقه افزایش یافته است.
پس از حملات آمریکا به اهداف هستهای- نظامی در ایران، جمهوری اسلامی به عنوان حمله به پایگاههای آمریکایی، زیرساختها و مناطق غیرنظامی کشورهای عربی از جمله اردن، کویت، بحرین، امارات و عمان را هدف قرار داد. این در حالی بود که طرفین در هفدهم ژوئن ۲۰۲۶ به یک «یادداشت تفاهم» دست یافته بودند تا در مهلتی ۶۰ روزه به یک «توافق نهایی» برسند. بر اساس «تفاهمنامه اسلامآباد» که با میانجیگری پاکستان و قطر شکل گرفت، میبایست عملیات نظامی در همهی جبههها فوری و بطور دائم متوقف شده و طی ۶۰ روز برای رسیدن به «توافق نهایی» دربارهی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و رفع تحریمهای آمریکا تلاش میشد. اما بستن تنگه هرمز توسط رژیم ایران و اختلاف بر سر کنترل این منطقه، باعث ناکار شدن این تفاهمنامه شد.
جمهوری اسلامی ادعا میکند، طبق بند پنجم «یادداشت تفاهم اسلامآباد»، در حق مدیریت این آبراه بینالمللی با عمان به صورت برابر سهیم است؛ اما واشنگتن این تفسیر را رد کرده است. رژیم ایران پس از آن به سوی کشتیها آتش گشود و ترامپ در هفتم ژوئیه اعلام کرد تفاهمنامه «تمامشده» است.
یک «مقام ارشد» رژیم تهران به رویترز گفته است: «تمام نهادها باید آمادهی تشدید تنشها در تنگهی هرمز و سطح وسیعتری در منطقه باشند زیرا جمهوری اسلامی آمادهی اتخاذ تصمیمات دشوار و اقدام خواهد بود.» او افزوده است که جمهوری اسلامی در صورت شکست دیپلماسی، دست به حمله نظامیِ «بهموقع و دقیق» برای شکستن محاصرهی دریایی آمریکا خواهد زد.
اینهمه در حالیست که بقایای جمهوری اسلامی مهلت چند هفتهای بنا بر شروط خود تعیین کرده بودند تا پس از آنکه همه آنها، به عنوان «پیششرط توافق»، توسط آمریکا اجرا شد، به پشت میز مذاکره برگردند. مذاکرات جداگانهای نیز میان عمان و جمهوری اسلامی برای مدیریت تنگه هرمز در جریان است که پیشرفت آن مثبت ولی کُند توصیف شده است.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده است که دوشنبه هفته گذشته با عمان به «درک مشترکی» رسیدهاند تا ساز و کاری ایجاد شود که هم جمهوری اسلامی و هم عمان با حفظ حاکمیت ساحلی، عبور ایمن کشتیهای تجاری را تضمین کنند. جمهوری اسلامی اصرار دارد تنگه هرمز تنها با اعمال سیستم عوارض جدید بازگشایی شود، چیزی که واشنگتن آن را نمیپذیرد.
در همین ارتباط، ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز هشدار داد: «اگر عمان سر راه قرار بگیرد، حسابی بمبارانشان میکنیم.» این تهدید در حالی مطرحشده که عمان، متحد سنتی آمریکا، از پایان ژوئن آماده جمعآوری عوارض «داوطلبانه» از کشتیهای عبوری، مشابه سیستمی است که در تنگههای مالاما و سنگاپور انجام میشود.
بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان گفته است، این عوارض برای حفظ ایمنی ناوبری ضروریست. ترامپ پیشتر در ماه مه نیز عمان را تهدید کرده بود که اگر «رفتار مناسبی» نداشته باشد، به آن حمله خواهد کرد. او همچنین جمعه ۱۴ اوت در یک گردهمایی حزبی در لانگآیلند گفت: پس از شکست جمهوری اسلامی، تنگه هرمز را «قلمرو ایالات متحده» اعلام خواهد کرد!
دونالد ترامپ همچنین تاکید کرده، هدف اصلی وی جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است و از آمریکاییها خواسته برای ادامهی قیمتهای بالای سوخت آماده باشند.
در این میان، رژیم ایران از تنگه هرمز به عنوان اهرم فشار برای بالا بردن قیمت بنزین با امید تاثیرگذاری منفی علیه ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر در آمریکا استفاده میکند. در همین ارتباط، حملات حوثیهای یمن که مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند، علیه کشتیها در منطقه بر نگرانیها شدت بخشیده است.
یحیی سریع سخنگوی نظامی حوثیها اعلام کرد که روز دوشنبه ۱۷ اوت موشکهایی را به یک کشتی نظامی عربستان سعودی و چهار کشتی اسکورت در تنگه بابالمندب شلیک کردهاند.
از سوی دیگر، واشنگتن تمدید آتشبس موقت بر اساس «یادداشت تفاهم اسلامآباد» را رد کرده و دونالد ترامپ با تاکید بر این موضوع گفته است که جمهوری اسلامی باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد.
درواقع مهلت شصت روزهی «یادداشت تفاهم» که برای رسیدن به «توافق نهایی» با هیاهوی بسیار اعلام شده بود، روز دوشنبه ۱۷ اوت بدون هیچ نتیجهای و با تداوم تهدیدها و درگیریها نظامی به پایان رسید.
