با ادامه محاصره دریایی ایران، صادرات نفت جمهوری اسلامی متوقف شده است. عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی تأیید کرده است که «در حال حاضر صادر نفت ایران قطع شده» و «به ذخایر ارزی دسترسی نداریم.» طبق گزارش منابع غربی، دریافت نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران از سوی چین نیز به شدت اُفت کرده است. همزمان اعضای پیمان نظامی ناتو برای بررسی وضعیت تنگه هرمز نشست آنلاین برگزار کردند.
در شرایطی که جمهوری اسلامی تنگه هرمز را با موشکپرانی، پهپاد، شهپاد و مینپاشی ناامن کرده است، آمریکا تلاش میکند با پشتیبانی هوایی و دریایی ارتش، کشتیهای بیشتری را از مسیر جنوبی تنگه (در قلمرو عمان) عبور دهد. همزمان نفتکشهای جمهوری اسلامی در خلیج فارس و دریای عمان متوقف میشوند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) جمعه ۳۰ امرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد، نیروهای آمریکایی برای اطمینان از رعایت مقررات محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی ایران، مسیر ۶۸ کشتی تجاری را تغییر دادند، سه کشتی را از کار انداختند و وارد دو کشتی شدند.
سنتکام پیشتر اعلام کرده بود، بیش از ۲۰ ناو جنگی از محاصره دریایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی پشتیبانی میکنند. بر اساس دادههای شرکت کشتیرانی «کپلر»، این محاصره همچنین باعث شده بارگیری نفت خام ایران به حدود یکهفتم سطح پیش از جنگ کاهش یابد.
احتمال تشکیل ائتلاف خارج از ساختار ناتو
کشورهای عضو ناتو در حال بررسی گزینههایی برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز هستند، اما مقامات این پیمان نظامی میگویند یک همکاری احتمالی در قالب مأموریت رسمی ناتو انجام نخواهد شد.
سخنگوی ناتو، ژنرال الکسیوس گرینکویچ فرمانده عالی نیروهای متحد ناتو در اروپا، به خبرگزاری رویترز گفت که مقرّ فرماندهی عالی نیروهای متحد در اروپا، نشستی ویدئویی با حضور فرماندهان نظامی کشورهای علاقمند برگزار کرده است.
هدف این نشست، بررسی ظرفیت و میزان مشارکت احتمالی کشورهای عضو برای کمک به تأمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز اعلام شده است.
سخنگوی فرمانده ارشد ناتو نیز تأکید کرد: «این ماموریت ناتو نیست.» او افزود، توانایی این پیمان در گرد آوردن اعضا و ارزیابی ظرفیتهای نظامی آنها میتواند به هماهنگی چنین همکاریهایی کمک کند.
کشورهای عضو ناتو تلاش میکنند از ورود مستقیم این پیمان به جنگ با جمهوری اسلامی خودداری کرده و طرحهای مربوط به بازگشایی تنگه هرمز را خارج از ساختار رسمی آن دنبال کنند.
همزمان، فرانسه و بریتانیا مذاکراتی را برای تشکیل ائتلافی متشکل از حدود ۱۲ کشور آغاز کردهاند. هدف این ائتلاف، تضمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز پس از کاهش تنشها یا پایان جنگ عنوان شده است. پیش از این و در جریان نشست ناتو در آنکارا نیز رئیس جمهوری ترکیه اعلام کرده بود که در مینروبی تنگه هرمز مشارکت خواهد کرد.
در ایران از سوی تحلیلگران حکومتی چنین مطرح میشود که باید تا انتخابات میاندورهای آمریکا که اوایل نوامبر (آبانماه) برگزار میشود تنگه هرمز را بحرانی نگه داشت تا بر نتجیه دلخواه دونالد ترامپ و جمهوریخواهان تأثیر منفی بگذارد. همچنین پیشبینی آنها بر این است که با فرسایشی کردن جنگ، موقعیت بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل و ترامپ ضعیف خواهد شد، و با تحمل فشارهای اقتصادی و انجام «عملیات نظامی»، تهدید علیه موجودیت نظام کاهش پیدا میکند.
