پس از حملات نظامی جمهوری اسلامی علیه امارات متحده عربی و اصابت یک پهپاد به ترمینال سوخت «مسافه»، این کشور اقدام به نصب دیوارهای فولادی به دور تأسیسات نفتی برای محافظت از آنها کرده است.
امارات متحدهی عربی پس از سلسله حملات پهپادی جمهوری اسلامی و اصابت یک پهپاد به ترمینال سوخت «مصفح»، از ماه مه ۲۰۲۶ کار نصب دیوارهای فولادی به دور تأسیسات نفتی خود را آغاز کرد تا با ایجاد این موانع کمهزینه، آسیبپذیری تأسیسات نفتی و انرژی را در برابر پهپادهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کاهش دهد.

در ادامهی تشدید تنشهای منطقهای که از ششماه پیش میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی آعاز شده، امارات متحده عربی با نصب سازههای دفاعی ساده اما کارآمد موسوم به «قفس مقابله» (Cope Cages) در اطراف مخازن ذخیرهسازی سوخت خود، برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی انرژی اقدام کرده است. این اقدام پاسخی مستقیم به حملات پهپادی جمهوری اسلامی است که از ماه مارس گذشته مخازن نفتی و سوختی امارات را هدف قرار میدهد.
بر اساس گزارشها، کار نصب این موانع فولادی از ماه مه آغاز شد و طی حدود چهار ماه بطور عمده در تأسیسات ابوظبی و نزدیک فرودگاه بینالمللی دبی به پایان رسید. این سازهها شامل چارچوبهای سنگین فولادی و توریهایی هستند که بالای مخازن و اطراف آنها نصب شدهاند.
هدف اصلی این دیوارهای فولادی، رهگیری پهپادهای تهاجمی یکطرفه یا مجبورکردن آنها به انفجار پیش از رسیدن به مخازن است. سازهها بهگونهای طراحی شدهاند که با ایجاد فاصلهی حسابشده بین محمولهی انفجاری و ساختار ذخیرهسازی، اثربخشی سلاحهای انفجاری مهاجم کاهش یابد. این لایههای دفاعی، مکمل سامانههای پدافند پیشرفتهی امارات محسوب میشود، به ویژه زمانی که این سامانهها با موج گستردهای از پهپادهای ارزانقیمت مواجه میشوند.
احتمال میرود این تاکتیک از تجربه جنگ روسیه و اوکراین الهام گرفته شده باشد. روسها سالهاست از قفسهای فلزی و تور در اطراف تاسیسات ذخیرهسازی نفت و زیرساختهای حساس دیگر برای کاهش آسیب حملات پهپادی اوکراین استفاده میکنند. مشابه این آرایشها در اطراف وسایل نقلیه نظامی و تأسیسات انرژی روسیه و اوکراین نیز به کار رفته است. اگرچه این موانع نمیتوانند هر حملهای را کاملا متوقف کنند اما میتوانند خسارات ناشی از پهپادهای انتخاری را محدود ساخته و به عنوان لایهی نهاییِ محافظتی در شرایط فشار بر سامانههای پیچیدهی پدافندی عمل نمایند.
علت این اقدامات دفاعی به حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل بازمیگردد. در سومین روز جنگ، جمهوری اسلامی با پهپاد انتحاری ترمینال مخازن سوخت «مصفح» در ابوظبی را هدف قرار داد و باعث آتشسوزی شد. شرکت ملی نفت ابوظبی تأسیساتی در مصفح دارد که سوخت از آنجا با کامیونها حمل میشود و شبکهای ۱۶۰۰ کیلومتری از خطوط لوله، محصولات نهایی را در سراسر امارات توزیع میکند.
پیشتر در سال ۲۰۲۲ نیز حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی از یمن انبار سوخت مصفح را هدف قرار داده بودند. با ادامهی حملات رژیم تهران، در ۱۶ مارس ۲۰۲۶ یک پهپاد انفجاری مستقیما به مخزن سوخت فرودگاه بینالمللی دبی اصابت کرد و حملات دیگری نیز به بندر فجیره و تأسیسات گاز طبیعی حبشان انجام شد.
در مجموع، دفاع هوایی امارات در طول حملات جمهوری اسلامی ۵۵۱ موشک بالستیک، ۲۹ موشک کروز و ۲۲۶۵ پهپاد انفجاری- انتحاری را رهگیری کرده است. این آمار آسیبپذیری زیرساختهای ثابتِ بزرگ در برابر پهپادهای یکطرفهی ارزانقیمت را برجسته کرد و مقامات اماراتی را بر آن داشت تا اقدامات حفاظتی بیشتری را در اطراف تأسیسات ذخیرهسازی سوخت آغاز کنند.
تصاویری از ماه مه ۲۰۲۶ ساخت و ساز نزدیک فرودگاه دبی را نشان میداد و عکسهای جدیدتر حاکی از تکمیل عمدهی این اقدام در سایتهای دبی و ابوظبی است. تحلیلگران نظامی تاکید دارند که در عصر جنگهای پهپادی نامتقارن، چنین تدابیر ساده اما عملی میتوانند شکاف بین سامانههای پیشرفته و تهدیدات انبوه کمهزینه را پر کنند.
این تحولات نشاندهندهی تعییر مسیر استراتژیک امارات در حفاظت از داراییهای انرژی حیاتی این کشور است. با توجه به نقش کلیدی امارات در بازار جهانی نفت و سوخت، حفظ امنیت این تأسیسات نه تنها برای ثبات داخلی این کشور بلکه برای جریان انرژی منطقه و جهان اهمیت دارد.
نصب قفسهای مقابله در کنار پدافند هوایی فعال، لایهای از بازدارندگی ایجاد کرده که میتواند در برابر تهدیدات جمهوری اسلامی ظرفیت مقاومت بیشتری فراهم آورد. با این حال، کارشناسان معتقدند که موفقیت کامل این تدابیر به تداوم سرمایهگذاری در فناوریهای ضدپهپاد و هماهنگی منطقهای بستگی دارد.
این اقدام امارات حاکی از آن است که این کشور با درسگرفتن از تجربیات گذشته، خود را برای سناریوهای مشابه در مقابل تهدیدهای فعال جمهوری اسلامی آمادهتر کرده است. امارات اخیرا کلیهی روابط تجاری خود را با جمهوری اسلامی قطع کرده است.

