تنها دو روز پس از آنکه بانک مرکزی جمهوری اسلامی با انتشار بیانیهای از تزریق ۵۰۰ میلیون دلار به شبکه بانکی برای مدیریت بازار ارز و با هدف کاهش قیمت ارز خبر داد، قیمت ارز بار دیگر افزایش یافت و قیمت هر دلار با ثبت رکوردی جدیدی به ۲۰۸ هزار تومان رسید.
در حالی که قیمتها در بازار ارز ایران اواخر هفته گذشته با کاهش جزیی روبرو شده بود، بار دیگر از روز شنبه هفتم شهریورماه ۱۴۰۵ افزایش یافت. قیمت هر دلار آمریکا که اواخر هفته گذشته در مرز ۲۰۰ هزار تومان قرار گرفته بود صبح یکشنبه ۸ شهریورماه به ۲۰۸ هزار تومان رسید.
همزمان دیگر ارزهای رایج نیز در بازار ارز ایران با افزایش روبرو شدند. هر یورو ۲۴۰ هزار و ۴۲۰ تومان، هر پوند بریتانیا ۲۸۰ هزار و ۵۷۰ تومان، هر درهم امارات ۵۶ هزار و ۵۰ تومان، هر لیر ترکیه نیز ۴۳۰۰ قیمتگذاری شد.
در بازار طلا نیز که متأثر از بازار ارز است، قیمتها مسیری افزایشی را طی کردهاند. صبح یکشنبه هر سکه طلا ۲۱۷ میلیون و ۷۲۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش رسید.
قیمت ارز تنها دو روز پس از آنکه بانک مرکزی از عرضه دلار با هدف کاهش قیمتها خبر داده بود افزایش یافت. بانک مرکزی از روز سهشنبه سوم شهریورماه، مرحله نخست عرضه اسکناس ارز به شبکه بانکی را با تخصیص ۵۰۰ میلیون دلار آغاز کرد؛ اقدامی که با هدف پاسخگویی به نیازهای ارزی متقاضیان، تقویت عرضه در بازار رسمی و مدیریت نوسانات بازار ارز انجام شده است.
بانک مرکزی در حالی خبر ۵۰۰ میلیون دلار ارز در بازار را با هدف جلوگیری از افزایش بیش از پیش قیمتها منتشر کرد که دو روز بعد خبرگزاریهای داخلی از عدم استقبال از پروژه بانک مرکزی خبر دادند.
خبرگزاری «ایسنا» روز پنجشنبه گزارش داد، بر اساس دادههای معاملات ارزی شبکه بانکی شامل شعب و صرافیهای بانکی، از زمان آغاز عرضه تا روز پنجشنبه پنجم شهریورماه، در مجموع تنها حدود ۲۰ میلیون دلار اسکناس ارز توسط متقاضیان خریداری شده است. به این ترتیب، در سه روز نخست، بخش کوچکی از ظرفیت ۵۰۰ میلیون دلاری عرضهشده مورد استفاده قرار گرفته و حدود ۴۸۰ میلیون دلار از این ظرفیت همچنان بلااستفاده باقی مانده است.
از سوی دیگر برخی کارشناسان اقتصادی حکومتی نیز اقدامات بانک مرکزی را از جمله دلایل افزایش قیمت دلار ارزیابی میکنند.
در همین رابطه حسین صمصامی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از سیاستهای دولت و بانک مرکزی در بازار ارز گفت: «با رها شدن بازار ارز، تعیینکنندگان نرخ دلار قاچاقچیها، دلالها و سفتهبازها هستند و دولت نیز با واگذاری تعیین نرخ به توافق صادرکننده و واردکننده، عملاً نرخ بازار آزاد را به اقتصاد رسمی و سفره مردم منتقل کرده است.»
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نسبت به موجهای تورمی ناشی از افزایش قیمت ارز هشدار داده «هنوز اقتصاد ما متأثر از نرخ ارز ۱۸۰ هزار تومان که در یکی، دو ماه گذشته داشتهایم نشده و باید انتظار موج تورمی شدیدتری هم داشته باشیم و این فاجعه در اقتصاد ما در حال شکلگیری است.»
اقتصاد ایران به علت وابستگی شدید به واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و تکنولوژی به شدت متأثر از قیمت ارز است و افزایش قیمت دلار سبب افزایش تورم و گرانی کالاها و خدمات مختلف خواهد شد.
این روند از سوی حسین صمصامی نیز مورد اشاره قرار گرفته و گفته: «واردکننده با نرخ ۲۰۰ هزار تومان جنس میآورد، با فلان قیمت هم به بورس کالا داده میشود و همه اینها به سفره مردم میآید»؛ او افزوده «هشدار میدهم که آقای دولت، کاری که شما در قضیه ارز انجام میدهید و اتفاقی که در بازار ارز در حال رخ دادن است، یعنی معامله میان صادرکننده و واردکننده و آزاد گذاشتن این تفاوت، در واقع به معنای آزاد گذاشتن دلار قاچاق است. شما با این مسئله مقابله نمیکنید.»
اینهمه در حالیست که یک هفته از اجرای طرح «روز D اقتصادی» با هدف فشار حداکثری اقتصادی بر جمهوری اسلامی توسط ایالات متحده میگذرد. در ادامه اجرای همین طرح وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه شعبههای اماراتی بانک مصری «بانک مصر» را هدف تحریم قرار داد و دسترسی آنها به معاملات دلاری و بانکهای کارگزار آمریکایی را محدود کرد. این اقدام بخشی از تلاش واشنگتن برای مسدود کردن مسیرهای مالی مرتبط با ایران عنوان شده است.
در این میان عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی افزایش قیمت ارز را که از دماسنجهای اقتصاد ایران است، فارغ از معادلات اقتصادی و بحرانی شدن منابع ارزی کشور ارزیابی کرده و افزایش قیمت را «موقتی» خوانده است.
او همچنین در اظهار نظر دیگری گفته است: «بر این باورم که بالا رفتن قیمتها در بازار ارز بر اساس هجمههای تبلیغاتی و جوّسازی آمریکاییها است!»
