عبدالرحمن الراشد (الشرق الاوسط) – جنگ کنونی یمن ممکن است به تغییری تاریخی منجر شود؛ همانگونه که در سوریه با سرنگونی نظامی دیگر که متحد رژیم ایران بود، چنین اتفاقی رخ داد. دولت قانونی یمن نفوذ خود را بر بیش از دو سوم خاک کشور گسترش داده و برای پس گرفتن مناطق اشغالی توسط حوثیها می‌جنگد. اما آزاد ساختن این مناطق آسان نیست؛ زیرا ملاحظات جغرافیایی و نظامی، شرایط را پیچیده کرده است.
جنگ کنونی یمن درواقع رویارویی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران و حزب‌الله در لبنان است که در میان فرماندهان و نیروهای حوثی فعالیت می‌کنند. با وجود دستاوردهایی در شمال و جنوب غربی کشور، ممکن است این جنگ به سرعت به نتیجه نرسد.
این جنگ از جنبه‌های مختلف با جنگ پیشین این کشور در سال ۲۰۱۵ تفاوت دارد. شبه‌نظامیان حوثی سال‌هاست که زیر نظر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت می‌کنند و آنگونه که برخی تصور می‌کنند، افرادی پابرهنه و ساکن غارها نیستند. نیروهای این گروه در لبنان و عراق آموزش دیده‌اند و طی سال‌ها برای این رویارویی آماده شده‌اند؛ موضوعی که این جنگ را به درگیری منطقه‌ای دیگری با تهران تبدیل می‌کند.
گزارش‌های موثق حاکی از آن است که عبدالرضا شهلایی، از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران، هدایت حمله اخیر حوثیها به دشت تهامه را بر عهده داشته است.
عوامل متعددی باعث شده‌اند که جنگ امروز یمن با جنگ دیروز متفاوت باشد. جامعه بین‌المللی که پیشتر دچار اختلاف و چنددستگی بود، اکنون تا حد زیادی در مخالفت با حوثیها متحد شده و به این باور رسیده که این جنگ، نبردی عادلانه در حمایت از مردم یمن است. در عین حال، این جنگ به موضوعی مرتبط با امنیت منطقه‌ای و تجارت بین‌المللی تبدیل شده است.
همچنین تمایل گسترده‌ای برای پایان دادن به سلطه حوثیها وجود دارد تا نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه کاهش یابد؛ نفوذی که با سرنگونی نظام بشار اسد در حدود دو سال پیش، ضربه‌ای جدی متحمل شد.
بریتانیا و ایالات متحده در جنگ پیشین یمن تلاش می‌کردند مانع پیشروی نیروها به سوی حدیده و صنعا شوند؛ زیرا معتقد بودند دستیابی به یک راه حل سیاسی در مذاکرات استکهلم می‌تواند هدف مورد نظر را تحقق بخشد. اما پس از حدود یک دهه حاکمیت حوثیها، اکنون روشن شده است که این گروه تفاوت چندانی با سازمان‌های تروریستی مانند داعش و حزب‌الله ندارد. حوثیها شاخه‌ای از شبکه وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران هستند، هرچند در برخی جزئیات تفاوت‌هایی میان آنها وجود دارد.
امسال، با افزایش اهمیت آبراه بین‌المللی باب‌المندب، خطر حوثیها در سطح جهانی نیز افزایش یافته است؛ زیرا تنگه هرمز به دلیل جنگ با رژیم ایران تقریباً نیمه‌مسدود شده و دریای سرخ به مسیر جایگزین برای صادرات انرژی تبدیل شده است. حوثیها در هماهنگی با رژیم ایران اعلام کرده‌اند که هدفشان بستن این آبراه در دریای سرخ است. این گروه در راستای سیاست حکومت ایران برای هدف قرار دادن نفتکش‌های عبوری، از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر داده و حمله به نفتکش‌های این کشور را آغاز کرده است. در همین ارتباط، ماه گذشته جزیره میون و منطقه المخا را تصرف کرد؛ مناطقی که اخیراً به دست نیروهای دولت قانونی یمن آزاد شده‌اند.
پیش از این، جامعه بین‌المللی توجه چندانی به اصلاح وضعیت در این کشور گرفتار بحران نداشت؛ تا زمانی که بحران یمن از محدوده رنج مردم این کشور و کشورهای همسایه فراتر رفت و به تهدیدی برای کشتیرانی بین‌المللی تبدیل شد. در پی این تحولات، اتحادیه اروپا، بریتانیا و دولت ایالات متحده به سرعت این اقدامات را محکوم کردند و آمادگی خود را برای ارائه پشتیبانی لجستیک از هرگونه عملیات علیه گروه حوثیها اعلام کردند.
اگر جنگ کنونی به اهداف خود دست یابد، سلطه حوثیها بر مردم یمن پایان خواهد یافت و رنج میلیون‌ها یمنی متوقف خواهد شد. همچنین حدود ۲۲ میلیون یمنی که در مناطق تحت کنترل این گروه زندگی می‌کنند، از خطر قحطی و بیماری‌های همه‌گیر نجات خواهند یافت. بر اساس داده‌های سازمان جهانی بهداشت، موارد ابتلا به وبا طی سه هفته سه برابر شده است. میلیون‌ها کودک نیز پس از سال‌ها محرومیت از تحصیل، فرصت بازگشت به مدارس را پیدا خواهند کرد.
این گروه مذهبی افراطی یمن را به گذرگاهی برای افرادی تبدیل کرده که از جنگ‌ها و قحطی‌های شرق آفریقا می‌گریزند؛ همچنین این کشور به مسیری برای قاچاقچیان مواد مخدر و پناهگاهی برای فعالیت سازمان‌های «القاعده» و «داعش» تبدیل شده است؛ دو گروهی که در آنجا فعالیت می‌کنند و با حوثیها ارتباط دارند. افزون بر این، میان این گروه و سازمان تروریستی الشباب در سومالی، قاچاق تسلیحات انجام می‌شود.
دوازده سال از حاکمیت حوثیها بر بخشی از یمن گذشته است. این گروه با توسل به زور صنعا را تصرف کرد؛ اقدامی مشابه عملکرد حزب‌الله لبنان. حوثیها همچنین نامی مشابه نام این حزب، یعنی «انصارالله»، برای خود برگزیده‌اند و تصاویر رهبرانشان را به نمایش می‌گذارند.
جنگ کنونی اما با جنگ‌ها و درگیری‌های پیشین تفاوت دارد. این نخستین جنگی است که در آن نیروهای دولت قانونی یمن به صورت یکپارچه وارد میدان شده‌اند و نیروهای متعدد یمنی زیر یک پرچم گرد آمده‌اند؛ در حالی که در رویارویی‌های گذشته، بار اصلی جنگ بر دوش ائتلاف عربی و نیروهای دولتی بود که از نظر توان و حضور داخلی محدودیت‌هایی داشتند.
درگیری‌های هفته‌ها و ماه‌های آینده ممکن است سرنوشت‌ساز باشند؛ چرا که رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن هدف را مشخص کرده است: آزادسازی صنعا.
اگر یمنی‌ها بتوانند حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران را شکست دهند، این امر به پیروزی بزرگی در سطح منطقه‌ای تبدیل خواهد شد؛ همانگونه که نیروهای احمد الشرع از استان ادلب پیشروی کردند و پایتخت سوریه را از کنترل نظام بشار اسد خارج ساختند.
*منبع: روزنامه الشرق الاوسط
*نویسنده:عبدالرحمن الراشد
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن
