وزیر دفاع پیشنهادی حسن روحانی: شرّ مطلق در دامان امیر حاتمی

- حسن روحانی پس از 20 سال یک ارتشی را به عنوان وزیر پیشنهادی دفاع معرفی کرده.
- دردسرهای تصدی وزراتخانه‌ای که دو دهه دست سپاه بوده برای یک ارتشی کم نیست.
- برای پیشنهاد امیر حاتمی به عنوان وزیر دفاع از سوی حسن روحانی، سه دلیل عمده می‌توان برشمرد. اول، تشدید تحریم‌های آمریکا علیه سپاه پاسداران؛ و دوم، حمایت علنی سپاه از ابراهیم رییسی در جریان انتخابات ریاست جمهوری دور دوازدهم؛ و سوم، چشم‌انداز یک جنگ احتمالی که در آن جمهوری اسلامی به نیروی ارتش نیاز دارد و نمی‌تواند بی‌اعتنایی خود را نسبت به آن ادامه دهد و هر آنچه دارد، خرج عزیزدردانه‌ی خود، سپاه پاسداران، کند.

حسن روحانی لیست کابینه‏‌ی دوازهم را اعلام کرد و سرتیپ امیر حاتمی در این لیست به عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروی‌های مسلح به مجلس شورای  اسلامی معرفی شده است.

امیر حاتمی که تا پیش از این مقام جانشینی احمد دهقان وزیر دفاع جمهوری اسلامی را داشت، یک نظامیِ ارتشی است. از آخرین باری که یکی از اُمرای ارتش وزیر دفاع بود، ۲۰ سال می‌گذرد. در تمام این دوران وزارت دفاع تحت سلطه‌ی سرداران سپاه بوده که همگی آنها با چراغ سبز و تایید علی خامنه‎ای به این سمت منصوب می‌شدند.

نفر وسط سرتیپ امیر حاتمی

برای پیشنهاد امیر حاتمی به عنوان وزیر دفاع از سوی حسن روحانی، سه دلیل عمده می‌توان برشمرد. اول، تشدید تحریم‌های آمریکا علیه سپاه پاسداران؛ و دوم، حمایت علنی سپاه از ابراهیم رییسی در جریان انتخابات ریاست جمهوری دور دوازدهم؛ و سوم، چشم‌انداز یک جنگ احتمالی که در آن جمهوری اسلامی به نیروی ارتش نیاز دارد و نمی‌تواند بی‌اعتنایی خود را نسبت به آن ادامه دهد و هر آنچه دارد، خرج عزیزدردانه‌ی خود، سپاه پاسداران، کند.

با تصویب مجلس نمایندگان و سنای آمریکا، دونالد ترامپ رییس جمهوری ایالات متحده باید ظرف ۹۰ روز افراد و شرکت‌های مرتبط با سپاه را که در توسعه‌‏ی برنامه‎های موشکی ایران، حمایت از گروه‌های تروریستی منطقه و سرکوب فعالین سیاسی و اجتماعی مرتبط هستند را معرفی و در فهرست تحریم‌ها قرار دهد. بنابراین امکان اینکه نام یک وزیر دفاع پاسدار در لیست تحریم‌ها قرار بگیرد هم محتمل و هم برای دولت روحانی دردسرساز است.

از طرفی در ایام انتخابات بدنه‏‌ی ارتش پشت روحانی قرار گرفت و به جز معدود اُمرای لشکر خراسان و روسای سازمان عقیدتی- سیاسی ارتش، بقیه مقام‌های بلند پایه آن تمایلی برای نزدیک شدن به رییسی و تیم او نشان ندادند. سپاه پاسداران اما در نقطه مقابل این موضع قرار داشت و در پشتیبانی از ابراهیم رییسی کوتاهی نکرد.

اما گر امیر حاتمی از مجلس رای اعتماد بگیرد تازه با دردسرهای بزرگی روب‏رو خواهد شد که هم در میدان سیاست او را به بوته‌ی آزمایش خواهد سپرد و هم در تشکیلات سازمانی ارتش گریبان او را خواهد گرفت.

در طول ۲۰ سال گذشته به واسطه نفود سپاه در دولت و اقتصاد سهم این تشکیلات نظامی عقیدتی- ایدئولوژیک در گرفتن بودجه و منفعت‎های مالی چنان زیاد بوده که اصلا قابل مقایسه با ارتش نیست.

از سال ۱۳۹۳ تا کنون بسیج و سپاه ۷۰ هزار میلیارد تومان بودجه گرفته‌اند در شرایطی که ارتش که استعداد نیروی انسانی آن حدود چهار برابر بیشتر از سپاه است  تنها ۲۵ هزار میلیارد ظرف سه سال گذشته دریافت کرده است.

این در شرایطی است که سپاه به واسطه حضورش در ۳۴ تا ۴۰ درصد اقتصاد ایران درآمدهای جانبی از پروژه‌های مختلف دارد، اما ارتش حتی توان ساخت و ساز برای پادگان‌های فرسوده خود و رسیدگی به مطالبات معیشتی پرسنل‎اش را هم ندارد و می‌خواست با اجاره دادن آنها به سپاه برای خود درآمدی دست و پا کند.

به طور منطقی، انتصاب وزیر دفاع ارتشی یعنی افزایش توقعات سازمانی برای جبران کسری بودجه‎ی ارتش در تمام این سال‌ها. قابل پیش‎بینی است که دست وزیر دفاع جدید در صورت تایید توسط مجلس، چندان در کاهش بودجه‎ سپاه که بخش عمده‌ی آن صرف فعالیت‌های موشکی، کمک به حفظ قدرت بشار اسد در سوریه، حمایت از حزب‌الله لبنان، حوثی‌ها در یمن، حشدالشعبی در عراق و طالبان در افغانستان می‎شود باز نخواهد بود.

در واقع حاتمی عهده‎دار وزارتخانه‎ای می‎شود که کلیدش دست او نخواهد بود و از بیت علی خامنه‌ای و سپاه برای او تعیین تکلیف می‎شود.

عدم استقلال در وزارت، باید و نبایدهای از پیش تعیین شده، پاسخگویی به نیازهای سازمانی، مطالبات معیشتی ارتشی‌ها و سوار شدن بر وزارتخانه‎ای که ۲۰ سال است ساختار آن بیش از آنکه شبیه یک پادگان یا اداره نظامی باشد شبیه حسینیه‎ یا پایگاه بسیج شده، از اصلی‌ترین مشکلات پیش روی یک امیر ارتش است که حالا در یک قدمی وزارت دفاع ایستاده است.

قاسم سلیمانی در ماموریت برون‌مرزی

از این گذشته در وزارت «دفاع» اساسا باید از مرزهای ایران نیز خارج شد.  زد و بندهای سیاسی، اقتصادی و نظامی سپاه در دو دهه‌‏ی گذشته با روسیه، چین و کره شمالی نیز بوده است. همچنین ساختار نظامی سپاه وابسته به بلوک شرق است و از این راه ده‌ها قرارداد نظامی و رانت‌های ریز و درشت به سفره دلال‌ها ریخته شده است. حکومت اسلامی ایران، قاسم سلیمانی از سپاه و محمدجواد ظریف در وزارت خارجه را دو بال قدرت خود می‌داند.

سفرهای قاسم سلیمانی به روسیه تنها بخشی از ارتباطات نزدیک سپاه و مسکو است. از طرفی سپاه فراهم کننده‎ی منافع سیاسی و اقتصادی مشترک  ایران و روسیه در سوریه و عراق و افغانستان است که با تغییر در راس وزارت دفاع وضعیت آن در هاله‎ای از ابهام قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر، ارتش همواره از حضور نظامی در سوریه شانه خالی کرده است. دهم مرداد معاون سیاسی سپاه اعتراف کرد که این تشکیلات برای انسانیت در سوریه می‌جنگد در حالی که ارتش حضور کمرنگ خود در سوریه را هنوز نتوانسته توجیه کند.

۲۹ فروردین سال ۱۳۹۵ احمدرضا پوردستان، جانشین فعلی ارتش گفته بود: «هیچ‌گونه یگان نظامی به سوریه اعزام نکرده‌ایم و طبق درخواست‌‌های سوریه، نیروهای نظامی به‌عنوان مستشار اعزام کرده‌ایم»، اما سه روز بعد عطاالله صالحی فرمانده کل ارتش مدعی شد که «ارتش در سوریه ماموریت مستشاری ندارد و تنها بعضی داوطلبان به سوریه اعزام شدند که تحت مسوولیت همان سازمان مسوول هستند».

اینها اندکی از مشکلاتی است در حوزه خارجی که وزیر دفاع آینده، اگر امیر حاتمی و از ارتش باشد، باید با آنها کنار بیاید، چگونه؟ مشخص نیست.

گفتنی است که وزارت «دفاع» در ابتدای شکل‌گیری در دوران ناصرالدین شاه قاجار، «وزارت جنگ» نام داشت. به نظر می‌رسد این نام برای این وزارت‌خانه در دوران جمهوری اسلامی به ویژه بامسماتر بوده باشد چرا که علاوه بر خارج از مرزهای ایران، از نظر ساختاری با دیگر تشکیلات نظامی موازی در یک «جنگ خاموش» به سر می‌برد. نهادهایی پس از انقلاب اسلامی شکل  گرفته‌اند و به طور نامتعارف نه تنها به فعالیت خود ادامه می‌دهند بلکه قدرت و امکانات بیشتری نیز نسبت به نهادهای متعارف دارند.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=84396

یک دیدگاه

  1. مهم نیست

    سرلشکر عطاالله صالحی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران است . وی با قد ۱۵۰ سانتی‌متریش زمانی که همراه و دنبال اقای خامنه‌ای از یگان‌های ارتش سان می‌بیند، واقعا دیدنی است!
    یک فرد و ژنرال، اقای سیسی در کشور مصر می‌باشد که هر چه طرفدار اخوان المسلمین بود، از جمله محمد مرسی را در توالت و زندان انداخت و یک ژنرال هم صالحی می‌شود که معروف شده به افتابه پر کن اقای خامنه‌ای! مردی ترسو و بی لیاقت و پاچه‌خوار… ارتشی واقعی دیگر وجود ندارد، یک عده ریشو بی کفایت ارتش را اداره می‌کنند.
    ارتشیان واقعی یا کشته و حبس شدند و یا بازنشسته!

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید: