اقلیم کردستان: مذاکره زیر سایه‌ی همه‌پرسی

- امیر طاهری، تحلیلگر امور خاورمیانه، معتقد است که تهدید‌های نظامی ایران و ترکیه در سطح هشدار باقی خواهند ماند.
- عبد‌الله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، اقدام نظامی از سوی جمهوری اسلامی در خاک اقلیم کردستان عراق را بسیار بعید می‌داند.
- جمهوری اسلامی ایران از حشدالشعبی، نیروهای شبه‌نظامی شیعی عراقی، برای حمله احتمالی به اقلیم کردستان عراق استفاده خواهد کرد.
- فواد معصوم، رئیس‌ جمهور کرد عراق، پیشنهادی را در دو مرحله برای حل مناقشات بین بغداد و اربیل ارائه خواهد کرد.
- در بسیاری از شهر‌های کردستان ایران مردم در خیابان‌ها برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان را جشن گرفتند.

احمد رأفت (+عکس) با وجود نگرانی‌های بین‌المللی و مخالفت دولت‌های عراق، ترکیه و جمهوری اسلامی ایران، همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق و استان کرکوک که از نظر قانونی بخشی از این اقلیم به حساب نمی‌آید، برگزار شد.

دوحوک، عراق

یک روز مانده به برگزاری این همه‌پرسی، دولت‌های ترکیه و جمهوری اسلامی ایران، حریم هوایی خود را بر هواپیماهایی که از فرودگاه‌های بین‌المللی سلیمانیه و اربیل حرکت می‌کردند و یا مقصد آنها این دو شهر در اقلیم کردستان بود، بستند. همزمان ارتش ترکیه و سپاه پاسداران رزمایش‌هایی را در نزدیکی مرزهای‌شان با کردستان عراق آغاز کردند. جمهوری اسلامی ایران یک گام بیشتر برداشته و  ۱۸ ساعت قبل از گشوده‌شدن حوزه‌های رای‌گیری، چند ناحیه مرزی در اقلیم کردستان عراق را توپ‌باران کرد.

عبدالله مهتدی

عبد‌الله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، که این روز‌ها در مقر این حزب در حومه سلیمانیه بسر می‌برد، در اشاره به این توپ‌باران و تهدید‌های مقامات نظامی جمهوری اسلامی ایران، به کیهان لندن می‌گوید: «ما تهدید‌ها علیه احزاب کرد ایرانی که ستادهای مرکزی‌شان در اقلیم کردستان قرار دارد را بسیار جدی می‌گیریم و در حد امکان خود را آماده مقابله با آنها کرده‌ایم. حزب ما و حزب دمکرات کردستان ایران در مناطقی که اخیرا توپ‌باران شدند حضور دارند، اگرچه این‌بار هدف بیش از آنکه احزاب کرد ایرانی باشند، دولت اقلیم کردستان عراق و همه‌پرسی بود».

امیر طاهری، تحلیلگر امور خاورمیانه در لندن، معتقد است که تهدید‌های ایران و ترکیه علیه اقلیم کردستان عراق «در سطح هشدار باقی خواهد ماند». این کارشناس امور خاورمیانه می‌افزاید: «جمهوری اسلامی و ترکیه نمی‌دانند با این رفراندوم چگونه برخورد کنند. هیچ‌کدام برنامه‌ای برای مقابله با آن ندارند و تنها پیام این تحرکات نظامی در مرزهای اقلیم کردستان عراق، ابراز مخالفت با همه‌پرسی است».

جمهوری اسلامی ایران  تحریک می‌کند

عبد‌الله مهتدی نیز معتقد است «ایران و ترکیه دیر یا زود خودشان را با واقعیت همه‌پرسی در کردستان عراق وفق خواهند داد». دبیرکل کومله می‌افزاید: «البته نمی‌شود ماجراجویی و مزاحمت‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران را نادیده گرفت، ولی اقدامی نظامی در عمق خاک اقلیم بسیار بعید است زیرا واکنش‌های بین‌المللی سختی را به دنبال خواهد داشت». عبد‌الله مهتدی، حملات احتمالی حشدالشعبی، نیروهای شیعه عراقی که تحت حمایت سپاه و شخص قاسم سلیمانی قرار دارند، را تهدیدی جدی‌تر می‌داند: «حشدالشعبی می‌تواند با تحریک ایران جنگ‌های خونینی را به کردستان عراق تحمیل کند، ولی شکی ندارم که پیشمرگه‌های کرد خواهند توانست آنها را وادار به عقب‌نشینی کنند».

امیر طاهری

امیر طاهری معتقد است که «حشد الشعبی از هم اکنون فعالیت‌های نظامی حود علیه اقلیم کردستان عراق را آغاز کرده است». این تحلیلگر می‌افزاید: «در کرکوک ما در روزهای گذشته شاهد شکل‌گیری ائتلافی از حشدالشعبی و نیروهای کرد و ترکمن تحت حمایت جمهوری اسلامی بودیم». امیر طاهری به ورود ارتش ترکیه به خاک عراق نیز اشاره می‌کند، اگرچه معتقد نیست که در حال حاضر دست به اقداماتی بزنند.

همه‌پرسی مقدمه مذاکرات

امیر طاهری به تلاش‌ها برای ادامه مذاکرات بین دولت‌های اربیل و بغداد در روزهای بعد از برگزاری همه‌پرسی اشاره می‌کند. مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، ساعاتی قبل از باز شدن حوزه‌های رای‌گیری  نیز خواهان ادامه این مذاکرات شده بود. امیر طاهری می‌گوید: «رئیس جمهور کرد دولت فدرال عراق، فواد معصوم، طرحی را برای ادامه مذاکرات تهیه کرده است. این طرح شامل دو مرحله می‌شود. در مرحله اول مشکلات کنونی بین اربیل و بغداد در دستور کار قرار دارند. مشکلاتی چون پرداخت حقوق کارمندان اقلیم از سوی دولت مرکزی و یا برداشتن فشارهای اقتصادی بر کردستان».

اربیل، عراق

این تحلیلگر امور خاورمیانه در ادامه گفتگو با کیهان لندن می‌افزاید: «در صورت پیشرفت گفتگوها، در مرحله دوم برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان که در قانون اساسی عراق پیش‌بینی شده است در دستور کار قرار خواهد گرفت». امیر طاهری یادآوری می کند که «مسعود بارزانی یک‌طرفه و بدون رعایت قانون اساسی این همه‌پرسی را برگزار کرد، در حالی که می‌توانست با مذاکره و بردباری درچارچوب قانون اساسی چند سال دیگر این کار را انجام دهد».

پیشمرگه‌های کرد در شیخ امیر، عراق

عبد‌الله مهتدی نیز خوش‌بین است که بالاخره اربیل و بغداد بر سر میز مذاکره خواهند نشست، البته به شرطی که «نیروهای تندروی عراقی تحت رهبری نوری المالکی، با تحریک ایران در تلاش خود برای عدم مذاکره ناکام بمانند». دبیرکل کومله شک ندارد که «در صورت واکنش سخت و نظامی دولت عراق، هر چهار پاره کردستان در حمایت از اقلیم بپا خواهند خواست».

شادی کردهای ایران

از شب قبل از برگزاری همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق، نیروهای سپاه در برخی از مناطق کرد‌نشین ایران مستقر شدند تا با ایجاد جوّ امنیتی از هرگونه جشن و شادی کردهای ایران در حمایت از رفراندوم جلوگیری به عمل آورند. با وجود این جوّ امنیتی، در بسیاری از شهرهای کرد‌نشین ایران چون سنندج، مهاباد، بانه، سقز و پیرانشهر،  مردم برای شادی و پایکوبی به خیابان آمدند. خوشبختانه تا زمان تهیه این گزارش نیروهای امنیتی و انتظامی، با وجود حضور گسترده، از برگزاری این مراسم شادمانی جلوگیری به عمل نیاورده‌اند.

اربیل، عراق

امیر طاهری می‌گوید: «شادی مردم در کردستان ایران نشان از مخالفت حداقل بخشی از کردها با مواضع نظام در مورد این همه‌پرسی دارد، گذشته از اینکه در جمهوری اسلامی اصولا با شادی مخالفت وجود دارد». امیر طاهری به نگرانی بزرگتری در جمهوری اسلامی نیز اشاره می‌کند: « در برخی از کشور‌های منطقه و در غرب از چند سال پیش طرح تجزیه ایران مطرح است. برخی معتقدند که ایران که مانند یوگسلاوی و اتحاد جماهیر شوروی، کشوری چند ملیتی است باید تجزیه شود تا قدرت‌اش کاهش پیدا کند».

سرکوب، پاسخ اشتباه

این تحلیلگر در ادامه‌ی گفتگو با کیهان لندن می‌افزاید: «اگرچه این نگرانی جدی است، ولی واکنش و پاسخ جمهوری اسلامی کاملا اشتباه است. سرکوب نمی‌تواند همیشه پاسخ درستی باشد، و در بسیاری موارد مساله را پیچیده‌تر می‌کند». امیر طاهری، «جمهوری اسلامی را کشتی‌ای بدون ناخدا در آب‌های متلاطم خاورمیانه» می‌خواند که «نمی‌داند به‌کجا می‌رود». به گفته امیر طاهری «جمهوری اسلامی در عراق و اقلیم کردستان دچار سردرگمی است و حتی قادر به کنترل نیروهای تحت حمایت خود نیز نیست».

کرکوک، عراق

اشاره این تحلیلگر به فاصله گرفتن برخی از نیروهای شیعه عراقی از جمهوری اسلامی و تصمیم دو حزب کرد در حمایت از همه‌پرسی در آخرین لحظات است. حزب «گوران» یا «تغییر» و «جماعت اسلامی»، دو حزب کرد اقلیم کردستان عراق که تا ساعاتی قبل از انجام همه‌پرسی منتقد آن بودند، عصر روز یکشنبه از هواداران خود خواستند در این همه‌پرسی شرکت کرده و در برگه رای «آری» بنویسند.

شکست جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان

امیر طاهری این تغییر موضع دو حزب کرد را «شکستی برای جمهوری اسلامی ایران» می‌داند. البته این تحلیلگر می‌افزاید این تجدید نظر دلایل دیگری هم دارد «از جمله اینکه این انتقاد می‌توانست از سوی افکار عمومی اقلیم کردستان عراق نوعی همکاری با دشمن تلقی شود». عبد‌الله مهتدی نیز شک ندارد که اگر «گوران» و «جماعت اسلامی» بر انتقاد خود از برگزاری همه‌پرسی پافشاری می‌کردند «حمایت افکار عمومی کردستان عراق را از دست می‌دادند. عدم دعوت به شرکت در همه‌پرسی و رای مثبت به آن می‌توانست در سرنوشت این دو حزب در انتخابات پارلمانی آینده اقلیم کردستان تاثیر بسزایی داشته باشد».

کرکوک، عراق

دبیرکل حزب کوکله کردستان ایران، در پایان گفتگو با کیهان لندن، موضع‌گیری شخصیت‌هایی چون صادق زیبا‌کلام در حمایت از همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق را بسیار مثبت ارزیابی می‌کند: «این حمایت‌ها، به ویژه صداهایی که از داخل کشور شنیده می‌شوند، بسیار مهم هستند. همه‌پرسی در کردستان عراق بدون شک گرایش معطوف به دمکراتیزه کردن جامعه ایران را تقویت خواهد کرد، زیرا نشان خواهد داد که مساله کرد راه حل امنیتی ندارد و نمی‌توان با سرکوب پاسخی برای این مساله یافت بلکه باید برخوردی عقلانی در پیش گرفت».

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=89275

6 دیدگاه‌ها

  1. مهم نیست

    احتمالا تا اخر هفته فواد معصوم از ریاست جمهوری عراق برکنار می‌گردد. او ماری بود که عراق در استین خود پرورش داده بود.
    در همین هفته محاصره کامل اقتصادی اقلیم کردستان انجام خواهد شد و دولت عراق هیچ مذاکره‌ای را با کردهای تجزیه‌طلب انجام نخواهد داد. دولت‌های ایران و عراق و ترکیه درس فراموش نشدنی این‌بار به کردهای تجزیه‌طلب خواهند داد که تا ابد ان را فراموش نکنند. منتظر بمانند!
    از اینکه با اقدامات تجزیه‌طلبانه انها پشتیبانی اکثریت ۸۰ میلیون مردم ایران از خود را، از دست داده‌اند متاسفیم. در طی سال‌های قبل با بروز مشکل برای کردهای عراق تنها روزنه و امید انها مردم و سرزمین ایران بودند که با دست خود این دیوار اعتماد و پشتیبانی را خراب نمودند…
    هر ایده و فرد و قومی که بخواهد کوچکترین فکر و اقدامی علیه ایران و برای تجزیه ان انجام دهد همه ایرانیان با هر عقیده و مرامی چه حکومتی و چه ضد حکومتی! سرسختانه با ان مقابله خواهند نمود. این را کردهای ایران حلقه کرده و به گوش‌شان اویزان کنند. از جمله مورد اخیر…

  2. حامد

    جناب «مهم نیست» شما لزومی ندارد از جانب ملت ایران صحبت بکنید. انچه که باعث به حاشیه رانده شدن «ملت کرد» از جانب حکومت سمپات شما که همانا ترویج افکار منحط صفوی می‌باشد عامل اصلی این موضوع می‌باشد باید حکومت ایران در تمامی رفتارهای داخلی و منطقه‌ای خود تجدید نظر کند چرا که در حال تجربه شکست استراتزیک می‌باشد و به زودی عرصه داخلی را با خطر تجزیه از دست خواهد داد.
    لطفا حرف‌های پامنیری را تمام کنید و به فکر تمامیت ارضی باشید چرا که اگر نظام متبوع شماهمچنان با دزدی‌های کلان و از بین رفتن منابع داخلی برای ماجراجویی‌های خارجی ادامه دهد دیر یا زود سایه تجزیه بر سر ایران نیز سنگینی خواهد کرد.
    با ایجاد زیرساخت و دادن امتیازان اقتصادی و سیاسی به این مناطق، این خطر را دور کنید.

  3. مهم نیست

    حامد خان، اشتباه نفرمایید؛ اینجانب یک «ضد انقلاب» مخالف سرسخت حکومت ضد انسانی ولایت فقیه خمینی در سرزمین مادریمان ایران می‌باشم .قضاوت اشتباه گناه است!
    بحث تجزیه‌طلبی و مخالفت با برنامه‌های تکراری استعماری دولت‌های امریکا و انگلیس و اسرائیل را همه ایران‌دوستان تایید می‌کنند. حرف ما با یک عده مخالف ایران در کردستان می‌باشد.
    برادر گرامی، فکر تمامیت ارضی با حمایت از تجزیه‌طلبی مغایرت دارد. شما ملت ایران را نشناخته‌اید.
    دولت صفوی ایران سنی مذهب را به شیعه مذهب تغییر داد و بسیار بسیار ابادانی و شکوه برای ایران اورد. اهل سنت بخصوص شاخه وهابی و سلفی ان از این بابت دشمن دولت صفوی هستند، ولی ایران‌دوستان ان دولت را ارج می‌نهند.
    لطفا شما هم حرف‌های محافل کمونیستی و چپی را رها کنید. تمامیت ارضی با ریختن به خیابان و حمایت از تجزیه‌طلبی کاملا متضاد است.
    عرض کردم که به امثال ما در اوایل انقلاب می‌گفتند «ضد انقلاب». و بیش از سه دهه است که از ستم ملاها گرفتاریم و امروز مخالفت با تجزیه‌طلبی را همراه شدن با حکومت اخوندها تصور می‌فرمایید که سخت برداشت‌تان اشتباه می‌باشد.
    امیدوارم خائنین و وابستگان به بیگانه ارزوی تجزیه ایران را با خود به گور ببرند و امیدواریم روزی شاهد برپایی ایران بزرگ باشیم.

  4. اقتدارگرا

    امیر طاهری تحلیلگر یک طرفه، ما داعش که ساخته شده ابرقدرت‌ها بود از پا در اوردیم. ما خیلی قدرتمند از خیلی‌ها هستیم. ما اقتدارگرایان هیچ وقت اجازه‌ی کشور کرد را نخواهیم داد اگر بابت ان کل کردهای ایران قتل عام بشن. ما به انها اجازه استقلال نمیدیم. ما قدرتمندترین نیروهای نظامی در منطقه داریم. همین حشد الشعبی فقط برای مهار اقلیم کافی هست.
    ای بارزانی خیانت‌کار، اگه سردار سلیمانی نبود تو و خانواده الان اسیر داعشی‌ها بودی. ای بارزانی، تو داری با اسلحه ایرانی از اقلیم محافظت می‌کنی. ای بارزانی، به زودی می‌فهمی که ایرانی‌ها همیشه لبخند نمیزنن. بارزانی، تو بازنده هستی. تو هیچ قدرت نداری. تو یک ربیس اقلیم هستی که غیرقانونی داری حکومت می‌کنی.
    اقای طاهری، از شما تعجب می‌کنم که همش از کردها حمایت می‌کنی. شما قدرت نظامی ایران دست کم می‌گیری. ما امریکا در منطقه به خاری [خواری] کشاندیم. ای کردهای خائن، به زودی دوران صلح شما به پایان میرسه.

  5. علی ترقه و چهل دزد بغداد،و خواجه لواط الملک طوسی

    جناب حامد؛کردها،کردهای اقلیم عراق‌اند نه ایران، حدود مرزها را بشناسید.کردها تجزیه‌طلب نیستند، استقلال‌طلب‌اند. اگر جمهوری اسلامی عُرضه‌ای داشت، از نصف دریای خزر یا مازندران، به یک‌دهم رضایت نمی‌داد. البته ورزش و نرمش قهرمانانه هم نکرد؛ فقط خفقان گرفت و ننگ ابدی برایش شد.
    ضمناً، کمی مطالعه تاریخی برای شما مفید است چون آمریکا هیچ‌وقت اشغالگر سرزمین دیگران نبوده است. اگر قدرت متعادل‌کننده آمریکا نبود، الآن من و شما باهم با خانواده‌هایمان، با زبان تاواریش روسی در داخل کشور خودمان، کارگر توسری‌خور روس‌ها می‌بودیم.

  6. مچگیر

    «مهم نیست» چه می‌نویسید، مهم این است که واقعیت چیز دیگری است. احتمالا شما تظاهرات هزاران کرد در شهرهای ایران در حمایت از همه‌پرسی در اقلیم کردستان را ندیدید. احتمالا شما اطلاع ندارید که ارتش عراق بدون حمایت مستشاران آمریکایی قدرت انجام هیچ عملیاتی را ندارد و در مقابل حمله داعش فرار کرد. احتمالا شما خبر ندارید که علیرغم نگرانی دولت‌های غربی از برگزاری همه‌پرسی در شرابط کنونی که به معنای مخالفت با اصل برگزاری همه‌پرسی نیست، اجازه حمله نظامی به اقلیم کردستان را نخواهد داد.
    احتمالا شما نمی‌دانید که در قانون اساسی جمهوری قدرال عراق، برگزاری همه‌پرسی برای جدایی اقلیم کردستان در نظر گرفته شده است.
    با توجه به بی اطلاعی‌تان توصیه می‌کنم برای حفظ آبرو در مورد مسائلی که نمی‌دانید ابراز نظر نکنید.

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):