لغو شرط کارت پایان خدمت برای اخذ گواهینامه رانندگی: اصلاحیه‎ای که بوی مرگ می‎دهد

- ریشه‎ی برداشته شدن این محدودیت در افزایش آمار تصادفات جوانانی است که گواهینامه و بیمه شخص ثالت نداشتند.
- ده‌ها نوجوان که بدون بیمه‌نامه تصادف کرده‎ و پول پرداخت دیه هم ندارند، زندانی هستند.
- مخالفان می‌گویند اجرای این قانون آمار مشمولان غایب و فراری‌ها را زیاد می‌کند.

شرط داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از سربازی برای اخذ گواهینامه رانندگی با موافقت ستاد کل نیروهای مسلح حذف شد.

سربازان در حالت پیش‌فنگ، در مراسم صبگاه مشترک در یکی از پادگان‎های نیروی انتظامی در تهران (مهر ۱۳۹۶)

اعلام این خبر روز دوشنبه ۱۸ مهر در جلسه محمد باقری رییس ستاد کل نیروهای مسلح با علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی درباره نحوه اجرای بعضی مواد قانونی مرتبط با سربازان و مشمولان خدمت وظیفه عمومی اتخاذ شد.

تا پیش از اعلام این قانون در ایران، پسران برای دریافت گواهینامه رانندگی یا باید کارت پایان خدمت یا معافیت از خدمت سربازی می‌داشتند و یا در حین خدمت سربازی می‌بودند. بجز این موارد تنها آن دسته افراد می‌توانستند گواهینامه بگیرند که مشغول تحصیل دانشگاهی بودند.

گرچه بعضی از خبرگزاری‌ها حذف این قوانین را خبر خوش برای جوانان دانسته‌اند، اما این تصمیم ارتباطی با اینکه مسوولان سیاسی یا انتظامی جمهوری اسلامی ایران امتیازی برای جوانان قائل شده باشند یا آزادی‌های بیشتری در اختیار آنها قرار داده‌اند ندارد.

اصلاح این بند از قانون مربوط به بند (هـ) ماده ۵۴ قانون بیمه شخص ثالث است. در این بند قانونی که پیش از این اجرایی شدن‌اش از سوی نیروی انتظامی به دلیل مغایرت با سایر قوانین، مشروط به ابلاغ ستاد کل نیروهای مسلح شده بود یک دردسر بزرگ برای شهروندان و مجریان قانون ایجاد کرده بود.

بسیاری از نوجوانان و جوانان در ایران از سنین کم علاقمند به رانندگی هستند و دسترسی آنها به انواع و اقسام وسیله نقلیه افزایش پیدا کرده، اما به دلیل نگذراندن دوره‏‌ی سربازی نمی‎توانستند گواهینامه بگیرند و خود را بیمه کنند و با هر تصادفی به دلیل نداشتن این مدارک روانه زندان می‌شدند. به خصوص آنکه این رانندگان چون بیمه نداشتند، بعد از بروز تصادفات باید دیه پرداخت می‌کردند و چون مبالغ دیه بالا بود و توانایی پرداخت جبران خسارات از طرف آنها یا خانواده‎ها‌شان ممکن نبود، آمار این دست مجرمین به شدت افزایش پیدا کرده بود.

اما اجرای قانون جدید مخالفانی هم داشت. برداشته شدن شرط گذراندن خدمت سربازی و یا تعیین تکلیف آن برای اخذ بیمه و گواهینامه باعث می‎شد انبوهی از جوانان که به خاطر داشتن اجازه رانندگی قانونی روانه خدمت سربازی می‎شدند، حالا با قانون جدید الزامی برای رفتن به خدمت نظام وظیفه ندارند و به این ترتیب هم پادگان‎ها خالی می‌ماند، هم لشکری از غایبین و فراری‌ها از سربازی ایجاد می‌شود.

یکی دیگر از محدودیت‌هایی که در گذشته برداشته شد و مشروط به دارا بودن کارت پایان خدمت بود «نقل و انتقالات اسناد رسمی» بود. یعنی اگر یک مرد کارت پایان خدمت نداشت، نمی‌توانست معاملات اسنادی انجام دهد و مثلاً ملک و زمین و اتومبیلی را به نام خود ثبت کند. این قانون سال ۱۳۹۰ برداشته شد.

برداشتن شرط داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از سربازی برای اخذ گواهینامه رانندگی آبان ماه سال ۱۳۹۵ در مجلس تصویب شد، اما اجرای آن با اختلافات زیادی در وزارت کشور، نیروهای مسلح و کمیسیون امنیت ملی مجلس روبرو بود و در نهایت تصمیم آن به عهده‌‏ی ستاد کل نیروهای مسلح گذاشته شد.

گرچه هنوز تصمیمات جلسه رییس ستاد کل نیروهای مسلح با رییس مجلس شورای اسلامی ابلاغ نشده، اما سردار کمالی رییس اداره سرمایه انسانی ستاد کل نیروهای مسلح گفته، این تصمیم طی روزهای آینده ابلاغ می‌شود و این یعنی آغاز اجرای این قانون در ایران.

آمار مشمولان غایب در ایران هر سال بیشتر و بیشتر می‎شود و تهدیدهایی مثل دستگیری مشمولان و فراری‌‌ها، جریمه‎های ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومانی و اضافه خدمت هم بر این مسئله تاثیر نداشته است. طبق آمار مسوولان انتظامی، به طور کل ۴۰ درصد غایبین هرگز به خدمت سربازی نمی‎روند. این مسئله آنقدر دامنه‎دار شده که حتی ساختار خدمت اجباری را زیر سوال برده است و کارشناسان در ایران سال‎هاست بررسی می‌کنند علت فرار از سربازی چیست و چه راهکارهایی می‎شود برای آن در نظر گرفت.

در حال حاضر آمار مشمولان غایب به یک و نیم میلیون نفر رسیده است و هزاران نفر از آنها که کارت پایان خدمت و گواهینامه نداشتند، حالا می‌توانند صاحب گواهینامه و بیمه شخص ثالث شوند و این یعنی اضافه شدن به تعداد رانندگان در ایران و افزایش ترافیک، تلفات و سوانح جاده‎ای.

بسیاری از این جوانان در سن ازدواج قرار می‌گیرند و چون کارت پایان خدمت نداشتند نمی‎توانستند در اداره یا سازمانی استخدام شوند، و به همین دلیل به مسافرکشی و کار در آژانس‌ها رو می‎آوردند؛ بسیاری از آنها مجبورند برای امرار معاش اتومبیلی ارزان قیمت و بی‎کیفیت خریداری کنند و در جاده‌ها باربری و حمل و نقل کنند؛ بسیاری از آنها «پیک موتوری» می‎شوند.

جوانان بیشترین قربانیان موتورسیکلت هستند. در ایران سالانه بیش از ۵ هزار نفر بر اثر تصادف با موتورسیکلت می‌میرند

در واقع با این قانون، آمار زندانی‌های مربوط به قوانین راهنمایی و رانندگی در مورد گواهینامه و بیمه شخص ثالث کاهش پیدا می‌کند و در مقابل آمار مرگ و میر و سوانح ناشی از تصادف افزایش می‌یابد.

آیا ناوگان ترافیک شهری و برون‌شهری در ایران تحمل افزایش حجمی عظیم از اتومبیل و رانندگان را دارد؟

از طرفی جوانب روحی و روانی قانون جدید را نیز باید سنجید. خدمت سربازی با تمام ایرادات و اشکالاتی که دارد، دست‌کم دورانی است که تجربه ثابت کرده در افزایش ثبات شخصیت جوانان تاثیر مثبت دارد. حالا هم پادگان‌ها بیشتر خالی مانده و هم جوانانی را داریم که فرصت چشیدن بخشی از سردی و گرمی روزگار در طول خدمت سربازی از آنها گرفته شده و با همان هیجانات دوران بلوغ، در جامعه‎ای که شاخص‌هایی مثل خشونت و نزاع و پرخاشگری در آن رو به افزایش و شاخص‌هایی مثل صبوری و آرامش عمومی به سرعت رو به کاهش است، اجازه یافته یا برای ماجراجویی و خودنمایی و یا برای نان در آوردن و گذران زندگی، رانندگی کند.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=90808

یک دیدگاه

  1. ناشناس

    به نظرم برنامه خوبی است اما مشکل اصلی رانندگی در ایران توسط جوانان این است که توسط والدین کنترل نمی‌شوند.
    در بسیاری از کشورهای جهان هر جوان که گواهینامه رانندگی می‌گیرد به مدت یک سال مجبور است با حضور یک راننده بزرگسال رانندگی کند و پس از آن می‌تواند به تنهایی رانندگی کند. بسیاری از والدین در خارج از کشور دستگاهی بر روی ماشین نصب می‌کنند که به آنها امکان می‌دهد سرعت رانندگی فرزندان‌شان را پس از آنکه به خانه می‌آیند چک کنند.
    حالا که این شرایط در ایران فراهم نیست از فرزندان‌تان بخواهید حداقل به مدت سه سال از آغاز رانندگی (نه آغاز گواهینامه) هرگز با سرعت بیش از ۹۰ کیلومتر در ساعت رانندگی نکنند (در بزرگراه‌ها) و در غیر بزرگراه‌ها هم با سرعت مجاز رانندگی کنند.

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):