فروش نفت در بورس: سناریوهای‎ شکست خورده برای مقابله با فریز نفتی

- عبده تبریزی: به مردم توصیه نمی‌کنیم که وارد بورس کالا و بورس انرژی شوند.
- بورس نفت و انرژی ماهیت بین‎المللی دارد اما بازار بورس ایران بین‎المللی نیست.

سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ برابر با ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۸


راهکار جمهوری اسلامی برای مقابله با تحریم‎های آمریکا و فریز نفتی تشکیل بورس نفت است. به این صورت که نفت خام در بورس به خریداران غیردولتی داخلی فروخته شود و آنها واسطه فروش نفت ایران شوند.

نفتکش ایران در حال تخلیه محموله نفت در هند

حسین عبده‌تبریزی عضو شورای‌عالی بورس تهران می‎گوید شرایط مناسبی برای راه‌اندازی بورس نفت برقرار نیست. به گفته او بورس نفت ماهیت بین‎المللی دارد اما بازار سرمایه ایران بین‌المللی نیست.

عبده تبریزی که در دهه هشتاد خورشیدی دبیرکل سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران بود و از بنیان‌گذار بانک اقتصادنوین است در گفتگو با ایلنا توضیح داده بورس نفت و انرژی ماهیت بین‌المللی دارد و اصولاَ هم در بورس‌های کالایی مانند بورس نفت، بورس انرژی، فولاد، برق و … مردم عادی نمی‌توانند ورود کنند.

وی عنوان می‎کند: «در این بازارهای سرمایه معمولاَ کسانی درگیر می‌شوند که در این کسب‌وکارها حضور دارند و رقم‌های بالایی در دستشان است. مردم عادی شناختی از بورس‌های کالایی ندارند و بیشتر درگیر بورس اوراق بهادار می‌شوند و ما هم به مردم توصیه نمی‌کنیم که وارد بورس کالا و بورس انرژی شوند حتی ما به مردم توصیه می‌کنیم در بورس اوراق بهادار هم وارد صندوق‌ها شوند تا در شرایط نوسانات بازار سرمایه دچار زیان نشوند.»

عضو شورای‌عالی بورس بورس ایران با اشاره به اینکه بازارهای بین‎المللی متصل نیست می‎افزاید: «معتقدم  بورس نفت را باید در یکی از مناطق آزاد با دسترسی به مقررات وسیع‌تر نسبت به مقررات جاری کشور راه‌اندازی کنیم و طبیعی است که بورس نفتی باید در شرایط اقتصادی و روابط بین‎المللی مناسب‌تر ایجاد شود و حداقل باید بازار منطقه‌ای برای آن ایجاد کنیم که عده‌ای از خارج از کشور بتوانند نفت ایران را خریداری کنند.»

سناریوی شکست خورده

به روشنی مشخص نیست عرضه نفت در بورس در عملی است یا نه. به فرض اگر نفت خام در بورس ایران فروش رفت آیا خریدار دست اول می‎تواند آن را صادر کند و در بازارهای بین‎المللی بفروشد؟ با وجود تحریم‌ها کدام شرکت نفتکش حاضر است این محموله‎ها را به کشور مبداء ترانزیت کند یا تکلیف بیمه محموله چه می‎شود؟ آیا کشورهای خریدار نفت ایران قادر خواهند بود پول خرید نفت را در سیستم بانکی خود به دست فروشنده برسانند؟ اگر قرار است نفت نقدی معامله شود چه تضمینی وجود دارد دوباره بابک زنجانی‌ها از دل این معاملات مشکوک بیرون نیایند؟ معامله‎ی نفت در بورس نقدی صورت می‎گیرد یا به صورت امانی فروخته می‎شود؟ چه تضمینی وجود دارد سپاه پاسداران در پشت این معاملات نباشد؟ آیا واقعاَ نهادهای حکومتی آمریکا از جمله وزارت خزانه‌داری و سازمان سیا که سال‌هاست روی مقابله با شبکه‎های پولشویی جمهوری اسلامی کار کردند و مثل رضا ضراب و هالک بانک ترکیه بسیاری از آن‎ها مسدود شدند چشم خود را به روی این سناریوی ایران خواهند بست؟

از گفته‎های عبده‌تبریزی نیز پیداست ایجاد بورس نفت گره از تحریم‎های نفتی جمهوری اسلامی باز نخواهد کرد و این طرح در گرو «روابط بین‎المللی» است؛ از سوی دیگر آزموده را آزمودن خطاست چون سابقه عرضه نفت خام در بورس تجربه‎ای شکست‌خورده است.

در تیرماه سال ۹۰ بود که در دولت محمود احمدی‎نژاد آن زمان که وزارت نفت شش دانگ در دست سپاهی‌ها بود نفت در بورس عرضه و از آنجا که مشتری برای آن پیدا نشد، مافیای سپاه و نیروی انتظامی و دلال‌ها دست روی آن گذاشتند.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=122429

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):