اکونومیست: تحریم‌های آمریکا بر دردهای اقتصاد ایران می‌افزاید

-حضور احمد عراقچی برادر معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پست معاونت ارزی بانک مرکزی مثالی از «طاعون خویشاوندسالاری» در جمهوری اسلامی است.
- یک نهاد مستقر در تهران به تنهایی بیش از 13 میلیارد دلار یعنی دو برابر بانک واتیکان پول دارد.
- حفر خط هفت مترو تهران و خط لوله آبرسانی به خرمشهر را سپاه در دست دارد.
-در حال حاضر ایران هیچ اپوزیسیون بارزی برای به چالش کشیدن رژیم ندارد.
-دولت حسن روحانی در کنار زدن سپاه از اقتصاد ایران شکست خورده است.
-ترامپ ممکن است شاهد یک تغییر رفتار در رژیم ایران باشد اما نه آن‎ تغییری که وی به دنبال آن است!

جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ برابر با ۱۷ اوت ۲۰۱۸


مجله اکونومیست در گزارشی به تحریم‎های آمریکا علیه جمهوری اسلامی پرداخته و با اشاره به شکست حسن روحانی برای عقب زدن سپاه پاسداران از اقتصاد ایران پیش‎بینی کرده است سیاست‎های دونالد ترامپ برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی نتیجه‌ای نخواهد داشت.

نقاشی‎های ضدآمریکایی روی دیوار سفارت سابق ایالات متحده در تهران

اکونومیست می‌نویسد که تحریم‎های آمریکا رنج بیشتری را علیه اقتصاد رنجدیده ایران اعمال می‎کند.

بین امضای توافق اتمی با ایران در سال ۲۰۱۵ تا زمانی که رییس جمهوری آمریکا از آن خارج شد دو سال طول کشید و از ششم اوت سال ۲۰۱۸ فرمان اجرای تحریم‎های جدید علیه جمهوری اسلامی شامل صنایع اتومبیل‎سازی، تجارت طلا و دسترسی به دلار و چند حوزه دیگر را هدف قرار گرفته است.

این بخشی از وعده‎ی دونالد ترامپ بود وقتی که اعلام کرد از توافق اتمی خارج می‎شود. توافقی که برای ایران برداشته شدن تحریم‎ها را در قبال محدودسازی برنامه‏‌های اتمی رژیم این کشور به همراه داشت.

تحریم‎ها آسیب‌زننده خواهند بود اما اینکه باعث نتیجه دیگری هم شود مورد مناقشه است.

برخلاف قولی که ترامپ در کمپین انتخاباتی‎اش داده بود وی قادر نیست یک‌طرفه برجام را پاره کند زیرا پنج امضاکننده دیگر شامل بریتانیا، آلمان، فرانسه، چین و روسیه نیز برجام را امضا کرده‌اند که همگی معتقدند برجام کارآمد بوده و از سوی آژانس بین‎المللی انرژی اتمی هم حمایت می‎شود چون تایید کرده ایران به قول‎های خود عمل کرده است.

در تلاش برای نگه‎داشتن این توافق اتحادیه اروپا به شرکت‎های اروپایی اعلام کرده لازم نیست از تحریم‎های آمریکا تبعیت کنند و به آنها اجازه داده تا برای جبران خسارات ناشی از تحریم‎ها به دادگاه شکایت کنند. ولی شرکت‌های مختلف با اینکه ممکن است فکر کنند تحریم‌های آمریکا اثری روی حکومت ایران نخواهد داشت، ولی تهدیدهای ترامپ را جدی می‌گیرند.  او گفته اگر آنها با ایران تجارت کنند دیگر اجازه نخواهند داشت با آمریکا به معامله بپردازند.

شرکت نفتی توتال فرانسه تقریباً بطور قطع از قرارداد ۲ میلیارد دلاری برای توسعه میدان پارس جنوبی خارج خواهد شد. شرکت هواپیماسازی ایرباس فرانسه ممکن است قرارداد صدور ۱۰۰ فروند هواپیمای مسافربری به ایران را لغو کند.

شرکت‌های آمریکایی مثل بویینگ تا کنون ۲۰ میلیارد دلار از قراردادهای خود را از دست داده‌اند و تقریباً همگی آنها از مناسبات تجاری با ایران خارج شدند.

این تحریم‎های فزاینده روند سرمایه‎گذاری در ایران را کاهش داده و بحران ارزش ریال را تشدید کرده است.

تابستان سال گذشته در بازار سیاه یک دلار ۳۸ هزار ریال بود (نرخ دولتی مدت‎هاست با واقعیت فاصله دارد). از آن زمان ریال ۶۰ درصد ارزش خود را از دست داده است. از ماه ژوییه به این سو ارش ریال به شدت سقوط کرده و گرانی کالاهای مختلف سیر صعودی یافته است.

حسن روحانی که به دنبال شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت است، ولی‎الله سیف رییس بانک مرکزی و احمد عراقچی معاون ارزی این بانک را برکنار کرد. احمد عراقچی برادر عباس‌عراقچی معاون محمدجواد ظریف است.

تصدی پر سر و صدای احمد عراقچی در این مسئولیت نمونه‎ای از طاعون خویشاوندسالاری در جمهوری اسلامی است که تقریباً در رتبه‏‌های نخست فهرست بین‌‏المللی فساد قرار دارد.

روحانی تلاش می‎کند نمایشی از بازداشت مفسدان اقتصادی و سیاسی را به اجرا بگذارد. ده‎ها بانکدار به اتهام عدم بازپرداخت وام‎های کلان به زندان افتاده‌اند.

امپراتوری اسلامی

مشکلات  ایران فراتر از چند مقام مسئول فاسد است و بخش‎های بسیار بزرگی از اقتصاد ایران توسط خصولتی‎هایی که ناعادلانه سرمایه جمع کرده‌اند اداره می‎شوند. برای مثال آستان قدس رضوی یک نهاد خیریه (بنیاد) در شهر مشهد جایی که حرم مقدّس یکی از امامان شیعه است، امروز به نظر می‌‏رسد بیشتر دغدغه‎های زمینی دارد: چند معدن، یک شرکت نفتی و حتی یک شرکت بیمه.

طبق محاسبات بنیاد، تقریباً ۴۱ درصد زمین‎های مشهد در اختیار آن است و با وجود اینکه این بنیاد و متولیانش روی ثروت بزرگی نشسته‌اند اما از پرداخت مالیات معاف‎اند.

یک نهاد مستقر در تهران به تنهایی بیش از ۱۳ میلیارد دلار در اختیار خود دارد: دو برابر چیزی که بانک واتیکان دارد‎.

هر شعبه‎ای از حکومت ایران امپراتوری خاص خود را دارد. زیر شهر تهران کارگران در حال حفر تونل هفتمین خط متروی تهران هستند. سرمایه‎گذار اصلی آن «سپاسد» است که به دلیل وابستگی به سپاه پاسداران در فهرست تحریم‎های آمریکا قرار گرفته است.

دیدار فرماندهان سپاه و بسیج با ابراهیم رییسی تولیت آستان قدس؛ هشتم خرداد ۱۳۹۵

این شرکت بخش عمده عملیات حفر تونل را به شرکت حراء سپرده که به نظر می‎رسد آن‎هم در اختیار سپاه است. اگر این دو شرکت به مواد اولیه ساخت و ساز خود احتیاج داشته باشند باز هم به شرکت‎های مشابهی رجوع می‎کنند تا سیمان و فلزات مورد نیاز خود را تامین کنند.

دولت  و این نهادها ۴۰ درصد بانک‏‌های خصوصی ایران را نیز تحت کنترل خود دارند که اکثر آنها با کمبود سرمایه مواجه هستند.

روحانی قول داده بود امتیازات و درآمدهای حاصل از برجام را صرف سرمایه‎گذاری کند اما به آن عمل نکرد. حتی قبل از اینکه ترامپ روی کار بیاید شرکت‎های خارجی به تجارت با ایران مشکوک بودند.

خیلی سخت است با یک امپراتوری که روحانیون و سپاه در رأس آن قرار دارند وارد معامله شد. مردم ایران پیش از اینها هم از تنش‌های اقتصادی خشمگین بودند و اکنون وضعیت در ماه نوامبر با آغاز تحریم‎های نفتی بدتر هم خواهد شد.

باراک اوباما رییس جمهوری پیشین آمریکا با همکاری متحدان خود مشابه این تحریم‌ها را قبلا انجام داده بود و میزان صادرات نفتی ایران بین سال‎های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ تا ۵۸ درصد سقوط کرد. ولی همان تحریم‌ها نیز حکومت ایران را پشت میز مذاکره کشاند.

حالا ترامپ می‎گوید به دنبال قرارداد بهتری با ایران است که بطور کامل برنامه‎ موشک‎های بالستیک و فعالیت‎های اتمی این کشور را متوقف کند. دشوار می‌توان فهمید که وی چگونه می‎خواهد به هدفش برسد.

به نوشته اکونومیست، ترامپ هم‌پیمانان خود را نادیده می‌گیرد و به دنبال این هدف فانتزی است که صادرات نفت ایران را از دو و نیم میلیون بشکه در روز به صفر برساند ولی هند به دنبال روش‎های جایگزین پرداخت است که بتواند همان ۷۶۰ هزار بشکه روزانه را که از ایران وارد می‎کند نگه ‎دارد.

همچنین ترکیه اعلام کرده طبق تحریم‎ها عمل نمی‎کند و چین که خریدار یک چهارم نفت خام ایران است خیلی هم خوشحال می‎شود که بتواند در تحریم‎‎ها خرابکاری کند!

شرکت نفت غول‎پیکر دولت چین پیشنهادات زیادی داده تا سهم توتال در پارس جنوبی را خریداری کند. ترامپ به امید اینکه کاری را که با کیم‎ جون اون دیکتاتور کره شمالی انجام داده با ایران هم انجام دهد، پیشنهاد ملاقات با سران جمهوری اسلامی را مطرح کرده است اما ایران از این پیشنهاد استقبال نکرد و در نتیجه دولت ترامپ امیدهای خود را به اعتراضات داخلی در ایران گره زده است.

گروه‎های کوچکی از مردم تقریباً هر روز در اعتراض به وضعیت اقتصادی به خیابان‎ها می‎آیند. یک مقام آمریکایی می‎گوید: «امیدواریم تغییری در رفتار رژیم به وجود آید و من فکر می‎کنم مردم ایران هم به دنبال همین هستند.»

در مورد این قضیه کاخ سفید و سپاه پاسداران یکسان فکر نمی‎کنند. فرمانده سپاه پاسداران این اعتراضات را بسیار جدی‎تر از تهدیدات خارجی خوانده است. در عین حال، هرچند که این رویدادها تداوم دارند ولی اعتراضات کوچک‎ هستند و رهبری ندارند.

در حال حاضر ایران هیچ اپوزیسیون بارزی برای به چالش کشیدن رژیم ندارد. همزمان با آغاز فصل تابستان ساکنان شهر خرمشهر گرفتار بی‎آبی شدند، دولت معترضان را بازداشت کرد و پس از آن بلافاصله سپاه ایجاد خط لوله آبرسانی ۹۰ کیلومتری را آغاز کرد. این یک نشانه گویاست از اینکه روحانی امید داشت که نقش سپاه در سیاست و اقتصاد را تضعیف کند اما شکست خورد. دولت نسبتاً میانه‌‏رو روحانی اکنون مجبور است با محافظه‎کاران تندرو کار کند. این مسئله نه تنها ایران را به غرب نزدیک نمی‎کند بلکه مسئولیت‎پذیری دولت در مقابل مردم را هم بیشتر نمی‎کند.

این است که البته ترامپ ممکن است شاهد تغییر رفتاری در رژیم ایران باشد اما نه آن‎ تغییری که وی به دنبال آن است!

*منبع: اکونومیست
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=126907

2 دیدگاه‌

  1. سهراب

    اپوزیسیون به پای این امامزاده ترامپ ننشینند و به اقدامهای جنون آمیز غیرانسانی این آدم پلید دلخوش نکنند
    به نظرم سران جمهوری آخوندی چندان هم از اینکه ترامپ به جنگشان آمده ناراحت نیستند
    همه ناکارآمدی‌هایشان را از همین حالا با حربه ترامپیسم، توجیه می‌کنند
    ترامپ پلید فقط ما را در داخل کشور به بدبختی دچار کرده، کارهای رژیم به جای خودش
    اگر با ابن کارها می‌خواهد مردم را ناراحت کند و به خیابان بکشد، دچار توهم است
    با رژیم کاملاً مخالفم، ولی این جور کارها در دنیا اگر رواج پیدا کند، باید همه تسلیم منافع امریکا شوند و این عاقبتی وحستناک دارد

  2. ناشناس

    بعیده مردم بشدت محافظه کار ایران به خیابان ها بیان‌ و دست از جان بشورن مگر اینکه واقعا ادامه زندگی مساوی با صفر باشه براشون همین تحریما با قدرت پیش برن حکومت اسلامی رو فلج میکنن و این حکومت به یک دولت ویلچری تبدیل میشه که در دادن حقوق کارمندانش نیز مشکل پیدا خواهد کرد اونوقت میشه رو آمدن خیابون قشر متوسط هم حساب کرد . فعلا رژیم آخوندی اوضاع رو با فریب داره مدیریت میکنه اینها اپراتوری مالی دارن و قصدشون اینه یکمی از پولهاشونو خرج کنن تا بتونن دوام بیارن تا دوره ترامپ تموم بشه

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):