آتش‌سوزی در بناهای تاریخی ایران تبدیل به بحران شده است؛ چهلستون و عالی‌قاپو در خطرند!

-ناصر طاهری مدیر میراث فرهنگی استان اصفهان: با توجه به اقلیم شهر اصفهان بیشتر آثار تاریخی این شهر از خشت و گل و سنگ و آجر است، اما دو اثرتاریخی مهم که ثبت جهانی هم هستند یعنی عالی‌قاپو و چهلستون دارای سقف و ایوان چوبی هستند که نگران آنها هستیم.

چهارشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ برابر با ۱۲ ژوئن ۲۰۱۹


عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی می‌گوید وقوع آتش سوزی در بناهای تاریخی تبدیل به موضوعی بحرانی شده است. ظرف یک ماه گذشته بازار تاریخی تبریز و مجموعه «بلاد شاپور» دچار آتش‌سوزی شدند.

علیرضا انیسی عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و تاریخی در یک نشست تخصصی، آتش‌سوزی در بناهای تاریخی کشور را یک «بحران» خواند و گفت که «این موضوع نیز به بحرانی تبدیل شده که باید نسبت به آن آگاه باشیم و برای جلوگیری از آن برنامه‌ریزی کنیم.»

وی همچنین وقوع سیل و تخریب میراث فرهنگی را در گذشته موضوعی دور از ذهن دانسته و گفت که «گمان نمی‌کردیم که با وجود این خشکسالی‌ها روزی برسد که آثار تاریخی کشور در معرض خطر سیل قرار گیرند ولی با این حال پیش‌بینی‌هایی را در پژوهشکده بناها و بافت‌های فرهنگی تاریخی پژوهشگاه انجام دادیم.»

شنبه ۲۱ اردیبهشت آتش‌سوزی در بازار قدیمی تبریز منجر نابودی ۱۲۰۰ متر از این بازار تاریخی شد که در دو دالان میانی و سقط‌فروشان این بازار رخ داد. ۱۵ درصد سقف‌ها ریزش کرده و ۱۱۳ واحد تجاری خسارت دیده است. میراث فرهنگی اعلام کرده که برای بازسازی این بازار باید ۲۰۰ میلیارد تومان هزینه شود!

شهر تاریخی بلاد شاپور

شامگاه ششم خردادماه تنها ۱۲ روز پس از آتش‌سوزی اول، آتش حدود یک هکتار از شهر تاریخی «بلاد شاپور» دهدشت در استان کهگیلویه و بویراحمد را در بر گرفت و این محل تاریخی برای ساعاتی در آتش سوخت. «بلاد شاپور» یکی از مراکز سکونت در دوره صفوی و بازرگانی با بندرهای جنوبی بود.

مدیرکل میراث فرهنگی کهگیلویه و بویراحمد در واکنش به این آتش‌سوزی گفت: آتش مهار شده است اما به نظر می‌رسد عمدی بوده است.

محمود باقری مدیرکل میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد که آتش‌سوزی در بناهای اصلی نبوده ولی قطعا عمدی بوده است چرا که محل پایگاه پاکسازی و علف‌های هرز آن جمع‌آوری شده بود.

از قرار معلوم خسارتی به بافت تاریخی این مجموعه وارد نشده ولی به دلیل تجمع معتادان در این مجموعه خطر آتش‌سوزی همچنان به قوت خود باقی است.

به تازگی ناصر طاهری مدیر میراث فرهنگی استان اصفهان نیز نسبت به وقوع آتش‌سوزی در بناهای تاریخی این استان ابراز نگرانی کرده و گفته بود که «با توجه به اقلیم شهر اصفهان بیشتر آثار تاریخی این شهر از خشت و گل و سنگ و آجر است، اما دو اثر تاریخی مهم که ثبت جهانی هم هستند یعنی عالی‌قاپو و چهلستون دارای سقف و ایوان چوبی هستند که نگران آنها هستیم.»

وی افزود: «موضوع آتش‌سوزی در بناهای تاریخی خیلی جدی است. یک دهه است که بر موضوع چگونگی برخورد با آتش‌سوزی این بناها تمرکز کرده‌ایم و هنوز به نتیجه نرسیده‌ایم چرا که سیستم اطفا حریق و خاموش کردن آتش با آب در بنایی مثل چهلستون با آن همه نقاشی قطعا بنا را نابود خواهد کرد.»

آنگونه که ناصر طاهری درباره وضعیت سیستم‌های اطفای حریق در بناهای تاریخی این استان گفته بود: «سیستم اطفای حریق در خیلی از فضاهای باز فعالیت درستی انجام نمی‌دهند و بیشتر در مراکز محصور فعال می‌شوند و همین موضوع باعث می‌شود که ما اگر بخواهیم از این سیستم‌ها استفاده کنیم باید ایوان چهلستون یا عالی قاپو را محصور کنیم که این خروج اثر از حالت طبیعی خود می‌شود.»

یکی از بخش‌هایی که بر اثر سیل متحمل آسیب‌های فراوانی شده‌اند آثار و بناهای تاریخی کشور هستند که متأسفانه برخی از این آسیب‌ها جبران ناپذیرند. سازمان یونسکو در پی این موضوع، از ایران درخواست کرده تا گزارش آسیب سیل به بناهای تاریخی ایران را ارزیابی و آن را به این سازمان ارائه بدهد. محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی در مصاحبه‌ای با خبرنگاران در مورد خسارت سیل به بناهای تاریخی کشور صحبت‌هایی داشته و این خسارت و آسیب را در حدود ۳۰۰ میلیارد تومان برآورد کرده‌است.

طبق بررسی سازمان میراث فرهنگی، در سیل اخیر ۷۳۰ اثر تاریخی ۲۵ استان کشور در اثر بارش باران و سیلاب آسیب دیده‌اند.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=159085

یک دیدگاه

  1. ١٣

    کارى که ج ا با بیل و کلنگ و بُلدزر براى تخریب انجام داد
    حالا با اتش سوزى هـاى مشکوک

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):