جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در دوران پاندمی کُرونا؛ افزایش تنش یا آرامش؟

- تنش میان آمریکا و ایران از اوایل ژانویه تا سه ماهه اول سال جاری صدر‌نشین اخبار رسانه‌ها بود تا اینکه ویروس کُرونا که همه بشریت را تهدید می‌کند از راه رسید و اغلب کشورهای جهان را به چالش کشید و اخبار مهمترین رسانه‌ها را به خود جلب کرد. اما با این حال اخبار تنش میان آمریکا و ایران همچنان در صدر اخبار پس از کُرونا هم باقی ماند.
- ایالات متحده به دلیل حملات شبه‌نظامیان به پایگاه‌هایش در عراق یا با مظلوم‌نمایی رژیم ایران در مقابله با بحران کُرونا تحریم‌ها را لغو نخواهد کرد.

جمعه ۲۹ فروردین ۱۳۹۹ برابر با ۱۷ آپریل ۲۰۲۰


هدی رؤوف (ایندیپندنت عربی) – با توجه به فاجعه انسانی و پیامدهای اقتصادی و بهداشتی ناشی از شیوع ویروس کُرونا که جهان با آن روبرو شده است، نیاز به همکاری، انسجام و یکپارچه‌سازی تمام تلاش‌های بین‌المللی برای کاهش تنش‌ها، درگیری‌های نظامی و حتی نزاع‌های سیاسی بین گروه‌های مختلف در کشورهای جهان، ضرورتی ناگزیر به نظر می‌سد.

با توجه به شرایط جدید جهانی و با در نظر گرفتن همه داده‌های مربوط به وخیم‌تر شدن اوضاع داخلی ایران به ویژه در زمینه ناکارآمدی رژیم تهران در رویارویی با فاجعه انسانی ناشی از گسترش ویروس کُرونا که این کشور را از حیث آمار مرگ و میر بیماری کووید۱۹ در رده بالاترین کشورها قرارد داده است، این پرسش مطرح می‌شود که آیا تهران سیاست خود را در سایه این بحران تغییر خواهد داد یا نه.

در آخرین گزارشی که دانشگاه جانز هاپکینز از آمار تلفات در کشورهای جهان منتشر کرده گفته است که رسانه‌ها و منابع رسمی ایران از مرگ بیش از ۴ هزار و ابتلای بیش از ۶۵ هزار نفر خبر داده است. البته دانشگاه جانز هاپکینز اطلاعات خود را از منابع رسمی دولت ایران منتشر می‌کند در حالی که مخالفان جمهوری اسلامی می‌گویند تعداد قربانیان کُرونا چندین برابر بیش از ارقامی است که جمهوری اسلامی اعلام می‌کند.

بر اساس این داده‌ها پرسش‌هایی درباره احتمال کاهش تنش میان ایالات متحده آمریکا و ایران مطرح شده است به‌خصوص که با آغاز کُرونا در اواخر سال ۲۰۱۹ منحنی روابط میان واشنگتن و تهران شاهد تشدید تنش بی‌سابقه‌ای بود. تنشی که در نهایت با کشته شدن قاسم سلیمانی و شماری از افراد هم‌تراز او مانند ابومهدی المهندس معاون نیروهای حشدالشعبی عراق در فرودگاه بغداد توسط آمریکا، به اوج خود رسید.

تنش میان آمریکا و ایران از اوایل ژانویه تا سه ماهه اول سال جاری صدر‌نشین اخبار رسانه‌ها بود تا اینکه ویروس کُرونا که همه بشریت را تهدید می‌کند از راه رسید و اغلب کشورهای جهان را به چالش کشید و اخبار مهمترین رسانه‌ها را به خود جلب کرد. اما با این حال اخبار تنش میان آمریکا و ایران همچنان در صدر اخبار پس از کُرونا هم باقی ماند. درست است که اکنون بحران بیماری کووید۱۹ جهان را به خود مشغول کرده اما این بدان معنی نیست که تنش میان آمریکا و ایران به پایان رسیده یا کاهش یافته است برعکس به دلیل چندین شاخص که در زیر به آن اشاره خواهم کرد تنش میان واشنگتن و تهران افزایش خواهد یافت.

نخست: تهران بر این باور است که بحران کُرونا که با آن روبرو شده، ناشی از یک جنگ بیولوژیک است که توسط ایالات متحده آمریکا آغاز شده و این سلاح بیولوژیک را متناسب با ژن‌های ایرانی طراحی کرده است! جمهوری اسلامی ایران تحریم‌های آمریکا را عامل آشفتگی و بحران اقتصادی می‌داند و واشنگتن را متهم می‌کند که در مسیر مقابله ایران با بیماری کُرونا نیز سنگ‌اندازی می‌کند؛ اتهامی که ایالات متحده آن را رد می‌کند.

آمریکا از لغو تحریم‌های رژیم ایران امتناع ورزیده و اعلام کرده است که تحریم‌ها علیه رژیم ایران شامل کالاهای بهداشتی، دارو، ابزار پزشکی و کمک‌های بشردوستانه نمی‌شود و تهران هم می‌داند که از این نوع تحریم‌ها معاف است.

علاوه بر این، واشنگتن با همکاری و ابتکار دولت سوئیس، ساز و کاری برای ارسال کمک‌های بشردوستانه از آمریکا به ایران ایجاده کرده و این ساز و کار عملا از ژانویه کار خود را آغاز کرده است .این ساز و کار از طریق یک شرکت داروسازی سوئیسی به نام شرکت «SHTA» تجارت کالاهای انساندوستانه را تنظیم کرده و تا کنون چیزی در حدود ۲٫۳ میلیون یورو دارو و ابزار پزشکی از طریق بانک تجارت با ایران رد وبدل شده و به تهران ارسال شده است.

شرکت داروسازی سوئیسی «SHTA» در ماه ژانویه سال جاری کار خود را آغاز کرد.

مقامات آمریکایی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰ بار دیگر تاکید کردند که شرکت SHTA با تمام توان برای ارسال کمک‌های بشردوستانه از آمریکا و دیگر کشورهای غربی به ایران به دلیل بحران کُرونا در حال فعالیت است و این شرکت اکنون به عنوان کانال اساسی ارسال کمک به ایران کُرونازده است. به این ترتیب موضع‌گیری آمریکا نشان می‌دهد که در سیاست فشار حداکثری دولت ترامپ در قبال تهران که پول نقد به آن نرسد، هیچ تغییری صورت نگرفته است.

دوم: شاخص بعدی این است که رژیم ایران همزمان با شیوع کُرونا از همدردی برخی محافل بین‌المللی استفاده کرده و از صندوق بین‌المللی پول، تقاضای وام ۵ میلیارد دلاری کرده اما ایالات متحده آمریکا تا کنون مانع پذیرش تقاضای ایران شده چرا که واشنگتن معتقد است، رژیم ایران هنوز اموال زیادی در اختیار دارد که می‌تواند از آن برای مقابله با بیماری همه‌گیر کووید۱۹ استفاده کند.

سوم: با وجود مشکلات و بحران‌های ناشی از سیاست خارجی رژیم ایران که اوضاع داخلی را در سایه قرار داده و کشور را با خطرات بسیاری از قبیل فروپاشی اقتصادی یا همین بحران کُرونا مواجه کرده اما تهران همچنان به سیاست ایجاد تنش و نزاع در منطقه ادامه می‌دهد. حملات شبه‌نظامیان عراقی وابسته به رژیم ایران در ماه مارس به اردوگاه نظامی التاجی که مقر استقرار سربازان آمریکایی در عراق است بیانگر تداوم رویکرد سیاست تنش‌زایی تهران در رویارویی با آمریکا که هیچ افقی برای کاهش آن به چشم نمی‌خورد.

چهارم: یکی از نشانه‌های استمرار وضعیت بحرانی روابط میان واشنگتن و تهران تصمیم اخیر ایالات متحده به استقرار پدافند دفاعی پیشرفته در پایگاه‌هایش در عراق است که با وجود بحران کُرونا اقدام به نصب این سیستم پدافند پیشرفته کرده است. به عقیده بسیاری از کارشناسان این سیستم برای موشک‌پرانی‌های سپاه در آینده عمل خواهد کرد. آمریکایی‌ها به صراحت گفته‌اند که استقرار موشک پدافند هوایی پاتریوت در عراق برای محافظت از پایگاه‌های نظامی مورد استفاده سربازان آمریکایی و نیروهای ائتلاف در قبال تهدیدهای موشکی ایران و پس از حملات شبه‌نظامیان وابسته به تهران علیه پایگاه عین الاسد و پایگاه نظامی دیگری در اربیل مستقر شده است. از سوی دیگر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بیانیه‌ای ضمن هشدار به ایالات متحده اعلام کرد «استقرار مجدد نیروهای آمریکایی در عراق و نصب سیستم پدافند پیشرفته با موضع رسمی دولت، پارلمان و مردم این کشور مغایرت دارد و در این شرایط بحرانی که جهان با کُرونا درگیر است چنین اقدامی از سوی آمریکا به روند استقرار صلح در خاورمیانه خدمت نمی‌کند».

بنابراین، با توجه به موارد بالا، بعید به نظر می‌رسد واشنگتن به دلیل مقابله با بحران کُرونا تحریم‌های اعمال شده علیه تهران را بردارد. ایالات متحده به دلیل حملات شبه‌نظامیان به پایگاه‌هایش در عراق یا با مظلوم‌نمایی رژیم ایران در مقابله با بحران کُرونا تحریم‌ها را لغو نخواهد کرد.

در شرایط کنونی حکومت ایران خواهان افزایش تنش یا رویارویی مستقیم با آمریکا نیست به ویژه که مقامات جمهوری اسلامی معتقدند که بحران کُرونا ممکن است باعث شکست دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری شود. آنگاه تهران فرصت بیشتری برای مذاکره خواهد داشت.

تهران به موازات سیاست صبر و انتظاری که برای مرحله پس از انتخابات آمریکا پیش گرفته ممکن است دست به اقدام ماجراجویانه‌ای نیز بزند و از شبه‌نظامیان وابسته به خود بخواهد تا با نیروهای آمریکایی در عراق درگیر شوند و از این طریق هزینه سیاسی ترامپ  را در مقابل رقیبانش بالا ببرد و فشارهای داخلی مضاعفی بر دولت او که با بحران کُرونا روبروست وارد کند. معلوم نیست این سناریوهای رژیم ایران چقدر عملی و برایش مفید باشند. اما آنچه برای همه روشن است، اینکه رویکرد دولت ترامپ برای مقابله با رژیم ایران بسیار جدی است و برنامه‌ی مهار کردن برنامه‌های توسعه‌طلبانه تهران در منطقه در صدر طرح‌های کاخ سفید قرار دارد.

اگر حکومت ایران مایل به رفع تنش با ایالات متحده باشد، نخستین گامی که باید بردارد آزادی زندانیان دوتابعیتی است که بارها وزیر خارجه آمریکا بر آن تاکید کرده است. با این کار جمهوری اسلامی ایران هم می تواند به کمک‌های بشردوستانه بیشتری دست یابد و هم گامی مثبت به سوی آماده ساختن فضای مذاکره با آمریکا بردارد. اگر رژیم ایران زندانیان را آزاد و به تشدید تنش از طریق جنگ نیابتی متوسل نشود، دیگر نیازی به فشار به جامعه بین‌المللی از طریق پرونده هسته‌ای نیست. پرونده‌ای که موفقیت آن بدون پشتیبانی روسیه و چین و اروپا امکانپذیر نیست.

*منبع: ایندیپندنت عربی
*نویسنده: هدی رؤوف
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=192752

یک دیدگاه

  1. Faryad

    مبارزه حکومت جعل و فریب و دروغ با ویروس !
    – سخنگوی شورای شهر خرمشهر:شهرداری با آب خالی خیابانها را ضدعفونی میکرد، من آن آب را خوردم!
    – حسین سلامی فرمانده سپاه پاسداران ، در نشست خبری پخش شده از «شبکه خبر» صدا و سیما?، اعلام کرد که «دانشمندان نیروهای بسیج»، دستگاهی را اختراع کرده‌اند که می‌تواند در تنها مدت ۵ ثانیه، فرد مبتلا به ویروس جدید کرونا را ازفاصله ۱۰۰ متری، شناسایی کند!
    وزارت بهداشت بلافاصله مراتب عدم تائید این دستگاه را اعلام کرد!!
    – ارتش در اختراع دستگاه ویروس کش روی دست سپاه زد!
    کیومرث حیدری، فرمانده نیروی زمینی ارتش در یک برنامه تلویزیونی گفت: ما دستگاهی ابداع کرده‌ایم که به دو صورت ریشه‌کنی و تشخیصی عمل می‌کند و در محیط بسته ویروس کرونا در عرض پنج دقیقه به طور کلی می‌کشد و از بین می‌برد!

Comments are closed.