یادمان مشروطیت و بنیاد مشروطه‌پژوهی

- بنیاد مشروطه‌پژوهی در نظر دارد با تحقیق در اسناد و منابع تاریخی و اصیل مشروطیت، فرهنگ مدنی و ملی مشروطیت را ساماندهی کرده و در اشکال مختلفی به انتشار آنها اقدام‌ کند.
- میراث مشروطیت امروز و در شرایطی که کشور تحت حاکمیت فاشیسم مذهبی و ایده‌های مشروعه‌خواهانه و ضدمشروطه قرار دارد، ارتقای آزادیخواهی به معیارهای جهان فکری و سیاسی معاصر است.

دوشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۹ برابر با ۰۳ اوت ۲۰۲۰


نادر زاهدی – اخیرا به همت برخی از پژوهشگران مشروطیت و تاریخ‌نگاران ایران معاصر، «بنیاد مشروطه‌پژوهی» به دور از فضای سیاسی و گروه‌های فعال در امور سیاسی، تأسیس شده است؛ این بنیاد در نظر دارد با تحقیق در اسناد و منابع تاریخی و اصیل مشروطیت، فرهنگ مدنی و ملی مشروطیت را ساماندهی کرده و در اشکال مختلفی به انتشار آنها اقدام‌ کند؛ همانطور که در معرفی‌نامه‌ی این بنیاد آمده است « بنیاد مشروطه‌پژوهی، مؤسسه‌ای فرهنگی و پژوهشی و غیرانتفاعی است که با هدف تهیه- تدوین و جمع‌آوری تحقیقات، تألیفات، اسناد، تصاویر، فیلم و صدا در زمینه مشروطیت ایران، تأسیس می‌شود.»

هر ساله چهاردهم امرداد، سالگرد مشروطیت یادمان افتخار ملی و سربلندی ملت ایران است؛ جنبشی که از اعماق خواسته‌های ملی و مدنی جدید ایرانیان برآمد و با تلاش‌های آزادیخواهان و میهن‌پرستان، نام ایران را در شمار کشورهای صاحب قانون و مشروطیت ثبت کرد. تدوین قانون اساسی، ایجاد مجلس شورای ملی و نظام‌مند کردن مسائل قضایی، از اولین دستاوردهای مشروطه‌خواهان بود.

تکمیل اصول مشروطیت با ایده‌های ملی‌گرایانه، ایران عقب‌مانده دوران قاجاری را به عصر نوین پهلوی رسانده و نوسازی، نوگرایی و نوخواهی همه‌جانبه‌ای را در سرتاسر ایران به عرصه آورد. درواقع مشروطیت بنیانی برای ایران معاصر و آینده‌ای شد که گذشته بی‌قانون، ضدبشری و غیرحقوقی ارتباطات فکری، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را از بین برد و با نگاهی به آینده، در صدد تأمین امنیت، آزادی اجتماعی و سیاسی، رفاه عمومی‌ و حفاظت از چارچوب سرزمین ایران را سرلوحه‌ی اقدامات خود قرار داد.

میراث مشروطیت امروز و در شرایطی که کشور تحت حاکمیت فاشیسم مذهبی و ایده‌های مشروعه‌خواهانه و ضدمشروطه قرار دارد، ارتقای آزادیخواهی به معیارهای جهان فکری و سیاسی معاصر است. شناخت و واقع‌بینی شرایط جدید دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی، یکی از پایه‌های اولیه و اساسی مشروطه‌خواهی است که بدون گرفتار ماندن در گذشته و به دور از هیجانات سیاسی و حماسه‌سرایی سنتی، سودای آینده ایران را در سر دارد. سودایی که به دمکراسی در ایران می‌اندیشد و متفکرانه، مشروطیت را در یپوند با خواسته‌های ملی و مطالبات حقوقی و مدنی، به عرصه نوین گذار به ایران دمکراتیک پیوند می‌زند.

بی‌تردید بنیان‌های فکری و فرهنگی مشروطیت از میراث‌های پایه‌ای است که در حدود یکصد و پنجاه سال گذشته، با گذار از تلاطمات فرهنگی و سیاسی، گفتمان مشروطیت در ایران را تثبیت و نهادینه کرده است؛ حاصل اولیه این فرهنگ و اندیشه بود که نهادهای نوین مدنی و حقوقی مدرن را برای ایرانزمین به ارمغان آورد؛ برابری حقوقی زنان با مردان در سیاست و اجتماع و فرهنگ ایرانی، از محصولات دیگر گفتمان مشروطه‌خواهی است که در سال‌های سلطنت پهلوی به بار نشست. با این احوال و با توجه به داشته‌های پر باری که از فرهنگ و سیاست مشروطیت داریم، بخشی از منابع، اسناد و آثار مشروطیت، انتشار عمومی ‌نیافته و در مراکز آرشیوی و اسناد خانواده‌ها و افراد، از دسترس مشروطه‌پژوهان، تاریخ‌نگاران، محققان و علاقمندان به تاریخ ایران در عصر مشروطیت دور مانده است.

همانطور که اشاره کردم، حفظ، تحقیق و انتشار روشمند و دقیق آثار و اسناد جنبش مشروطیت، ضرورتی است که توجه شایانی به آن در یک مجموعه پژوهشی و منسجم علمی‌ نشده و سازمانی که متصدی این امر ملی و مهم فرهنگی و تاریخی باشد، تا کنون موجود نبوده است. اخیرا به همت برخی از پژوهشگران مشروطیت و تاریخ‌نگاران ایران معاصر، «بنیاد مشروطه‌پژوهی» به دور از فضای سیاسی و گروه‌های فعال در امور سیاسی، تأسیس شده است؛ این بنیاد در نظر دارد با تحقیق در اسناد و منابع تاریخی و اصیل مشروطیت، فرهنگ مدنی و ملی مشروطیت را ساماندهی کرده و در اشکال مختلفی به انتشار آنها اقدام‌ کند؛ همانطور که در معرفی‌نامه‌ی آن آمده است « بنیاد مشروطه‌پژوهی، مؤسسه‌ای فرهنگی و پژوهشی و غیرانتفاعی است که با هدف تهیه، تدوین و جمع آوری تحقیقات، تألیفات، اسناد، تصاویر، فیلم و صدا در زمینه مشروطیت ایران، تأسیس می‌شود.»

انتشار «کتابشناسی مشروطیت» و «دائره‌المعارف مشروطیت» جزو اهدافی است که «بنیاد مشروطه‌پژوهی» برای فعالیت‌های خود اعلام کرده است؛ همچنین انتشار اسناد مشروطیت، تألیفات مشروطه‌پژوهی و نشریه‌ای تخصصی راجع به مشروطیت، از دیگر برنامه‌ها به شمار می‌روند که بنیاد مشروطه‌پژوهی در صدد انجام آنهاست. در بخش فعالیت‌های انتشاراتی این بنیاد می‌خوانیم «وظایف اصلی و کلی بنیاد مشروطه‌پژوهی، عبارت است از: انتشار و سفارش تحقیقاتی در رابطه با مشروطیت ایران و مشروطه‌پژوهان، با معیارهای روشمند تاریخ‌نگاری و تحقیقی، تدوین نسخه‌شناسی و نسخه‌پردازی، انجام سندشناسی مشروطیت ایران، تهیه و تنظیم تاریخ‌نگاری مشروطیت، تدوین وقایع‌نگاری مشروطیت، نگارش ادبیات و هنر مشروطه، تألیف و ترجمه آثاری در خصوص سیاست و فرهنگ مشروطه، تاریخ مفاهیم مشروطیت و تاریخ اندیشه مشروطه‌خواهی، انجام و سفارش تحقیقات نوین مشروطه‌پژوهی. از وظایف دیگر بنیاد مشروطه‌پژوهی، انتشار دو فصلنامه تحقیقی «مشروطه‌پژوهی» به دو زبان فارسی/ انگلیسی است. تدوین و انتشار دائرهالمعارف جامع مشروطیت ایران، از وظایف اصلی و مرکزی بنیاد مشروطه پژوهی به شمار می‌رود.»

با پاسداشت سالگرد مشروطیت و شادباش به میهن‌پرستان، آزادیخواهان و مشروطه‌خواهان، تأسیس «بنیاد مشروطه‌پژوهی» را به دست اندرکاران آن تبریک گفته و آرزوی موفقیت در نگهداری، پژوهش و انتشار آثار و اسناد مشروطیت را دارم.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=206179

یک دیدگاه

  1. محمد

    با درود آیا این بنیاد وبسایتی هم داره یا نه؟

Comments are closed.