اکونومیست: تحریم تسلیحاتی ایران به پایان می‌رسد، اما هیچ معامله بزرگی در کار نیست!

- نیروهای مسلّح ایران سال‌هاست که مجبور بوده‌اند با ادوات نظامی فرسوده‌ بسازند. اگرچه آمریکا و بریتانیا در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی سلاح‌های پیشرفته‌ای را به شاه که غربگرا بود فروخته بودند اما حکومت مذهبی که با انقلاب سر کار آمد چیزی بین نصف تا دو سوم آن تجهیزات را در جنگ ویرانگر هشت ساله با عراقِ صدام حسین از دست داد.
- تحریم‌های آمریکا جدا از اقدامات سازمان ملل اقتصاد جمهوری اسلامی ایران را خفه کرده و ارزش پول ایران را چنان کاهش داده که قیمت سلاح‌های وارداتی را به چندین برابر افزایش می‌دهد.
- همزمان و همچنان وزارت خزانه‌داری آمریکا به رصد و پیگرد همه کسانی که با جمهوری اسلامی ایران تجارت می‌کنند ادامه می‌دهد و خطر تعقیب و جریمه سبب می‌شود که کشورهای بسیاری از تجارت با ایران چشم بپوشند.
- به دلایل مختلف یک توسعه نظامی گسترده برای جمهوری اسلامی ایران کاملاً بعید به نظر می‌رسد. روسیه و چین هر دو ترجیح می‌دهند روابط خوب خود را با اعراب پولدارتر از ایران که رقیب جمهوری اسلامی به شمار می‌روند حفظ کنند.

پنج شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۹ برابر با ۱۵ اکتبر ۲۰۲۰


اف-۱۴ (تامکت) پنجاه سال پیش که اولین پروازش را انجام داد، یکی از پیشرفته‌ترین جت‌های جنگنده‌ی آن زمان بود. این جنگنده وقتی در اوج دوران رونالد ریگان ستاره فیلم پرفروش «تاپ‌گان» شد، ارزشی نمادین نیز پیدا کرد.

یک فروند اف-۱۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی در پایگاه اصفهان «بابایی»

خیلی طول کشید که هواپیماهای جدید بتوانند در نیروی هوایی آمریکا جای آن را بگیرند. اما «تامکت»‌ها که کمی پیش از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ توسط شاه خریده شده بود، هنوز بخشی از نیروی هوایی فرتوت ایران را تشکیل می‌دهد.

بسیاری از ابزارهای نظامی دیگر این کشور از تانک‌های ناتوان بریتانیایی گرفته تا هلی‌کوپترهای قدیمی آمریکایی، به درد موزه می‌خورند. اما پایان تحریم تسلیحاتی سازمان ملل در روز یکشنبه ۱۸ اکتبر به جمهوری اسلامی اجازه می‌دهد که رؤیای تسلیحات جدی‌تر را در سر بپرورانند.

نیروهای مسلّح ایران سال‌هاست که مجبور بوده‌اند با ادوات نظامی فرسوده‌ بسازند. اگرچه آمریکا و بریتانیا در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی سلاح‌های پیشرفته‌ای را به شاه که غربگرا بود فروخته بودند اما حکومت مذهبی که با انقلاب سر کار آمد چیزی بین نصف تا دو سوم آن تجهیزات را در جنگ ویرانگر هشت ساله با عراقِ صدام حسین از دست داد.

اخراج تکنیسین‌های غربی و تحریم غیررسمی نظامی مانع از تعمیر و جایگزینی تجهیزاتی شد که از جنگ باقی مانده بود. در سال ۲۰۰۷ در میان افزایش تنش‌های مربوط به برنامه اتمی ایران، سازمان ملل تحریم نظامی علیه جمهوری اسلامی را بطور رسمی اعلام کرد.

در سال ۲۰۱۵ ایران قراردادی با شش قدرت جهانی امضا کرد که در آن برنامه‌های اتمی خود را محدود کند و در مقابل قرار شد تحریم‌های بین‌المللی برداشته شود که از جمله شامل برداشتن تحریم تسلیحاتی در اکتبر سال ۲۰۲۰ می‌شد.

دولت ترامپ در هشتم ماه مه ۲۰۱۸ از این توافق اتمی موسوم به برجام خارج و خواهان ادامه یافتن تحریم‌ها شد. زمانی که درخواست‌های آمریکا در سازمان ملل همزمان توسط متحدان و رقبای ایالات متحده رد شد، بر آمریکا سنگین آمد. تحریم‌ها همانطور که در ۱۸ اکتبر برنامه‌ریزی شده به پایان می‌رسد، هرچند محدودیت‌های تولید موشک‌های بالستیک با توانایی اتمی تا سال ۲۰۲۳ برقرار خواهد ماند.

به این ترتیب در حرف، خرید و فروش سلاح توسط جمهوری اسلامی ایران با هر کشوری که بخواهد قانونی است.

در این میان روسیه تاکید کرده که مشتاق تجارت با جمهوری اسلامی است. لوان جاگاریان سفیر روسیه در ایران گفته است: «ما از همان روز اول گفته‌ایم که از ۱۹ اکتبر مشکلی برای فروش سلاح به ایران نخواهد بود».

سال گذشته در ارزیابی اطلاعات دفاعی آمریکا گفته شد که ایران احتمالاً هواپیماهای جنگنده پیشرفته روسی را خریداری خواهد کرد. چین نیز مشتاق عرضه اسلحه‌های خود است که احتمالا بیشتر مقرون به صرفه‌ است. چین و ایران روی یک توافق همکاری اقتصادی و نظامی کار می‌کنند که شامل مشارکت در توسعه سلاح نیز می‌شود.

با اینهمه به دلایل مختلف یک توسعه نظامی گسترده برای جمهوری اسلامی ایران کاملاً بعید به نظر می‌رسد. روسیه و چین هر دو ترجیح می‌دهند روابط خوب خود را با اعراب پولدارتر از ایران که رقیب جمهوری اسلامی به شمار می‌روند حفظ کنند.

سال گذشته بودجه نظامی سالانه ایران ۱۲ میلیارد دلار بود؛ در حالی که عربستان تقریباً پنج برابر آن را هزینه کرده است. جمهوری اسلامی نیز به این زودی‌ها توان رسیدن به چنین توانایی مالی را ندارد. تحریم‌های خود آمریکا جدا از اقدامات سازمان ملل (و بسیار بی‌رحمانه‌تر از آن) اقتصاد جمهوری اسلامی ایران را خفه کرده و ارزش پول ایران را چنان کاهش داده که قیمت سلاح‌های وارداتی را به چندین برابر افزایش می‌دهد.

همزمان و همچنان وزارت خزانه‌داری آمریکا به رصد و پیگرد همه کسانی که با جمهوری اسلامی ایران تجارت می‌کنند ادامه می‌دهد و خطر تعقیب و جریمه سبب می‌شود که کشورهای بسیاری از تجارت با ایران چشم بپوشند.

جمهوری اسلامی مشتاق است که صنعت دفاعی داخلی خود را توسعه دهد، هرچند (به استثناء موشک‌ها و پهپادها) بیشتر دروغ و بلوف تولید می‌کند تا سلاح مدرن! به عنوان مثال رابرت زولدا از دانشگاه «لودز» اشاره می‌کند که ایرانی‌ها از یک تانک به ظاهر جدید در سال ۲۰۱۶ رونمایی کردند که در ساختن آن از یک شاسی آمریکایی مربوطه به سال ۱۹۵۷ استفاده شده بود.

مهمتر از همه، استراتژی نظامی ایران به سلاح‌های نظامی سنتی وابسته نیست بلکه بر ترکیبی از موشک‌های بالستیک به عنوان نیروی بازدارنده و شبکه پراکنده‌ای از گروه‌های شبه‌نظامی نیابتی، از حزب‌الله در سوریه گرفته تا حوثی‌ها در یمن، برای تأمین اقتدار خود استوار است.

در این میان، سپاهی‌های پاسدار انقلاب اسلامی ایران که کنترل موشک‌ها و فعالیت با شبه‌نظامیان را بر عهده دارند، از نظر سیاسی و نظامی قدرتمندتر از ارتش‌های متعارف هستند.

در ماه ژوئن توئیت مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا مبنی بر اینکه هواپیماهای جنگی جدید ایران به این معنی است که «اروپا و آسیا می‌توانند در تیررس ایران باشند»، مورد تمسخر قرار گرفت. نقشه‌ای که او ضمیمه توییت خود کرده بود محدوده‌هایی را نشان می‌داد که برای عملیات‌های انتحاری مورد استفاده قرار گرفته بودند.

بهنام بن‌طالب‌لو از مؤسسه «دفاع از دموکراسی‌ها» مستقر در واشنگتن در دفاع از ادامه تحریم‌ها، می‌گوید: «من فکر نمی‌کنم این [تاریخ لغو تحریم‌های تسلیحاتی] تازه زمانی باشد که آنها تعدادی تانک می‌خرند و به سرتاسر خاورمیانه لشکرکشی می‌کنند چرا که آنها همین حالا هم از طریق گروه‌های نیابتی و پهپادها در سراسر خاورمیانه حضور دارند.»

جمهوری اسلامی ایران سابقه معاملات بزرگ تسلیحاتی ندارد اما حسن احمدیان از دانشگاه تهران معتقد است که خریدهایی انجام خواهد شد: «برای گسترش ظرفیت دفاعی و نمایش اینکه با وجود تلاش‌های آمریکا، تحریم‌های تسلیحاتی پایان یافته است!»

بهنام بن‌طالب‌لو می‌گوید که ممکن است جمهوری اسلامی تکمیل موشک‌های کروز و نوسازی زیردریایی‌های خود را در اولویت قرار دهد. مقامات غربی می‌گویند که بزرگترین نگرانی آنها این است که ایران سلاح‌ها و تکنولوژی‌های وارداتی‌اش را به گروه‌های نیابتی برون‌مرزی که آنها را تغذیه می‌کند انتقال دهد. به هر حال، اگر جمهوری اسلامی ایران امیدوار است که بتواند تامکت‌های فرسوده و ازکارافتاده‌ی خود را تعمیر کند، بخت با او یار نیست. آمریکا دقیقاً با هدف حذف این احتمال، آخرین باقیمانده‌های ناوگان تامکت خود را یک دهه قبل خُرد و نابود کرد.

*منبع: اکونومیست
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=215719

7 دیدگاه‌

  1. ارتشبد

    دکترین خامنه ای مشابه با دیکتاتور کره شمالی،بر پایه هجوم سنگین موشکی و سپس وارد کردن پیاده نظام به جنگ بنا شده‌.به همین دلیل اصرارش بر سربازگیری اجباری و همچنین امتیازدهی برای جذب بسیجی رو شاهد هستیم.
    نیروی هوایی به دلیل هزینه بر بودن و همچنین دشواری راهبری جایی در منش ایشون نداره.ولی پیش بینی میکنم روسیه که پس از شکست طرح پاکفا و تجاری نشدنش متحمل ضرر شده نسبت به فروش تعدادی فلانکر به ج.ا بی میل نباشه

  2. Faryad

    امیر سلطان‌زاده – سردبیر تلویزیون اینترنتی آوانت که از سکونت مسئولان رده بالای حکومت در خانه‌های مصادره‌ای اشراف و ثروتمندان پیش از انقلاب پرده برداشته بود، در توییتر خود نوشت، به دلیل فیلم‌برداری از دیوار خانه علی‌اکبر ولایتی ، به شش ماه حبس محکوم شده است!!.
    خانه علی‌اکبر ولایتی
    ولایتی مدعی شده که در محسن دعاگو، امام‌جمعه فعلی شمیرانات و رئیس کمیته در سال ۶۱، به وی گفته است که خانه شما امنیت ندارد و بهتر است بیایید و در خانه‌ای متعلق به بنیاد شهید مستقر شوید. این خانه ۱۰۰۰ متری که در کنار کاخ سعدآباد قرار دارد، پیش‌تر متعلق به سادات تهرانی، مالک کارخانه استارلایت بوده است.!!
    ولایتی: «خانه را ارزیابی کردند ۳۶ میلیون تومان و خانه بنیاد شهید را ارزیابی کردند ۵۱ میلیون تومان. البته این ارزیابی در سال ۷۰-۷۱ انجام شده است. ۱۵ میلیون تومان ما باید سر میدادیم. مدت طولانی باید ماهی ۷۰۰ هزار تومان میدادیم. خانه‎ای که گرفتیم ۱۰۰۰متر بود.!!
    ۲۲۴ متر از این خانه را حسینیه کردیم. اخیراً که دیدم این حسینیه احتیاج به توسعه دارد، ۲۰۰ متر دیگرش را هم وقف کردیم. پس، از ۱۰۰۰ متر ۶۰۰ متر برای ما مانده است.»
    در آن زمان مهدی کروبی، رئیس بنیاد شهید بود. سحام نیوز به نقل از کروبی می‌نویسد که آقای ولایتی ملک خود را به بنیاد شهید داد و به‌جای آن ملکی در سعدآباد را خواست!!. قرار شد مابه‌التفاوت قیمت آن را پرداخت کند. اما پس از معامله گفت من پول کافی ندارم و قرار شد که به‌صورت اقساط این پول را پرداخت کنند
    تا اینکه پس از درگذشت خمینی ، علی‌اکبر ولایتی «یک روز آمدند و به من گفتند که من بقیه آن پول را با رهبری حساب می‌کنم! لذا آقای ولایتی باقی پول را به ما ندادند!!

  3. Nader

    عواقب صدور بمب و موشک شعار مرگ بر… مرگ بر…
    قیمت یک مرغ در حکومت ملاها = ۳۰۰۰۰ تومان
    قیمت پیکان نو با موتور انگلیسی در زمان شاه = ۳۰۰۰۰ تومان
    – رویترز روز ۱۹مهرماه گزارش داد: «روز شنبه ریال ایران در حالی که اقتصاد تحت فشار کرونا و تحریم‌های آمریکا در حال تلو‌تلو خوردن است، به پایین‌ترین سطح در برابر دلار سقوط کرد.
    ریال ایران در سال۲۰۲۰ حدود ۵۶درصد از ارزش خود را از دست داده است. زیرا کاهش قیمت نفت باعث عمیق‌تر شدن بحران اقتصادی در این کشور شده است، این کشور هم‌چنین دارای بالاترین میزان مرگ و میر ناشی از شیوع بیماری کرونا در خاورمیانه است».
    با کاهش ارزش ریال در روز شنبه ۱۹مهرماه بار دیگر قیمت دلار در بازار آزاد افزایش یافت و به ۳۰هزار و ۹۵۰تومان رسید. قیمت یورو به ۳۶هزار و ۶۱۵تومان رسید!!. سکه نیز از ۱۵میلیون تومان گذشت.

  4. راستین

    تقریبا هیچ اطلاعاتی درمورد کمیت و کیفیت قدرت موشکی ایران گفته نشد. آیا حمله موشکی به تاسیسات نفتی عربستان یک حمله شاخص بود؟ آیا در یک جنگ مستقیم تنها با اتکا به قدرت موشکی ایران می تواند تعیین کننده باشد؟ آیا ایران دربین قدرت های موشکی حرفی برای گفتن دارد؟ آیا شایعه حک و کنترل سیستم های موشکی ایران بدست آمریکا درست است؟
    اینها سوالات مهم بودند که متاسفانه هیچ اشاره ای نشد.

  5. رستاخیز ملی ایران - خطاب به نظامیانِ میهن پرست

    مردم ایران و ارتشیان میهن پرست و نیروهای متخصص و میهن پرست در تمام نیروهای نظامی و انتظامی باید به هوش باشند که اعراب و روسیه و چین و ترکیه برای سرزمین ما دندان تیز کرده اند .

    نوبتی هم باشد نوبت نیروی های نظامی است که به یاری مردم بیایند و مواظب مردمی باشند که به خیابان ها می آیند .اگر چهارتا از تک تیراندازهای خامنه ای قاتل توسط نیروهای نظامی میهن پرست اعدام بشوند ، این حرامزاده ها جرات نخواهند کرد که به مردم شلیک کنند .نوبت شما است که بازجوها و فرماندهان نیروهای سرکوب را بکشید تا این حرامزاده های آدمخوار جرات نکنند مردم را به خاک و خون بکشند .به عکس های سهراب و ندا ، نیکتا و پویا و نوید نگاه کنید .این ها خواهران و برادران شما هستند و اگر الان فرماندهان سرکوبگر و تک تیراندازها را نکشید ، خواهر و برادر و فرزندان شما را خواهند کشت .

    مردم ایران با اولین نشانه های همراهی نیروهای نظامیِ میهن پرست ، بساط این رژیم جنایتکار و آدمخوار را جمع خواهند کرد .چشم امید ما به نظامیان ِ میهن پرست و انسان دوست است .این آدمکشان و شکنجه گران تناه زبان مرگ را می فهمند و شما با همین زبان با این گرگ انسان های هار برخورد کنید .

    پاینده ایران -جاوید شاه

  6. نسل

    یاک ۱۳۰ هواپیمای آموزشی مناسب است در فقدان انواع غربی که حتما به درد سرکوب شورشهایی بیرون شهری و حتی در صورت درگیری مسلحانه برا ی بمباران غیر نظامیان به درد میخورد!، اما سوخو ۳۰ و یا جی ۱۰ فقط پول حرام کردن است، با مقطع راداری زیادی که دارند شکار راحت پدافندهای معمولی بازاری هستند چه برسد به سیستمهای چون پاتریوت و استاندارد و غیره/
    راهبرد نظام ولایی مبتنی بر موشک و اتم است و البته اگر حکومتی مردمی و میهن پرست میبود این توانایی باعث افتخار می بود و اما افسوس موجب نگرانی داخلی و ننگ بشریت است
    اشتباه راهبردی ناشی حاکمیت ایدئولوژی آخر الزمانی باعث شده ایران پهناور اشتهای ولایت سیر نکند و احمقانه به سمت غرب و شرق خاورمیانه دست اندازی کرده و بجای عمران و آبادی کشور، قوای انسانی تلف یا فراری داده و اموال عظیم کشور را حرام کرد و با تحریم سازی چهار نسل سوزاند و بنظر با مماشات جهان سکولار این نسل سوزی ادامه دارد

  7. عمه گلاسکو رهبر ..

    حسنی به مکتب نمی رفت .. حالا که میره یکشنبه میره تا واسه ملت سلاح
    گاز اشک اور بخره .. اخه دیگه – روضه حسن و حسین و علی اصغر و اکبر و سه طفان مسلم – نه تنها – اشک جماعت با شعور را در نمیاره –
    بلکه باعث تمسخر و خنده انها میشه ..
    از اینرو – حسن سمنونی ملعون – خوشحاله از یکشنبه میتونه گوز اشک اور
    بخره ..
    تکبیر .. الله اکبر .. عمه گلاسکو رهبر ..

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (لطفا کوتاه بنویسید):