رودخانه دز هم خشک شد!

-شهروندان شوشتر روز دوشنبه ۳۰خردادماه با انتشار ویدئویی از مرگ صدها ماهی و خشک شدن رودخانه دز خبر داده‌اند که پس از دو سال عدم دریافت حقابه بطور کامل خشک شده‌ است.
-بحران بی‌سابقه خشکسالی در پنجاه سال اخیر، به واسطه سوء مدیریت منابع آب‌ کشور و سدسازی‌های بی‌رویه و پولساز برای گروه‌های مافیایی وابسته به نظام، شتاب بیشتری گرفته و زندگی مردم به ویژه کشاورزان و دامداران و صیادان را از شمال تا جنوب از جمله در استان‌های اصفهان، کرمانشاه و خوزستان دچار مشکل کرده است.
-بخش شعیبیه از توابع شوشتر بیش از ۵۰ روستا دارد که حدود ۱۰ روستای پایین‌دست آن مانند روستاهای چویس، ابوطیور و بیت فنیان با خشکی کامل رودخانه روبرو شده‌اند.

سه شنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۱ برابر با ۲۱ ژوئن ۲۰۲۲


شهروندان شوشتر دوشنبه ۳۰ خردادماه با انتشار ویدئویی از مرگ صدها ماهی به دلیل خشک شدن رودخانه دز خبر داده‌ و خواستار دریافت حقابه‌ دز شده‌اند.

شهروندان شوشتر روز دوشنبه ۳۰خردادماه با انتشار ویدئویی از مرگ صدها ماهی و از خشک شدن رودخانه دز خبر داده‌اند که پس از دو سال عدم پرداخت حقابه بطور کامل خشک شده‌ است.

بحران بی‌سابقه خشکسالی در پنجاه سال اخیر، به واسطه سوء مدیریت منابع آب‌ کشور و سدسازی‌های بی‌رویه و پولساز برای گروه‌های مافیایی وابسته به نظام، شتاب بیشتری گرفته و زندگی مردم به ویژه کشاورزان و دامداران و صیادان را از شمال تا جنوب از جمله در استان‌هایی چون اصفهان، کرمانشاه و خوزستان دچار مشکل کرده است.

تصاویر منتشرشده در فضای مجازی حکایت از آن دارد که مردم خوزستان پس از کرخه حالا باید شاهد خشکی کامل رودخانه دز باشند. فعالان محیط زیست و اهالی حاشیه پایین‌دست رودخانه دز در بخش شعیبیه از توابع شوشتر در شمال خوزستان، با انتقاد از کاهش خروجی سد دز در بالادست این رودخانه، هشتگ #حقابه_دز_را_آزاد_کنید را راه‌ انداخته و جاری شدن آب در رود دز را مطالبه کردند.

کشاورزان منطقه معتقدند سازمان آب و برق خوزستان، عمدا جریان آب رودخانه دز را به روی کشاورزان پایین‌دست، بسته و خروجی آب سد را به کمترین میزان رسانده است. شاهدان عینی هم می‌گویند که دبی آب رودخانه دز که از یک ماه پیش به حداقل رسیده بود، طی روزهای اخیر به شدت پایین آمده و آبی در این رودخانه نیست که جریان پیدا کند!

تصاویری که از منطقه شعیبیه بازنشر شده نشان می‌دهد رودخانه دز که از سمت دزفول و شوش وارد این بخش می‌شود، کاملا خشک و بی‌آب است. اتفاقی که قطعا در این فصل سال به ضرر کشاورزان تمام شده و کشت تابستانه را بطور کامل نابود خواهد کرد.

بخش شعیبیه از توابع شوشتر بیش از ۵۰ روستا دارد که حدود ۱۰ روستای پایین‌دست آن از جمله روستاهای چویس، ابوطیور و بیت فنیان با خشکی کامل رودخانه روبرو شده‌اند.

علی شهبازی معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان در واکنش به اظهارات کشاورزان، افزایش برداشت‌های غیرمجاز در مسیر رودخانه را علت خشک شدن رودخانه دز در پایین‌دست بیان کرده و گفته است که برنامه‌ریزی لازم برای مدیریت شرایط خشکسالی توسط تمام دستگاه‌های اجرایی استان در دستور کار قرار گرفته است.

شهبازی همچنین اضافه کرده که تنظیم جریان آب بخش‌های بالادستی حوضه رودخانه دز در حال انجام است و امید می‌رود در آینده نزدیک این مشکل حل شود.

فاطمه کرم‌اله‌چعب مدیر انجمن محیط زیستی «رمانه» با اشاره به اینکه حدود یک هفته است که رودخانه دز در روستاهای پایین دست بخش شعیبیه کاملا خشک شده و کف رودخانه مشخص است، می‌گوید: «علاوه بر کشاورزان مردم دیگر هم مشکل تامین آب دارند. با خشک شدن رودخانه، پمپ‌های آب روستایی امکان برداشت آب ندارند و در این روزها مردم مجبور شده‌اند برای شستشو و بهداشت از همین اندک آبی که در کف رودخانه است استفاده کنند.»

کرم‌اله‌چعب گفته با اینکه ممنوعیت کشت شلتوک اعلام شده اما در بالادست برخی کشاورزان اقدام به کشت شلتوک کرده‌اند، زیرا کشاورزان سالیان درازیست که شلتوک می‌کارند و فقط همین کشت را بلد هستند. از سوی دیگر وزارت جهاد کشاورزی برای معرفی کشت‌های جایگزین مناسب منطقه و آموزش کشاورزان اقدامی نکرده است.

حجت‌الله دهدشتی فرماندار شوشتر درباره تازه‌ترین اقدامات انجام شده گفته است: «با کاهش آب رودخانه در روزهای اخیر، از سوی بخشدار و دهیاری نیز در راستای حل مشکل آب شرب روستاها، مسیرهایی حفاری شده تا پمپ‌ها به آب دسترسی داشته باشند.»

به گفته‌ی فرماندار شوشتر، ممنوعیت کشت محصولاتی که آب زیاد مصرف می‌کنند در شوشتر اعلام و سهم شهرستان در کشت تابستانه مشخص و کشت‌های جایگزین نیز معرفی شده است.

رودخانه دز از کوه‌های زاگرس در استان‌های لرستان، چهارمحال و بختیاری و سرچشمه می‌گیرد و با عبور از شهرستان‌های اندیمشک، دزفول، شوش، شوشتر در بالادست اهواز به رودخانه کارون می‌پیوندد و کارون بزرگ را تشکیل می‌دهد. تا کنون سه طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم و اراک (طرح قم‌رود یک و قم‌رود ۲ و سد کمال صالح) با حجم ۳۶۵ میلیون مترمکعب اجرا شده است.

ضمن اینکه افزایش برداشت آب کشت و صنایع نیشکر شامل کشت و صنعت نیشکر هفت تپه، میان‌آب، دهخدا و شعیبیه در فصل تابستان باعث شده این رودخانه بیش از پیش با کم‌آبی روبرو شود.

با توجه به آنچه در چند ماه گذشته گزارش شده به نظر می‌رسد خشکی رودخانه‌ها در استان‌های خوزستان، اصفهان و کرمانشاه از مرز هشدار عبور کرده و زیست فردی و اجتماعی مردم این مناطق با مشکلات جدی روبرو شده است. در کنار خشکی رودخانه‌ها آنهم در استان‌هایی که بسیاری از مردم محروم را در خود جای داده‌اند باید پدیده ریزگردها را نیز اضافه کرد که خود از جمله ناشی از کم‌آبی و بی‌آبی است.

 

 

 

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=289165