معاون سابق بانک مرکزی میگوید وقتی تراز برقرار نیست نشاندهنده کسری بودجه دولت است و امسال نیز دولت قصد دارد کسری بودجه خود را مانند سالهای ۹۶ و ۹۷ از جیب مردم پر کند.
بر اساس لایحه بودجه سال ۹۹ قرار است ۲۵.۷ درصد از کل منابع عمومی دولت از منابع حاصل از واگذاری داراییهای مالی به دست بیاید. همچنین معادل ۸۰ هزار میلیارد تومان از مجموع ۱۲۴ هزار میلیارد تومان منابع حاصل از واگذاری داراییهای مالی مربوط به انتشار اوراق مالی خواهد بود.
روند پیشبینی شده برای فروش این حجم از اوراق مالی توسط دولت از یکسو بیسابقه است و از سوی دیگر نشان از کسری بودجه شدید دولت دارد. انتشار اوراق مالی حدود ۱۷ درصد از کل بودجه عمومی دولت در سال ۹۹ را شامل میشود و با توجه به حجم نقدینگی که ایجاد میکند، یکی از عوامل افزایش تورم در سال آینده خواهد بود.
حیدر مستخدمین حسینی کارشناس اقتصادی و معاون سابق بانک مرکزی در اینباره گفته است: «بر اساس گزارشهایی که از سوی سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است درآمد حاصل از فروش نفت به حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است اما برای بودجه سال ۹۹، فروش یک میلیون بشکه نفت را در بودجه در نظر گرفتهاند که تحقق این درآمد در شرایط فعلی امکانپذیر نخواهد بود. از طرفی دیگر با توجه به شرایط رکود تورمی حاکم بر اقتصاد کشور، در این شرایط درآمد مالیاتی در بودجه ۹۹ افزایش یافته و به عدد ۱۹۵ هزار میلیارد تومان رسیده که تحقق آن با اما و اگرهای بسیاری همراه است زیرا دولت برای تحقق آن به بنگاههای اقتصادی و مردم فشار بیشتری وارد میکند. باید عدم پیشبینی درباره درآمدهای حاصل از فروش نفت و مالیاتستانی را در نظر گرفت مگر اینکه یک اتفاق دیپلماتیک خاصی در کشور رخ دهد و دولت رقمهای درآمدی بالا را که پیشبینی کرده است به دست آورد.»
معاون سابق بانک مرکزی با ارائه این توضیح افزوده است: «برای اینکه همترازی با هزینهها مطابقت داشته باشد دولت باید به سایر منابع تکیه کند. یکی از این سایر منابع، صندوق توسعه ملی است که میتواند از منابع آن در بودجه هزینه کند و بخش دیگر آن انتشار اوراقهای مختلفی است که در بودجه لحاظ کرده است و دنبال این است که بتواند سایر منابع مالی را فعال کند.»
این تحلیلگر اقتصادی افزوده که «برای اینکه همترازی با هزینهها مطابقت داشته باشد دولت باید به سایر منابع تکیه کند. یکی از این سایر منابع، صندوق توسعه ملی است که میتواند از منابع آن در بودجه هزینه کند و بخش دیگر آن انتشار اوراقهای مختلفی است که در بودجه لحاظ کرده است و دنبال این است که بتواند سایر منابع مالی را فعال کند.»
مستخدمین حسینی افزوده است که «انتشار اوراق مالی نسبت به سال گذشته توسط دولت افزایش یافته است هر چند که تحقق آن با اما و اگرهایی همراه است به این علت که برای سال ۹۸ این اوراق به صورت صد درصدی تحقق پیدا نکرده و استقبالی از آن نشده است یعنی خود دولت بخشی از آن را هنوز منتشر نکرده است و آن اوراقهایی که منتشر شده هم مورد استقبال واقع نشدهاند.»
معاون سابق بانک مرکزی معتقد است که دولت برای اینکه هزینهها را با مجموعه درآمدها همتراز کند چارهای جز انتشار اوراق نداشته است. وقتی تراز برقرار نیست نشاندهنده کسری بودجه دولت است و حالا دولت قصد دارد کسری بودجه خود را مانند سالهای ۹۶ و ۹۷ از جیب مردم پر کند.
او همچنین افزوده است: «در سالهایی که میگذرد دستیابی دولت به جیب مردم سختتر شده است. در بودجه حوزه مالیات، مشاهده میشود که افزایش پایههای مالیاتی، مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات بر ثروت و… را نادیده گرفته است و تعهدی در قبال آنها ایجاد نکرده است اما این شیوه کار، شرایط را به گونهای ایجاد میکند که دولت بتواند دست خود را در جیب مردم بگذارد و مردم کسری بودجه دولت را تأمین کنند.»