سازمان عفو بینالملل در بیانیهای با اشاره به «دیوارکشی به دور گورهای دستجمعی اعدامیان سال ۶۷» خواستار انجام تحقیقات فوری بینالمللی در ارتباط با اعدامهای آن سال شد.
سازمان عفو بینالملل روز سهشنبه ۲۲ شهریور در بیانیهای نوشت این کشورها باید «یک ساز و کار تحقیقات بینالمللی در مورد اعدام فراقضایی و ناپدیدسازی قهری هزاران مخالف و دگراندیش سیاسی در جریان این کشتار، که مصداق جنایات ادامهدار علیه بشریت هستند، ایجاد کنند.»
عفو بینالملل همچنین از اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خواست تا از مقامات جمهوری اسلامی بخواهند به «اختفای گورهای جمعی قربانیان کشتار ۶۷» پایان دهند.
در سالهای اخیر خانوادههای قربانیان اعدامهای گسترده سال ۶۷، که هزاران زندانی سیاسی طی آن جان باختند، بارها در مورد تخریب گورستان خاوران از سوی نیروهای امنیتی هشدار دادهاند.
طی هفتههای گذشته نیز دیوارهای بلند بتنی و دو متری به دور گورستان خاوران کشیده شده. سازمان عفو بینالملل با اشاره به این دیوارکشی نوشته «در ماههای اخیر مقامات ایران دیواری به بلندی دو متر در اطراف گورستان خاوران کشیدهاند. این گورستان واقع در جنوب شرقی تهران و محل دفن دسته جمعی زندانیان سیاسی است که در سال ۱۳۶۷ اعدام شدند.»
عفو بینالملل نوشته کشیدن دیوار به دور گورستان خاوران «این نگرانی جدی را به وجود آورده که مقامات مسئول میتوانند راحتتر قبرهای دستجمعی را تخریب یا دستکاری و از دید عموم پنهان کنند بطوری که این گورستان دیگر از بیرون قابل رؤیت نباشد و ورودی آن توسط ماموران امنیتی محافظت شود تا فقط در روزهای معین و به خویشاوندان اجازه ورود بدهند.»
در بیانیه سازمان عفو بینالملل تأکید شده مأموران جمهوری اسلامی برخی از گورهای دستجمعی را حتی به «محل انباشت زباله» تبدیل کردهاند.
دیانا الطحاوی معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقا در سازمان عفو بینالملل، در این زمینه گفت: «مقامات ایران نمیتوانند به سادگی دور صحنه جنایت دیوار بکشند و تصور کنند این چنین تمامی جنایاتشان محو و فراموش میشود.»
این مقام سازمان عفو بینالملل در ادامه افزوده که «مقامات به مدت ۳۴ سال به نحو نظاممند و عمدی شواهد کلیدیای را پنهان کرده یا از بین بردهاند که میتواند برای روشن شدن حقایق مربوط به ابعاد اعدامهای فراقضایی انجام شده در سال ۶۷، اجرای عدالت و انجام اقدامات جبرانی در حق قربانیان و خانوادههایشان مورد استفاده قرار گیرد.»
هفته گذشته نیز بیش از ۳۰۰ تن از خانوادههای اعدامشدگان دهه ۶۰ و فعالان سیاسی و مدنی نامهای به شورای حقوق بشر سازمان ملل و جاوید رحمان گزارشگر ویژه حقوق بشر نوشته و خواستار تشکیل کمیسیونی مستقل برای رسیدگی به اعدام دستهجمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ شدهاند. رونوشت این نامه نیز به شخصیتها و دولتهای اروپایی ارسال شده است.
در این نامه به «ادامهدار بودن کشتارها» در ۴۳ سال گذشته اشاره شده و آمده بود که میان خانوادههای قربانیان از جمله خانوادههای کشتهشدگان سالهای ۷۸، ۸۸، دی ۹۶ و آبان ۹۸ و نیز خانواده مسافران پرواز اوکراینی با خانوادههای اعدامشدگان دهه ۶۰ همبستگی به وجود آمده است. همچنین تأکید شده بود که «جنبش دادخواهی قویتر ازهر زمان در صف مقدم مبارزه علیه فقر و فلاکت، بیحقوقی زنان و کودکان، سرکوب و زندان و اعدام ایستاده است.»
این نامه همچنین تأکید کرده بود «تشکیل کمیسیون مستقل تحقیقات کیفری جهت بررسی و محاکمه عاملان و آمران این جنایت و هیئت مرگ در سال ۶۷» امروزه به خواست عمومی دادخواهان تبدیل شده است.
خرداد امسال نیز شماری از خانوادههای در نامهای با امضای «دادخواهان خاوران» از دیوارکشی و نصب دوربین در اطراف این گورستان دستهجمعی خبر داده و نوشته بودند در چندین مورد رژیم به قصد تخریب و ویرانی این گورستان،این خاک را زیر و رو کرده و یا با زیر فشار قرار دادن هموطنهای بهاییمان آنها را مجبور به دفن مردگان خود در قسمتهایی از این خاک، نمودهاند.
در این نامه آمده بود که «ما به حکومت اسلامی ایران هشدار میدهیم که هرچه زودتر دست از آزار و اذیت خانوادههای خاوران بردارد و بجای تهدید و ارعاب پاسخگوی پرسشهای ما باشد. و از تمامی دادخواهان، مردم آزاده میهنمان و تمامی احزاب و سازمانهای سیاسی، حقوق بشری و مدنی در سرتا سر دنیا مصرانه میخواهیم که در هرچه رساتر کردن این ندای دادخواهی، یاریمان کنند.»
دعوت دادخواهان خاوران برای شرکت در یک کارزار بینالمللی علیه تخریب خاوران
شماری از اعضای خانوادههای اعدامشدگان دهه ۶۰ نیز سال گذشته در اطلاعیهای که درباره حفر قبرهای تازه در گورستان خاوران صادر کردهاند، از این اقدام به عنوان تلاش تازه حکومت ایران برای فراموشی «بقایای جنایاتش در سالهای دهه ۶۰ و قتلعام تابستان ۱۳۶۷» نام بردند.
جمهوری اسلامی تا کنون درباره این کشتار فجیع اطلاعات مستندی ارائه نکرده اما گزارشها از کشتار بیش از پنج هزار نفر از زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق و گروههای چپگرا مانند فداییان خلق و حزب توده، در تابستان سال ۱۳۶۷ در زندانهای ایران حکایت دارند که شماری از آنها در گورهای دستجمعی در خاوران به خاک سپرده شدند. بسیاری از اعدامشدگان زندانیانی بودند که پیشتر محاکمه و در حال گذراندن حکم زندان بودند اما تنها با طرح این پرسش که هنوز بر سر مواضع خود هستند یا نه، در صورت پاسخ مثبت به جوخههای اعدام سپرده شدند.
سال ۹۵ یک فایل صوتی متعلق به مربوط به ۲۴ مرداد سال ۶۷ منتشر شد که در آن آیتالله حسینعلی منتظری در دیدار با اعضای هیئت تصمیمگیرنده درباره این زندانیان معروف به «هیئت مرگ» از جمله ابراهیم رئیسی، از این اعدامها به عنوان «بزرگترین جنایت جمهوری اسلامی» یاد میکند.
