حسن فحص (ایندیپندنت عربی) – «ژینا» در زبان کردی به معنای «زندگیبخش» یا «نوید زندگی» یا خود زندگی است و در زبان فارسی باستان به معنای «زن پیروز» و در زبان فرانسوی «نابغه و باهوش» و در ایتالیایی نام نوعی گل سرخ است.
![](https://kayhan.london/wp-content/uploads/2022/09/Mahsa-Amini_Mehdi-Moradi.jpg)
با وجود تعدد نامها و معانی «ژینا»، نام دختری به نام «مهسا امینی» اهل شهرستان سقز در استان کردستان در شمال غرب ایران در تاریخ این کشور جاودانه خواهد ماند. ژینا دختری که روز ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ از ایستگاه مترو توسط مأموران گشت ارشاد اسلامی و «امنیت اخلاقی» دستگیر و به یکی از مراکز به اصطلاح ارشاد شمال شهر برده شد و در آنجا به قتل رسید.
دختری که به همراهی خانواده برای گشت و گذار به پایتخت وطن خود سفر کرده بود. پایتختی که پاسدارانش میبایست حافظ گروهها و مؤلفههایی باشند که هویت جمعی ایرانیان را تشکیل میدهند. پاسدارانی که باید نگهبان رویاها و امیدهای فرزندان ایران باشند نه قاتل آنها.
«ژینا» یا مهسا که به معنی «ماهگون» یا «مانند ماه» است، بنا به روایت رسمی پاسداران «شرع و شریعت و اخلاق» پلیس دینی جمهوری اسلامی، قلبش طاقت بازداشت را نداشت، به همین دلیل بیهوش شد و در میان دیگر همسالان دختر بازداشت شده در محاصره گروهی نادان و ناآگاه از هر ارزش انسانی، دینی و حقوقی به زمین افتاد. سپس طبق روایت رسمی پاسداران، ژینا از وحشت و ترس اینکه دستان مجریان حدود شریعت و قدرت او را لمس، شکنجه و یا توبیخ کنند، ارگانهای بدن جواناش شروع به خونریزی کرد! این دروغ را کسی باور نمیکند. واقعیت و حقیقت چیزی دیگریست. خونریزی ژینا خود گواهی آنچه هاست که بر او گذشت.
خونریزی ژینا آنهم در حضور پزشکان و پزشکی قانونی و مجریان به اصطلاح قانون و شریعت نظام، گواهی دیگری است بر اینکه این پاسداران «دین قدرت» برای ریختن خونهای دیگر جهت حفاظت از «شریعت قدرت» آمادهاند.
اگر قتل مهسا امینی یک یا دو سال یا حتی یک ماه پیش اتفاق میافتاد، هیچیک از گروههای رژیم و مرجعیت و نهادهای آن نه از این حادثه درس عبرت میگرفتند و نه از ارتکاب چنین اعمالی دست میکشیدند و ارگانهای رژیم و بازویهای سرکوب، رعب و وحشت که مردم را به اسم دفاع از دین و احکام آن اسیر کرده و شدیدترین نوع خشونت را برای جلوگیری از هر اندیشه مخالف و معترض به این نوع جنایتها به کار میبرند و درهای زندان را برای پذیرفتن معترضان یا منتقدانی که به اتهام هدف قرار دادن مبانی «دین و احکام الهی» باز کردهاند، همچنان به عملکرد و اقدامات خود ادامه می دادند چرا که پیش از این نیز اتفاقات مشابهی رخ داده و پلیس و دستگاه سرکوب دینی رژیم به هر طریقی اعتراضات مردم را با ابزار سرکوب مهار میکرد و از تبدیل شدن آن به یک موضوع گسترده در افکار عمومی جلوگیری مینمود.
اما اینبار رژیم و نهادها و متولیان احکام شریعت نظام، انتظار نداشتند که قتل ژینا امینی چنین واکنشی را در جامعه ایران به همراه داشته باشد. اینبار رژیم از لباس دین و مذهبی که مروج آن است عریان شد بطوری که شخصیتهای دینی چون آیتالله اسدالله بیات زنجانی علیه آن موضع گرفتند.
مرگ مهسا به یک اعتراض سراسری و موضوع عمومی همه قشرهای ایران علیه ابزار سرکوب تبدیل شد و آن گروههایی اجتماعی که تا چند وقت پیش نیروهای انتظامی نظام به ویژه پلیس گشت ارشاد اسلامی را حافظ و پاسدار قوانین و مقررات اجتماعی میدانستند هم امروز نظرشان در قبال این نیروها عوض شده است. هیچکس از سران رژیم و دستگاه آن نمیتواند ادعا کند که تصمیم برای تحمیل حجاب اجباری از سال ۱۹۸۲ مبتنی بر مقبولیت اجتماعی فراگیر یا همهجانبه مردم ایران بوده است، حتی اگر اغلب ایرانیها از اقشار و طبقات اجتماعی مختلف اعم از مذهبی و غیرمذهبی در همه پرسی نوع نظام که به گفته رسانههای رسمی جمهوری اسلامی ۹۸ درصد مردم ایران در مارس ۱۹۷۹ که نتایج آن در اول آوریل ۱۹۷۹ اعلام شد، به جمهوری اسلامی رای مثبت داده باشند به خاطر وعدههایی بود که روحالله خمینی بنیانگذار نظام در پاریس دو ماه قبل از بازگشت به ایران به ملت ایران داده بود.
خمینی بعدها برخلاف وعدههای خود در باره آزادی، دموکراسی، تکثرگرایی فکری، سیاسی و حزبی، عمل کرد و خیابانهای شهرهای بزرگ از جمله پایتخت، تهران، تبدیل به جولانگاهی برای گشتهای کمیته و سپس پاسداران شد که به دنبال سرکوب هر اندیشه مخالفی بوده و هستند. زنان بیحجابی که در زمان شاه بدون ترس و وحشت از هیچکس در خیابانهای شهرها موهای خود را آزادانه پریشان میکردند، در رعب و وحشت فرو رفتند. عناصر رژیم بر آمده از تحولات ۱۹۷۹ خود را در جایگاه نگهبان قوانین اسلام و شریعت و مبارزه با فسق و فجور و دیگر عقدههای مربوط به عقاید و موقعیت روانی و شخصی رهبران این رژیم قرار داده و از آن زمان تا کنون با سرکوب شدید به دنبال تحمیل این عقاید بر دیگران هستند.
طی این مدت خود عناصر گشت ارشاد اسلامی نیز بیاخلاقیها و فسادهای زیادی را مرتکب شدند. کافیست یک رسوایی پلیس ارشاد و حافظان احکام شرعی آن را یادآوری کنیم که قهرمانش فرماندهی پلیس تهران با یکی از دستیارانش بود که در حال مستی با تعدادی زن هرزه در حال عیش و نوش که به صورت برهنه و مست اقامه نماز میکردند دستگیر شدند.
فساد گسترده ساختار رژیم تهران را چنان فرسوده کرده که خود پاسداران مجری این احکام دیگر به این قوانین اعتقادی ندارند اما میخواهند با زور بر مردم ایران تحمیل کنند تا در خدمت عقدههای روانی، اجتماعی و اخلاقی مجموعه اقلیت باشد.
از این رو، رژیم و حکومت در واکنش به قتل مهسا امینی تلاش دارد پیامدهای اجتماعی و عقیدتی آن را درک کند و احتمالا برای برچیدن دستگاه گشت ارشاد اسلامی تصمیم بگیرد .
تلاش جمهوری اسلامی برای درک مسئولیت این شکست چیست؟ رژیم تلاش میکند مسئولیت این جنایت را بر دوش نهادهای تخصصی و شورای عالی انقلاب فرهنگی بگذارد و با متهم کردن آنها به ناتوانی در تدوین سیاستهای دینی و اخلاقی در راستای اهداف و مصالح اجتماعی رژیم، از پیامدهای منفی این جنایت بگریزد.
رژیم تصمیم ندارد در مقابل جنبشهای حقوقی مردم عقبنشینی کند زیرا از گشودن درها به روی رویدادهای خطرناکتر و دادن امتیازات گستردهتر در آینده میترسد.
شکی نیست که زنان ایرانی در طول چهار دهه گذشته توانستهاند در برابر «حجاب اجباری» با ساز و کارها و ابتکارهای خود به دور از چشم رژیم اسلامی با محدودیتهای تحمیل شده مبارزه کنند و در لحظاتی حساس رژیم را به چالش بکشند.
زنان ایرانی با کاهش سایز روسری، تنوع در لباس پوشیدن، سیاست شکست «حجاب اجباری» مورد نظر رژیم اسلامی را دنبال کردند و آنچه را لازم بود برای نبرد با حجاب اجباری و رویارویی آشکار با دستگاههای امنیتی و گشت ارشاد اسلامی و مبارزه در پیش گرفتند. پلیس گشت ارشاد با همه ابزار سرکوب توسط زنان ایران شکست خورد و توان کنترل یا مقابله با پدیده مبارزه با «حجاب اجباری» و جلوگیری از گسترش آن بین زنان ایرانی را از دست داد. زنان و دختران فعال ایرانی روشهای مختلفی را به کار گرفتند؛ آنها با انداختن روسریها در خیابانها و سوزاندن آنها در ملاء عام، رژیم اسلامگرا را به چالش کشیدند در نبرد بین کنش زنان و دستگاه قدرت رژیم مجبور به انجام نظرسنجیهای مخفیانه برای مقابله با واقعیتی شد که نمیخواست آن را بپذیرد اما برای رژیم هم ثابت شد که ۹۸ درصد مردم ایران به اجباری بودن حجاب اعتقاد ندارند و هر رفراندوم در این موضوع هزینهای برای مردم نخواهد داشت جز دردسر گشایش مراکز رایگیری برای رژیم و حجاب اجباری در هر رفراندمی باد هوا خواهد شد.
قتل مهسا امینی نه تنها موجی از مخالفتها با کشتار دستگاههای سرکوب رژیم اسلامی برانگیخت، بلکه پایگاه محکمی را تشکیل داد که رژیم را به عقبنشینی مجبور خواهد کرد تا مردم ایران آزادیهایی را که تاکنون به زور از آنها سلب شده بار دیگر پس بگیرند.
قتل حکومتی مهسا مبارزات مردم ایران را وارد مرحله جدیدی کرد و نبرد تازهای را برای دستیابی به حقوقی که رژیم ۴۲ سال مردم ایران را از آنها محروم کرده سبب شده است. اگر رژیم جمهوری اسلامی تا حالا ابائی از خطرات و تهدیدات ناشی از سیاستهای غلط اقتصادی، بینالمللی و حتی برنامه هستهای خود که ایران را در کوره تحریمهای طولانی و پیچیده فرو برده، احساس نمیکرد، اینبار اما مجبور است واقعیتها را درک کند و برخی اصول، بدیهیات و مقدسات نظام دینی را برای تداوم قدرت، حفظ نظام و جلوگیری از سقوط ناگهانی، قربانی کند پیش از آنکه انباشت چهار دهه ظلم و ستم علیه مردم، آن را با خطر سرنگونی مواجه سازد.
شاید شایسته باشد برخی زنان ایران که به اختیار خود روسری میپوشند، در روزهای آینده روسری خود را با تصویر ژینا به نشانه وفاداری به او به سر کنند و سپس در همه پرسی برای دفاع از حق او و خون هدر رفتهاش از سر بردارند. زیرا این خون مهسا است که حجاب رژیم را فرو ریخته و نظام را عریان کرده و دیواری را که رژیم در مسیر مردم ایران برای کسب حقوق طبیعی و اساسی خود مانند حق اختلاف و تنوع و آزادی و عقیده بنا کرده بود، در هم کوبیده است.
*منبع: ایندیپندنت عربی
*نویسنده: حسن فحص نویسنده و تحلیلگر لبنانی
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن