تلاشها برای نجات جان محمد قبادلو جوان ۲۲ سالهای که در اعتراضات هفتههای اخیر بازداشت و با حکم «قطعی» اعدام روبروست ادامه دارد. شماری از روانپزشکان در ایران در نامهای به رئیس قوه قضاییه خواستار تشکیل شورای پزشکی برای بررسی سلامت محمد قبادلو شدند. نایب رئیس سنای فرانسه نیز کفالت سیاسی محمد را بر عهده گرفته تا شاید از این مسیر نیز فشار مضاعفی برای جلوگیری از اعدام او ایجاد شود.

محمد قبادلو جوان متولد ۱۳۷۹ در جریان اعتراضات هفتههای گذشته بازداشت و متهم به «محاربه» و «افساد فی الارض» با «زیرگرفتن» چند نیروی حکومتی شده است. هفته گذشته در سوم دیماه دیوان عالی کشور با وجود ابتلای محمد به اختلال دو قطبی، حکم اعدام او را تأیید کرد و هر روز ممکن است این حکم اجرا شود.
بر اساس گواهی صادر شده از سوی پزشک معالج محمد قبادلو، او از هفت سال پیش به دلیل ابتلا به اختلال دو قطبی تحت درمان بوده و از دو ماه پیش از حادثه تصادف، دارو مصرف نکرده بود. در چنین شرایطی و بر اساس همین قوانین نیمبند و ناعادلانه جمهوری اسلامی هم این جوان ۲۲ ساله نمیتواند متهم به «محاربه» و محکوم به «اعدام» شود.
به نظر میرسد بازپرس امنیتی در این پرونده تلاش کرده موضوع بیماری محمد در پرونده پررنگ نشود و از فرستادن او نزد پزشکی قانونی برای بررسی سلامت روان هم جلوگیری به عمل آمده است. این در حالیست که گفته شده محمد در دادگاه به قاضی هم گفته که اختلال دو قطبی دارد و تأکید کرده دو ماه بوده دارو استفاده نکرده است.
معصومه احمدی مادر محمد قبادلو در متنی در اینستاگرامش توضیح داده که «با وجود داشتن پرونده پزشکی بیماری دوقطبی و به علت عدم مصرف داروهای ضروری اش، همچنین شرایط محیطی حاکم بر جامعه، کنترل خود را از دست داده و هنگام وقوع حادثه حالت عادی نداشته و قدرت تصمیم گیری از او سلب شده است. در تاریخ ۱۹ آذر ماه در دادگاه کیفری، روانپزشک قوه قضائیه، بیماری دوقطبی محمد را تأیید کرده ولی به قاضی دادگاه گفت متهم رفتار هدفدار داشته و کاملا میدانسته ماهیت رفتارش چه بوده است!»
اکنون تلاشها برای نجات جان محمد قبادلو افزایش یافته است. ونسنت دلاهایه نایب رئیس سنای فرانسه نیز روز سهشنبه ۶ دی ۱۴۰۱ در توئیتی نوشت:«او محمد قبادلو نام دارد، ۲۲ سال سن دارد. او به اعدام محکوم شده است و هر لحظه ممکن است اعدام شود. من میخواهم او را تحت کفالت خودم در بیاورم و خواستار توقف فوری اعدام در ایران هستم.»
بیش از ۵۰ روانپزشک در نامهای به غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه خواستار تشکیل شورایی از روانپزشکان معتبر شدند تا تمام سوابق و مدارک بیماری محمد قبادلو، از معترضان بازداشتی که به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده را بررسی کنند.
امضاکنندگان این نامه گفتهاند: «با توجه به پیچیدگی تشخیصهای روانپزشکی به ویژه اختلالات دورهای مانند اختلال دوقطبی و با توجه به اختلاف نظر پزشکان در مورد وضعیت روانی محمد قبادلو» خواستار بررسی دقیق تر وضعیت او از نظر روانپزشکی هستند.
در این نامه همچنین گفته شده که بررسی سوابق و مدارک بیماری، مصاحبه با بیمار، خانواده و پزشکان قبلی قوه قضائیه را می تواند در رسیدن به «حکمی مبتنی بر موازین علمی و مستندات بالینی، منطبق بر واقع و عادلانه یاری کند.»
محمد قبادلو یکی از دهها شهروندی است که در جریان اعتراضات بازداشت شده و سپس با اتهامات سنگین «محاربه» و «افساد فی الارض» و یا «بغی» روبرو شدند. این اتهامات به راحتی امکان صدور حکم «اعدام» علیه متهمان از سوی قضای را فراهم میکرد.
آخرین گزارشها از سوی «سازمان حقوق بشر ایران» از قرار گرفتن بیش از ۱۰۰ شهروند در خطر اعدام حکایت دارد که برای برخی از آنها حکم اعدام صادر شده و برای برخی دیگر هنوز حکم صادر نشده اما اتهامات سنگین آنها را با خطر اعدام روبرو ساخته است.
آنچه درباره محمد قبادلو نگرانکننده است، «قطعی» شدن حکم است و هر لحظه ممکن است این حکم به اجرای احکام ابلاغ شود. به همین دلیل است که دهها روانپزشک برجسته نیز به تلاش برای جلوگیری از اعدام محمد اقدام کردهاند.
متن کامل نامه روانپزشکان به رئیس قوه قضاییه به شرح زیر است:
با توجه به پیچیدگی تشخیصهای روانپزشکی به ویژه اختلالات دوره ای مانند اختلال دوقطبی و اختلال شخصیت مرزی و با توجه به اختلاف نظر پزشکان مختلف در مورد وضعیت روانی آقای محمد قبادلو شامل قوای شناختی و قوه تمیز او به خصوص در حین ارتکاب عمل انتسابی، ما روانپزشکان امضاکننده زیر بررسی دقیقتر ایشان از نظر روانپزشکی را از جنابعالی درخواست می نماییم. پیشنهاد می کنیم بدین منظور شورایی از روانپزشکان معتبر و شناختهشده تشکیل شود تا با بررسی تمام سوابق و مدارک بیماری، مصاحبه با بیمار، خانواده و پزشکان قبلی وی، آن قوه محترم را در رسیدن به حکمی مبتنی بر موازین علمی و مستندات بالینی، منطبق بر واقع، و عادلانه، یاری کند.
رضا احمدی، روانپزشک
سیدعلی احمدی ابهری، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران
والنتین ارتونیان ، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
فرناز اعتصام، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
مرتضی امامی پارسا، روانپزشک
معصومه امین اسماعیلی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
همایون امینی، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران
مهسا برادران، روانپزشک
حبیب الله خزائی، استاد دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
سارا جعفری، روانپزشک
امیرحسین جلالی ندوشن، استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران
هدا خطیبی مقدم، روانپزشک
نسرین دانش، روانپزشک
رضا دانشمند رخی، روانپزشک
مهشید رابطیان، روانپزشک
آفرین رحیمی موقر، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران
مریم رسولیان، استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران
مریم رضایی، روانپزشک
حسن رفیعی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
مرسده سمیعی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
بهرنگ شادلو، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
هلن شاهخواه، روانپزشک
وحید شریعت، استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران
ونداد شریفی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
امیر شعبانی، استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران
رضا شیرالی، روانپزشک
مجید صادقی، استاد روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران
مهدی صمیمی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
مهران ضرغامی، استاد دانشگاه علوم پزشکی مازندران
ندا عابدی، روانپزشک
کیانوش عباس آبادی، روانپزشک
سمیه عرب زاده، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
ایده غفور، روانپزشک
فربد فدایی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
علی فرهودیان، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
محمد قدیری وصفی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران
منصوره کیانی دهکردی، روانپزشک
عطیه گلبن، روانپزشک
عاطفه گیلان، روانپزشک
سیدهادی معتمدی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
عاطفه محمدجعفری، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
مهدیه معین، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
آذرخش مکری، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
سعید ممتازی، روانپزشک
زهرا مهدیپور، دانشگاه علوم پزشکی تهران
عباس ناظمیان، روانپزشک
محمدرضا نقابیان، روانپزشک
سعیده نگهبان، روانپزشک
علیرضا نوروزی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
علی نیکجو، روانپزشک
مروئه وامقی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
سبا هوبهفکر، روانپزشک
محمدتقی یاسمی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
سیدطه یحیوی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران
حمید یوسفی، روانپزشک