خانواده کامران حکمتى به «نیویورک تایمز» گفتهاند که جمهورى اسلامى او را به دلیل سفر ۱۳ سال پیش به اسرائیل، برای شرکت در مراسم بار میتسوای(تکلیف دینى) پسرش، به زندان محکوم کرده است.
کامران حکمتـی، جواهرفروش ۷۰ ساله ساکن نیویورک که در ماه مه برای دیداری کوتاه به ایران سفر کرده بود، از ماه ژوئیه تاکنون در زندان اوین تهران محبوس شده است. اعضای خانواده او در گفتتگو با رسانهها گفتهاند که به دلیل نگرانی از انتقامجویی احتمالی حکومت ایران، نمیخواهند نامشان فاش شود.
به گفته اعضای خانواده، دادگاه انقلاب اسلامی ایران در اواخر ماه اوت، کامران حکمتـی را بر اساس قانونی که سفر شهروندان ایرانی به اسرائیل را ممنوع میکند، به چهار سال زندان محکوم کرده است.
او که دارای تابعیت دوگانه است، در ایران متولد شده اما در سن ۱۳ سالگی به ایالات متحده مهاجرت کرده است.
وى مطابق مقررات جمهوری اسلامی، با گذرنامه ایرانی خود برای دیدار خانواده به ایران سفر کرده بود، زیرا ایران اتباع خود را موظف میداند با گذرنامه ایرانی وارد کشور شوند و در عین حال، تابعیت دوگانه را به رسمیت نمیشناسد.
به گفته اعضای خانواده، قوه قضاییه جمهورى اسلامى در ماه سپتامبر مجازات مربوط به سفر به اسرائیل را به دو سال زندان کاهش داده و سپس حکم کامران حکمتـی را نیز به نصف رسانده است. نام او و جزئیات حکم صادره تاکنون بطور علنی منتشر نشده بود.
اعضای خانواده گفتهاند «وکیل آنان درخواست تجدیدنظر را ثبت کرده است، اما هنوز تاریخی برای برگزاری جلسه دادگاه تعیین نشده است. خانواده ابرازامیدواری کردهاند که ایران با در نظر گرفتن ملاحظات انسانی، او را آزاد کند. چرا که حکمتـی هیچ فعالیت سیاسی نداشته، سفرش به اسرائیل کاملاً شخصی بوده و در حال حاضر نیز با بیماری شدید سرطان مثانه دست و پنجه نرم میکند.
هیئت نمایندگی جمهورى اسلامى در سازمان ملل متحد اعلام کرده است که درباره پرونده کامران حکمتـی اظهارنظر نخواهد کرد.
بر اساس گزارش نهادهای حقوق بشری، اظهارات بستگان و همچنین وکیل یکی از بازداشتشدگان، کامران حکمتـی، رضا ولىزاده، روزنامهنگار و دو زن که هویتشان اعلام نشده در میان افرادی هستند که در ماههای اخیر بازداشت شدهاند.
وزارت خارجه آمریکا با استناد به ملاحظات امنیتی و حریم خصوصی اعلام کرد که نمیتواند درباره پروندههای تک تک شهروندان آمریکایی بازداشت شده در ایران یا تعداد دقیق آنان اظهار نظر کند.
این وزارتخانه در بیانیهای افزود که واشنگتن همچنان در حال رایزنی با متحدان و شرکای خود درباره «این موضوع و بطورکلی موارد بازداشتهای ناعادلانه در ایران» است.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرده «رژیم ایران سابقهای طولانی در بازداشت ناعادلانه و غیرقانونی شهروندان دیگر کشورها دارد. ایران باید این افراد را فوراً آزاد کند.»
جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در بازداشت اتباع خارجی و دوتابعیتی و استفاده از آنان بهعنوان اهرم سیاسی برای تبادل زندانیان یا آزادسازی داراییهای بلوکه شده دارد. با این حال، کامران حکمتـی نخستین مورد شناخته شده در سالهای اخیر است که در آن، جمهورى اسلامى یک شهروند کلیمى دوتابعیتی را صرفاً به دلیل سفر شخصی به اسرائیل هدف قرار داده و گروگان گرفته است.
سیامک نمازی، شهروند ایرانیـآمریکایی و زندانی پیشین رژیم جمهورى اسلامى که پس از هشت سال حبس، در سال ۲۰۲۳ در چارچوب توافقی با دولت بایدن آزاد شد، گفته است: «تهران با بازداشت ناعادلانه آقای حکمتـی و افرادی مانند او، بار دیگر بیدلیل به تشدید تنش با ایالات متحده و اسرائیل دامن میزند.»
کامران حکمتـی صاحب جواهرسازی در منطقه الماس منهتن مىباشد و در گِریت نِک، لانگ آیلند که محل زندگی شمار چشمگیری از یهودیان ایرانیـآمریکایی است، اقامت دارد.
به گفته خانواده او، حکمتـی از بودن در کنار چهار فرزند و نخستین نوهاش لذت میبرد. از اعضای فعال کنیسه محل زندگی خود است و دلبستگی عمیقی به فرهنگ ایرانی دارد.
شهره نوفر، از بستگان نزدیک او که در کالیفرنیا زندگى مىکند، در گفتگویى تلفنى گفته «کامران ستون پیوند خانوادگی ماست. او همیشه برای همسرش، فرزندانش، تمام بستگانش و حتی هر کسی که در ایران میشناخت حضور داشت و دوست و پشتیبان آنها است.»
او افزوده «چقدر تلخ است که همان کشوری که کامران عاشقش بود و همیشه سعی میکرد به آن کمک کند، حالا او را به زندان انداخته است.»
خانواده میگویند کامران حکمتـی در سالهای گذشته بارها به تنهایى یا همراه همسر و فرزندانش به ایران سفر کرده بود و هرگز با مشکلی روبرو نشد، تا اینکه در ماه مه امسال درست در زمانی که تنشها میان ایران و اسرائیل پیش از حملات نظامی به اوج رسیده بود، ناگهان بازداشت گردید.
به گفته اعضای خانواده، نیروهای امنیتی هنگام خروج کامران حکمتـی از ایران، او را در فرودگاه بینالمللی تهران متوقف کردند، گذرنامهاش را ضبط نمودند و خواستار دسترسی کامل به تلفن همراه و حسابهای شبکههای اجتماعی او شدند.
به گفته اعضای خانواده، از ماه مه تا اوایل ژوئیه، ماموران اطلاعاتی چندین بار حکمتـی را احضار و بازجویی کردند، در حالی که او به اجبار در خانه یکی از بستگانش در تهران، تحت قانون ممنوع الخروجى اقامت داشت. در اوایل ژوئیه، اندکی پس از برقراری آتش بس میان ایران و اسرائیل که با میانجیگرى آمریکا میسر شد، نیروهای امنیتی به خانه یورش بردند و او را بازداشت کردند.
خانواده حکمتـی همچنین تأکید کردهاند که اواخر ماه اوت، بدون آنکه اجازه برخورداری از وکیل داشته باشد، رسما او را متهم و سپس محکوم کردند. آنان افزودند که تنها پس از صدور حکم توانستهاند برای او وکیلی استخدام کنند.
رهبران جمهوری اسلامی، از جمله رئیس جمهور مسعود پزشکیان، همواره ایرانیان مقیم خارج، را تشویق کردهاند که «بیهراس» به کشور سفر کنند. پزشکیان همین پیام را در سخنرانی خود در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر نیز تکرار کرد.
در عین حال، پرونده کامران حکمتـی نشان میدهد که این پیامها با واقعیتهای میدانی در تضاد است. چرا که بازداشت و محکومیت او صرفاً به دلیل سفر خانوادگی ۱۳ سال پیش وى به اسرائیل، این نگرانی را تقویت کرده است که وعده «امنیت برای ایرانیان دو تابعیتى» جنبهای تبلیغاتی دارد و در عمل، نظام قضایی و امنیتی رژیم جمهورى اسلامى میتواند هر زمان به دلایل سیاسی، امنیتی یا حتی به عنوان اهرم چانه زنى بینالمللی، اتباع دوتابعیتی را هدف قرار داده و به گروگان بگیرد.
*منبع: نیویورک تایمز
*ترجمه: کیهان لندن
