روز جهانی حقوق بشر فقط زمانِ شمارشِ نقض‌ها نیست. لحظه‌ای است برای یادآوری اینکه زندگی انسانی قرار است چگونه باشد؛ زندگی‌ای سرشار از کرامت، آزادی و برابری.
هفتاد و شش سال پیش، جهان بر سر این اصل بنیادین به توافق رسید که هر انسان آزاد و برابر با حقوق و کرامت زاده می‌شود. ماده‌ی نخستِ اعلامیه جهانی بی‌نیاز از تبصره و قید و شرط است؛ مستقل است، کامل است، و همگانی.
امروز انجمن پژوهشگران ایران نسلی را در ایران پاس می‌دارد که این پیمان جهانی را می‌خواهد زندگی کند.
نسلی که بدون هیچ‌گونه پشتوانه نهادی، بدون تضمین امنیت، و بدون سازوکار قانونی برای حمایت از خود، اما با قامتی راست ایستاده است.
نسلی که خاموش نمانده و کوچک نشده است. نسلی که حقوق مسلم خود را مطالبه می‌کند؛ همان حقوقی که اعلامیه جهانی آن را نقشه‌ی زیست عادی، عادلانه و برابر برای هر شهروند این کره خاکی می‌شناسد.
آن‌ها حق دارند بی‌هراس زندگی کنند.
حق دارند بدون تبعیض و با برابری زندگی کنند.
حق سلامت، آموزش و دسترسی برابر داشته باشند.
حق کار، پیشرفت و شکوفایی.
حق مشارکت در سرنوشت خود از طریق انتخابات آزاد و منصفانه.
حق اندیشیدن، باور داشتن یا نداشتن، پرسیدن، نوشتن و خلق کردن.
حق شادی، حق رفاه، حق کرامت انسانی.
این نسل فرهنگ تحمیل خشونت را نمی‌پذیرد.
زندگی را بر ترس ترجیح می‌دهد؛ برابری را بر سلطه‌گری.
آینده‌ای را می‌خواهد که با دستان خود بسازد؛ آینده‌ای به رنگ‌های گوناگون و غنای بی‌نظیر ایران.
آن‌ها امتیاز نمی‌طلبند؛ تنها چیزی را طلب می‌کنند که حق مسلم‌شان است.
حقی که در حقوق بین‌الملل و وجدان انسانی پذیرفته شده است.
شجاعتشان یادآوری می‌کند که حقوق بشر مفهومی مبهم و کتابخانه‌ای نیست؛ زیسته می‌شود، مطالبه می‌شود، تجسم می‌یابد.
بنابراین ۱۰ دسامبر تنها یادآور اعلامیه جهانی حقوق بشر نیست؛ روز تقدیر از آنهایی است که به آن جان می‌بخشند.
ما به نسلی افتخار می‌کنیم که آینده را واگذار نکرده است.
نسلی که می‌گوید داستان ایران با دستان توانمندشان هنوز نوشته می‌شود.
شجاعتشان فقط مقاومت نیست؛ سازندگی است. امکان است.
نخستین صفحه‌ی فصل بعدی است.
روز حقوق بشر به آن‌ها تعلق دارد.
و آینده نیز.
انجمن پژوهشگران ایران
پاریس، ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵
