حدود ۹۰ ساعت از قطع سراسری اینترنت در ایران میگذرد و بر اساس برخی گزارشها جمهوری اسلامی توانسته در برخی نقاط اختلالاتی را در اینترنت استارلینک ایجاد کند. واکنشها نسبت به سرکوب جمعی مردم و فروبردن کشور در یک سانسور گسترده خبری ادامه دارد.
قطع اینترنت که از شامگاه ۱۸ دیماه و در جریان برگزاری بزرگترین تظاهرات ضدحکومتی در سراسر ایران در تاریخ جمهوری اسلامی، وارد چهارمین روز شده است.
نتبلاکس که وضعیت اینترنت در کشورهای مختلف جهان را رصد و گزارش میکند در آخرین گزارش خود اعلام کرده ساعاتی پیش با اعلام اینکه قطع سراسری اینترنت در ایران از ۸۴ ساعت عبور کرده، پیشنهاداتی برای کمک به مردم ایران را مطرح کرده است.
نتبلاکس نوشته بر پایه سالها پژوهش، چهار راهکار رادیو موج کوتاه/HAM، دکلهای تلفن همراه در مرزها، ترمینالهای استارلینک و ماهوارههای اتصال مستقیم به تلفن همراه میتواند اقدامی در برابر سانسور دیجیتال و فراهم کردن مسیرهای برقراری ارتباط با مردم درون ایران باشد.
طی روزهای گذشته و پس از آنکه اینترنت از ساعت ۲۲ شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی در ایران «خاموش» شد، برخی شهروندان توانسته بودند با استفاده از اینترنت استارلینک تصاویر و ویدئوهایی از اعتراضات در روزهای جمعه و شنبه، ۱۹ و ۲۰ دیماه، را به خارج از کشور ارسال کنند. ویدئوهای منتشر شده در روز یکشنبه ۲۱ دیماه با کاهش قال توجهی روبرو شد. همزمان برخی گزارشها از ایجاد اختلال در اینترنت استارلینک توسط جمهوری اسلامی حکایت داشت.
«فوربس» گزارش داده جمهوری اسلامی با استفاده از سیستمهای جنگ الکترونیک (جمرهای نظامی) توانسته دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک را نیز با اختلال روبرو و مسدود کند.
بر اساس این گزارش، در حالیکه دهها هزار گیرنده استارلینک در داخل ایران فعال هستند اما اختلالها به ارتباطات ماهوارهای نیز سرایت کرده و حدود ۳۰ درصد از ترافیک رفتوبرگشت استارلینک در ابتدا مختل شده که ظرف چند ساعت به بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.
«تایمز اسرائیل» نیز گزارش داده «استقرار گیرندههای استارلینک در ایران طی این دوره از قطع اینترنت خیلی بیشتر از دورههای پیشین است. این در حالیست که جمهوری اسلامی مجوز رسمی برای استفاده از استارلینک را صار نکرده و داشتن و استفاده از این سرویس را غیرقانونی اعلام کرده است.
گیرندههای استارلینک از GPS برای مکانیابی و اتصال به ماهوارهها استفاده میکنند و بر اساس گزارش «تایمز اسرائیل»، از زمان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در خردادماه امسال جمهوری اسلامی سیگنالهای مکانیابها (GPS) را مختل کرده است. در نتیجه اختلالات استارلینک محلی بوده و از جمله در نزدیکی برخی مناطق مهم استفاده از استارلینک با محدودیت روبروست.
دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده ساعاتی پیش و در شامگاه یکشنبه ۲۱ دیماه به وقت محلی ایالات متحده در گفتگو با خبرنگاران و در پاسخ به این پرسش که «آیا میتوانید استارلینک را به ایران بفرستید تا به مردمی که بیش از ۷۲ ساعت با قطع اینترنت مواجه بودهاند کمک شود؟» گفت: «در موردش صحبت خواهیم کرد. اگر امکانش باشد، شاید بتوانیم اینترنت را برقرار کنیم.»
رئیس جمهوری ایالات متحده افزود «ممکن است با ایلان صحبت کنیم» و «به محض این که صحبت با شما تمام شود، با او تماس میگیرم.»
روزنامه «تلگراف» نیز به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که آمریکا در حال آمادهشدن در جهت انجام حملههای سایبری علیه جمهوری اسلامی به دلیل سرکوب معترضان است.
«تلگراف» افزوده دولت آمریکا همچنین در حال بررسی ارسال پایانههای استارلینک به ایران است. این ابزارها برای اینترنت ماهوارهای که میتواند به فعالان کمک کند محدودیتهای ارتباطی را دور بزنند.
قطع اینترنت به عنوان یک ابزار سرکوب جمعی سالهاست از سوی جمهوری اسلامی علیه شهروندان ایران بکار گرفته میشود؛ از جمله در اعتراضات سراسری سالهای ۹۸، ۱۴۰۱ و جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل.
با اینهمه اینبار نه تنها قطع اینترنت و محدودیت شدید در سیمکارتهای موبایل برای تماس ایجاد شده بلکه حتی جمهوری اسلامی به بسیاری از رسانههای رسمی کشور نیز اجازه فعالیت نداده است.
بیش از ۴۵ ساعت قطع سراسری اینترنت در ایران؛ معترضان همچنان در خیابانها هستند
در دورههای پیشین قطع اینترنت خبرگزاریها و وبسایتهای خبری و صفحات آنها در شبکههای اجتماعی فعال بودند اما اینبار و پس از ۲۴ از قطع سراسری اینترنت، کانالهای خبری چند خبرگزاری محدود از جمله صداوسیمای جمهوری اسلامی، «فارس» و «تسنیم» وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در تلگرام فعال هستند. این فعالیت نیز به شدت محدود است و دامنه انتشار اخبار و گزارشهای آنها تنها به روایتسازی حکومت از روند اعتراضات و اظهارات مقامات رأس حکومت درباره اعتراضاتی است که بیش از دو هفته است در ایران علیه جمهوری اسلامی در جریات است.
در چنین شرایطی به نظر میرسد هراس حکومت از ریزشها و پیوستن رسانهها به خیزش ملی علیه جمهوری اسلامی سبب ممنوعیت فعالیت آنها در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای خبررسانی شده است.
آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد ساعاتی پیش نسبت به برخورد نیروهای انتظامی-امنیتی با معترضان در ایران واکنش نشان داد و اعلام کرد: «از گزارشهای مربوط به میزان خشونت و استفاده بیش از حد از زور توسط مقامات ایرانی علیه معترضان که منجر به کشته و زخمی شدن آنها در روزهای اخیر شده، شوکه شدهام.»
آنتونیو گوترش ضمن تأکید بر لزوم احترام به حق آزادی بیان، تشکل و تجمع مسالمتآمیز، از مقامهای جمهوری اسلامی خواست که از بهکارگیری زور غیرضروری و نامتناسب خودداری کنند.
دبیرکل سازمان ملل متحد همچنین خواستار رفع محدودیتهای ارتباطی و بازگرداندن دسترسی به اینترنت شده است تا امکان دسترسی آزادانه شهروندان به اطلاعات فراهم شود.
در روزهای گذشته نهادها و سازمانهای حقوقبشری قطع اینترنت به عنوان ابزار سرکوب جمعی را مورد انتقاد قرار دادهاند. جمهوری اسلامی بیاعتنا به هشدارها و درخواستها، اینترنت را از چهار روز پیش بر روی مردم ایران خاموش کرده و همزمان سرکوب و کشتار معترضان را شدت داده است.
