پایگاه خبری آکسیوس، سهشنبه شب ۱۳ ژانویه (۲۳ دی) به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد استیو ویتکاف فرستاده ترامپ در امور خاورمیانه، آخر هفته گذشته بهطور محرمانه با شاهزاده رضا پهلوی دیدار کرد تا درباره اعتراضات گسترده در ایران گفتوگو کند.
این نخستین دیدار سطحبالا میان اپوزیسیون ایران و دولت ترامپ از زمان آغاز اعتراضات، ۱۵ روز پیش، به شمار میرود.
کارولین لیویت سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت تیم امنیت ملی کاخ سفید صبح سهشنبه نشستی درباره گزینههای واکنش به اعتراضات برگزار کرده است. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، در این نشست حضور نداشت.
آکسیوس نوشته، اعتراضات روز سهشنبه نیز در شهرهای مختلف ایران ادامه یافت. برآوردها از شمار کشتهشدگان بهطور چشمگیری افزایش یافته، هرچند اختلاف زیادی میان ارقام وجود دارد. به گفته یک مقام آمریکایی، اسرائیل یک ارزیابی را با ایالات متحده به اشتراک گذاشته که بر اساس آن دستکم ۵ هزار معترض کشته شدهاند.
این مقام آمریکایی گفت: «ایرانیها در حال اعمال سرکوب گسترده هستند.»
ترامپ روز سهشنبه از مردم ایران خواست «به اعتراض ادامه دهند» و «نهادهای دولتی را در دست بگیرند» و تأکید کرد که «کمک در راه است.»
آکسیوس مینویسد در دو هفته گذشته، پهلوی بارها در شبکههای تلویزیونی آمریکا از دولت ترامپ خواسته است برای حمایت از اعتراضات مردم ایران وارد عمل شود.
این رسانه در بخش دیگری از گزارش نوشت، زمانی که اعتراضات آغاز شد، دولت ترامپ چندان رضا پهلوی را بازیگر سیاسی مهمی تلقی نمیکرد اما یک مقام ارشد آمریکایی گفت دولت آمریکا از این موضوع شگفتزده شد که در بسیاری از تظاهرات، مردم نام پهلوی را شعار میدادند.
این مقام گفت: «شاهد اوجگیری جایگاه پهلوی بودهایم. در بسیاری از شهرها در تظاهرات نام او را فریاد میزنند و به نظر میرسد این روند بهطور خودجوش شکل گرفته است.»
کریم سجادپور، تحلیلگر ارشد «بنیاد کارنگی»، به آکسیوس گفت: «رضا پهلوی در تضاد با رادیکالیسم اسلامگرایانه رژیم در میان معترضان نقطه تمرکزی وحدتبخش برای احساسات ملیگرایانه فراهم میکند.»
سجادپور همچنین گفت، بیشتر این معترضان پس از انقلاب ۱۹۷۹ به دنیا آمدهاند و نسبت به دورانی که هرگز تجربه نکردهاند نوعی نوستالژی دارند؛ دورانی که اقتصاد کشور در حال رشد بود، جامعه آزادی بیشتری داشت و ایران از تصویر بینالمللی مثبتی برخوردار بود. رضا پهلوی برای بسیاری از ایرانیان رهبری است که بیش از هر کس دیگر، آن میهندوستی و نوستالژی آیندهنگرانه برای «عظمت دوباره ایران» را نمایندگی میکند.
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، گفت نام پهلوی با فراوانی قابلتوجهی در اعتراضات دیده شده، اما تشخیص اینکه این موضوع بازتابدهنده حمایت گسترده عمومی در جامعه ایران باشد، دشوار است.
او افزود حتی اگر باور گستردهای به «تواناییهای رهبری» پهلوی وجود نداشته باشد، این امکان هست که بسیاری از ایرانیان حاضر باشند او را دستکم بهطور «موقت» بهعنوان رهبر بپذیرند، از این جهت که او را «بهتر از وضعیت کنونی» میدانند.
