در شرایطی که پس از قتلعام مردم ایران، دور جدید از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا آغاز شده است، روزنامه اماراتی «نشنال» ۵ فوریه (۱۶ بهمن) گزارش داد که کاخ سفید همزمان در حال دریافت نظر و مشورت از چهرههای سرشناس ایرانی-آمریکایی است؛ افرادی که به گفته منابع این رسانه، ممکن است در صورت «سقوط» علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، در سناریوی «گذار/انتقال» نقش داشته باشند.
روزنامه «نشنال» نوشت، یک منبع نزدیک به تلاشهای آمریکا برای یافتن جایگزین برای حکومت فعلی ایران، گفته است جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، از نزدیک در این روند دخیل است و به تشکیل گروهی از رهبران تجاری ایرانی-آمریکایی کمک میکند تا درباره شکلگیری نوعی نهاد انتقالی برای اداره کشور در صورت فروپاشی حکومت، مشاوره دهند. این گزارش میافزاید منبع دومی نیز مشارکت کوشنر را تأیید کرده، اما کاخ سفید برای این گزارش اظهارنظری نکرده است.
این منبع همچنین گفته است دولت ترامپ در پی آن است نشستی از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی را در پالمبیچِ فلوریدا ــ جایی که اقامتگاه «مارالاگو»ی رئیسجمهور قرار دارد ــ برگزار کند؛ نشستی که به گفته منبع میتواند از همین آخر هفته برگزار شود، هرچند «پیچیدگیهای اجرایی و لجستیکی» دارد و مشخص نیست برگزارکنندگان میخواهند آن را در خودِ مارالاگو برگزار کنند یا در مکانی نزدیک به آن.
بر اساس این گزارش، ترامپ همزمان چند مسیر متفاوت ــ هرکدام همراه با ریسک سیاسی و عدمقطعیت ژئوپلیتیکی ــ را در قبال ایران بررسی میکند؛ در حالی که مشاوران او خود را برای مذاکرات هستهای در عمان آماده میکنند. «نشنال» مینویسد امتیازدهی گسترده تهران در موضوع برنامه هستهای و نیز مسائل دیگری مانند برد موشکهای بالستیک و نحوه برخورد با شهروندان میتواند راهی برای ترامپ فراهم کند تا از درگیری نظامی پرهیز کند.
یک منبع نزدیک به تلاشهای آمریکا برای یافتن جایگزینی برای رژیم فعلی در ایران به روزنامهی «نشنال» گفت کوشنر به طور جدی در موضوع انتقال قدرت در ایران مشارکت دارد. این منبع گفت او در حال کمک به گردآوری گروهی از رهبران تجاری ایرانی-آمریکایی است تا در مورد تشکیل نوعی نهاد انتقالی برای کمک به ادارهی ایران در صورت فروپاشی رژیم، مشاوره دهند.
منبع دوم نیز تایید کرد که آقای کوشنر در این امر مشارکت دارد. کاخ سفید در مورد این گزارش اظهار نظری نکرد.
منبع اول که در بحثهای کاخ سفید مشارکت دارد، همچنین گفت که دولت ترامپ مایل است نشستی با حضور چهرههای اپوزیسیون ایران در «پالم بیچ» فلوریدا، جایی که عمارت «مارالاگو» متعلق به رئیسجمهور در آن واقع شده، برگزار کند. این نشست ممکن است همین آخر هفته برگزار شود، اما تدارکات آن پیچیده است. این منبع افزود که هنوز مشخص نیست سازماندهندگان میخواهند این دیدار در خود مارالاگو باشد یا در مکانی نزدیک به آن.
در حالی که مشاوران آقای ترامپ برای شرکت در مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران در عمان حضور دارند، او در حال بررسی چندین مسیر متفاوت برای انتقال قدرت در ایران است. اما هر کدام از این مسیرها دارای ریسک سیاسی و عدم قطعیت ژئوپلیتیک هستند.
امتیازات گستردهی تهران در برنامهی هستهای و سایر موضوعات حیاتی، از جمله برد موشکهای بالستیک و رفتار با مردمش، میتواند راهی برای آقای ترامپ فراهم کند تا از درگیری نظامی اجتناب کند.
الکس واتانکا»، پژوهشگر ارشد در مؤسسهی خاورمیانه، گفت که رژیم تهران مدعی است تمایل آمریکا برای بازگشت به مذاکرات، نشاندهندهی ضعف آمریکا یا نبود گزینههای دیگر است. با این حال، علیرغم مذاکرات روز جمعه، بسیاری از
تحلیلگران در واشینگتن فکر میکنند که اقدام نظامی محتملترین نتیجه است. «تریتا پارسی»، نایب رئیس مؤسسهی «کوئینسی» برای سیاستورزی مسئولانه، گفت که اسرائیل در حال لابیگری برای انجام حملات است. آقای پارسی گفت: «هرچه زمان بیشتری میگذرد، آقای ترامپ به دلیل شخصیت بیصبرش بیشتر متقاعد خواهد شد که نیاز به اقدام نظامی دارد. او واقعا انرژی لازم برای عقب راندن مداوم اسرائیلیها را نخواهد داشت.»
«ادموند فیتون-براون»، که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ سفیر بریتانیا در یمن بود، گفت تصور این موضوع دشوار است که ایران در مذاکرات هستهای آمریکا به اندازهای امتیاز بدهد که ایالات متحده بتواند ادعا کند به پیشرفتی بزرگ دست یافته است. او که اکنون پژوهشگر ارشد در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها» در واشنگتن است، گفت: «به همین دلیل فکر میکنم احتمال درگیری نظامی بیشتر از عدم آن است. زیرا بعید میدانم که آمریکا بتواند بدون گرفتن امتیازات بزرگ از ایران و بدون آسیب جدی به اعتبار رئیسجمهور، از میز مذاکره کنار برود.»
