رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی با اشاره به پیامدهای قطع و اختلالات اینترنت بر اقتصاد دیجیتال ایران گفته موج مهاجرتی در میان فعالان این حوزه در حال شکل گرفتن است.
قطع و اختلال اینترنت در ایران به بیش از یک ماه رسیده است و همچنان اختلال اینترنت برطرف نشده است. وزارت ارتباطات بهعنوان مسئول قانونی اینترنت در ایران اعلام کرده تصمیمگیریها در اینباره مربوط به سیاستهای کلان حکومت، و خارج از کنترل مستقیم فنی این وزارتخانه است.
معاون وزیر ارتباطات نیز اختلالات را ناشی از محدودیتهای خارج از اختیار این وزارتخانه دانست و تأکید کرد دستوری برای اتصال اینترنت وجود نداشته است.
طی هفتههای گذشته کاربران ایرانی بیش از قبل با اختلالها و کنترلهای اینترنت دستوپنجه نرم میکنند و تقاضای آنها برای استفاده از VPN افزایش شدیدی داشته است.
بر اساس دادههای وبسایت top10vpn، نخستین جهش تقاضا در ۱۸ ژانویه برابر با ۲۸ دیماه رخ داد؛ زمانی که میزان استفاده از VPN نسبت به میانگین روزانه ۲۸ روز پیش از قطع اینترنت در ۸ ژانویه (۱۸ دیماه)، ۱۸۷ درصد افزایش یافت؛ آن هم در شرایطی که سطح اتصال اینترنت در آن مقطع همچنان بهشدت محدود بود. در روزهای بعد نیز، هر بار که پنجرههای کوتاه و مقطعی دسترسی به اینترنت ایجاد شد، جهشهای تازهای در تقاضا برای VPN ثبت شد.
بیشترین افزایش تاکنون در ۲۳ ژانویه (سوم بهمنماه) گزارش شده که طی آن تقاضا برای فیلترشکن معادل ۵۷۹درصد افزایش یافته است. علاوه براین، قطع اخیر اینترنت تلگرام را به بازار داغ پروکسی و کانفیگ تبدیل کرد.
به گزارش «زومیت»، در روزهای قطع اینترنت بیش از ۶۲۲ هزار محتوا برای دور زدن فیلترینگ منتشر شد. این رقم تلاش گسترده کاربران برای وصل ماندن به اینترنت جهانی را نشان میدهد. با بازگشت نسبی اینترنت هم جستوجو برای پروکسی ۸ برابر افزایش یافت.
اختلالات اینترنت در حالی همچنان پابرجاست که کسب و کارهایی که بازاریی و فروششان وابسته بر اینترنت بوده و یا بهطور کلی بر بستر اینترنت فعال هستند با خسارت گستردهای روبرو شدهاند.
وبسایت «اقتصاد ۲۴» گزارش داده که بازار فریلنسرها هر سال با نزدیک شدن به عید نوروز داغ میشد، اما امسال برخلاف سالهای قبل به دلیل قطع اینترنت و تداوم اختلالهای شبکه با افت قابلتوجه و حتی توقف پروژهها مواجهاند.
بر اساس این گزارش گروهی از فریلنسرهایی که با کارفرماهای خارج از کشور همکاری میکنند، با قطع کامل درآمد، بیکاری مستقیم، ناتوانی در انجام کارهای فنی، فسخ همکاریهای بینالمللی، سقوط معیشتی، ناامیدی عمیق و مهاجرت روبهرو هستند و فریلنسرهای داخلی نیز با کمبود پروژه و بحران یأس و ناامیدی دست و پنجه نرم میکنند.
یکی از فعالان فریلنسر گفته حجم پروژهها در یک پلتفرم فریلنسینگ در روزهای اول قطع اینترنت تا ۹۶ درصد کاهش یافت و حتی با بازگشت محدود اینترنت، فعالیتها به ۲۰ تا ۳۰ درصد میانگین ماه قبل رسید. همچنین، بیشترین ضربه به حوزههای مرتبط با اینستاگرام (ادمین، طراحی پست و ریلز)، تولید محتوا، سئو و برنامهنویسی وارد شده است. برخی فعالیتها در این حوزه نیز تقریبا به صفر رسیدهاند؛ اما فریلنسرها با چه مشکلاتی دست و پنجه نرم میکنند؟
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی نیز در همین رابطه توضیح داده که «اینترنت بینالملل ابزار کار و مبنای فعالیت فریلنسرهاست، زیرا این افراد پروژههای داخلی و خارجی و دلاری میگیرند. به همین دلیل با قطعی و سپس محدودیتهای اینترنت با مشکلات جدی روبهرو شدند.»
او با بیان اینکه در ابتدای روزهای قطعی اینترنت، درآمد فریلنسرها تقریبا به صفر رسید گفت: «فعالان این حوزه غالبا با اینترنت بینالملل کار میکنند و به همین دلیل با مشکلات فنی نیز روبهرو شدند، زیرا دسترسی آنها به ابزارهای حیاتی، هوش مصنوعی و موتورهای جستوجو قطع شد و حتی پس از وصل مجدد اینترنت داخلی، عملکرد آن بسیار ضعیف بود.»
رئیس اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی در مورد سایر مشکلات در هفته ابتدای قطعی اینترنت، گفت: قطع اینترنت باعث توقف دسترسی به GitHub، موتورهای جستوجو و ابزارهای هوش مصنوعی شد و راندمان کاری فریلنسرها کاهش شدیدی یافت. اختلال پیامک و DNS نیز ورود کاربران به پلتفرمها را دشوار کرد. همچنین، ارتباط فریلنسرها با کارفرماهای خارج از کشور قطع شد و اعتبار فریلنسرها در مقابل کارفرمایان خارجی از دست رفت و پروژههای ارزی معلق یا لغو شدند.
رضا الفتنسب همچنین با اشاره به پیامدهای بلندمدت محدودیتهای اینترنت گفته «فریلنسرهای حرفهای قطعا به مهاجرت خیلی جدیتر فکر خواهند کرد و به نظر میرسد که موج مهاجرتی در میان فعالان این حوزه شکل گرفته، زیرا این موضوع موجب ناامیدی و فرسودگی ذهنی فریلنسرها شده است.»
این فعال صنفی توضیح داده که «فریلنسرها در وضعیت عجیب و غریبی قرار گرفتهاند، زیرا این قطعی برای آنها صرفا یک اختلال موقت نبود، نه! این کار موجب بیاعتمادی کارفرمایان داخلی و خارجی به فریلنسرها شد و چشمانداز شغلی و درآمدی و اعتبار آنها را به مخاطره انداخت.»
رئیس اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی باور دارد که «قطع اینترنت، اقتصاد دیجیتال را در رکود عمیقی گرفتار کرده است، زیرا اینگونه نیست که صرفا اینترنت دو روز قطع شده باشد و تمام! بلکه فضای بیاعتمادی و بیاعتباری به کسب و کارهای اینترنتی و فضای دیجیتال موجب خواهد شد که سرمایهگذار کمتر به این سمت بیاید.»
در جریان اعتراضات دی۴۰۴ و از شامگاه ۱۸ دیماه جمهوری اسلامی اقدام به قطع سراسری اینترنت در کشور کرد. قطع اینترنت بیش از سه هفته ادامه یافته و همچنان مشخص نیست محدودیتهای اینترنت چه زمانی برداشته خواهد شد.
ستار هاشمی وزیر ارتباطات امروز دوشنبه ششم بهمن در جلسه مشترک با معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان مسعود پزشکیان خسارات اقتصادی هر روز قطع اینترنت در کشور را ۵ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با هشدار نسبت به تبعات گستردهی قطعی اینترنت، اعلام کرده که این وضعیت روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان کشور و حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هستهی اقتصاد دیجیتال خسارت وارد میکند؛ اعدادی که به گفتهی او، معیشت میلیونها نفر را بهطور مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده است.
