در هفتمین روز از جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی قیمت هر بشکه نفت برنت با ثبت رکوردی تازه به بیش از ۸۹ دلار در هر بشکه رسید و افزایش قیمت با سرعت ادامه دارد. برخی کارشناسان هشدار میدهند تداوم جنگ میتواند قیمت هر بشکه نفت خام را به ۱۵۰ دلار برای هر بشکه افزایش دهد.
روز جمعه ۱۵ اسفندماه ۱۴۰۴ و در هفتمین روز از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی به علت اختلال در تولید و صادرات نفت و گاز از کشورهای خاورمیانه قیمتها با افزایش روبرو شده است.
قیمت هر بشکه نفت برنت در ظهر جمعه به ۸۹/۱۰ دلار در هر بشکه رسید که رکوردی جدید در قیمت نفت به شمار میرود.
«فایننشال تایمز» در گزارشی هشدار داده که ممکن است ظرف چند هفته تولید نفت و گاز در خلیج فارس متوقف شود و قیمت نفت به بشکهای ۱۵۰ دلار برسد.
دیگر تحلیلگران نیز افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در روزهای آینده و در شرایط تداوم جنگ را محتمل میدانند.
از نخستین ساعات پس از آغاز جنگ تردد نفتکشها و کشتیها در خلیج فارس با اختلال روبرو شد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عبور از مسیر تنگه هرمز را محدود کرد و بر اساس گزارشها بیش از ۲۰۰ کشتی و نفتکش در خلیج فارس و دریای عمان طی معطل ماندهاند.
شبکه «بلومبرگ» امروز بر اساس دادههای «مرکز اطلاعات دریایی مشترک» گفت که طی ۲۴ ساعت هیچ نفتکشی از تنگه هرمز عبور نکرده و فقط ۲ شناور باری از آن رد شدهاند.
«بلومبرگ» با بیان اینکه تشدید درگیریها باعث شده که دهها شناور حامل نفت و گاز در خلیج فارس سرگردان شوند، افزود: «حملات مکرر به کشتیها، عبور از این تنگه را برای شناورهای دارای محمولههای ارزشمند بسیار خطرناک میکند.»
از سوی دیگر حملات نظامی به کشورهای منطقه سبب کاهش یا توقف تولید در برخی پالایشگاهها و میادین استخراج نفت و گاز، و کاهش صادرات شده است.
دولت اقلیم کردستان روز جمعه ۱۵ اسفندماه اعلام کرد که، میدان نفتی سرسنگ در استان دهوک که توسط شرکت آمریکایی HKN اداره میشود، در ساعتهای ۹:۲۳ و ۹:۳۰ شب توسط دو پهپاد هدف قرار گرفت. بر اساس این گزارش تولید نفت در این میدان نفتی کاملا متوقف شده است.
بغداد تاکنون حدود ۱/۵ میلیون بشکه در روز از تولید خود را کاهش داده و آن را به ذخیرهسازها منتقل میکند. تحلیلگران عراقی هشدار میدهد با ادامه جنگ ممکن است تولید این کشور صفر شود.
بانک جیپی مورگان هشدار داده است که اگر این وضعیت بیش از سه هفته ادامه پیدا کند، مخازن نفت در خلیج فارس پر شده و تولید برخی کشورها به اجبار متوقف خواهد شد؛ سناریویی که بر اساس برآورد این بانک میتواند قیمت نفت برنت را تا حدود ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش دهد.
وبسایت «اویل پرایس» گزارش داده وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده برای شرکتهای تجارت کالا معافیتهای تحریمی صادر میکند تا بتوانند نفت روسیه را که در نفتکشها ذخیره شده، به بازار عرضه کنند؛ اقدامی که با هدف جبران کاهش عرضه نفت خاورمیانه به دلیل اختلال شدید در عبور نفتکشها از تنگه هرمز انجام میشود.
همچنین همزمان با توقف شمار زیادی از کشتیهای نفتکش در نزدیکی تنگه هرمز، وزارت خزانهداری ایالات متحده مجوزی ۳۰ روزه صادر کرده که به هند اجازه میدهد در این بازه زمانی نفت روسیه را خریداری کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که به گفته او صدها نفتکش در پی تنشهای نظامی جاری با ایران در محدوده تنگه هرمز متوقف ماندهاند و بازار جهانی انرژی با نگرانیهایی روبهرو است.
نشریه «اکونومیست» نیز با هشدار درباره پیامدهای فاجعهبار افزایش قیمت نفت به ۱۰۰ دلار، از دونالد ترامپ رئیس جمهوری ایالات متحده خواست تا برای جلوگیری از شوک تورمی و رکود اقتصادی، جنگ را متوقف کند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس از مهمترین کشورهای صادرکننده گاز مایع هستند و اختلالی که در روند استخراج و صادرات نفت ایجاد شده، درباره گاز مایع نیز وجود دارد.
وزیر انرژی قطر هشدار داده که جنگ میتواند خلیج فارس را مجبور کند در عرض چند هفته صادرات انرژی را متوقف کند.
وزیر انرژی قطر افزوده حتی اگر جنگ همین حالا هم پایان یابد، بازگشت قطر به چرخه عادی تحویل محمولهها چند هفته تا چند ماه زمان میبرد.
قطر که دومین تولیدکننده بزرگ گاز مایع (LNG) در جهان است، پس از حمله به تأسیسات رأس لفان مجبور شد این هفته وضعیت فورس ماژور (اضطرار در قراردادها) اعلام کند.
بر اساس گزارشها ذخیره تولید گاز مایع (LNG) بیشتر از ۷۲ ساعت ممکن نیست، به همین دلیل سه روز پس از بسته شدن تنگه هرمز کارخانجات قطر تعطیل شد. در نتیجه تعطیلی کارخانجات(LNG) قطر دو اتفاق در دو سویه تنگه هرمز رخ میدهد یکی اینکه تمامی کارخانجات و همین طور میادین تولید گاز تعطیل میشوند.
از سوی دیگر، تولید گاز نفتی مایعشده یا الپیجی هم از بینمیرود و در نتیجه بنزین، گازوئیل و مشتقات نفتی که در پالایشگاهها تولید میشود هم متوقف میشود. به این ترتیب هم کشتیرانی (LNG) مختل میشود و هم تأسیسات تبدیل مجدد گاز مایع به گاز طبیعی در لوله تعطیل میشوند. برخی از کشورها مانند ژاپن و کره جنوبی که تأمین گاز طبیعی آنها وابسته به گاز طبیعی مایع (LNG) است، متضرر میشوند.
کریستالینا جورجیوا، مدیرکل صندوق بینالمللی پول گفت: جنگ خاورمیانه بار دیگر اقتصاد جهانی را «در معرض آزمون» قرار داده است.
او در کنفرانسی در بانکوک تحت عنوان «آسیا در سال ۲۰۵۰» با تأکید بر اینکه گفت: «ما در جهانی زندگی میکنیم که شوکهای غیرمنتظره بیشتر شدهاند و ما مدتی است مدام به کشورهای عضو صندوق هشدار میدهیم که عدم قطعیت اکنون به قاعده تبدیل شده است.»
مدیرکل صندوق بینالمللی پول با تأکید بر اینکه ««هرچه این فاجعه زودتر پایان یابد، برای کل جهان بهتر خواهد بود» گفته «اگر جنگ در منطقه ادامه پیدا کند حتماً بر قیمتهای جهانی انرژی، رشد اقتصادی، تورم و البته بر رفتارهای احساسی در بازارها، تأثیر خواهد داشت.»
