در هفته دوم جنگ اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی برخی زیرساختهای سوخت در چند نقطه ایران هدف حملات قرار گرفته است. بر اثر بمباران پالایشگاه تهران و مخازن سوخت در چند نقطه تهران در شب گذشته، تهران را مهای از دود و غبار فرا گرفته و کارشناسان نسبت رعایت نکات بهداشتی و ایمنی از سوی شهروندان هشدار میدهند.
حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی پس از هدف قرار دادن بخش زیادی از مراکز نظامی و امنیتی و سرکوب حکومت، به زیرساختهای آب و انرژی کشیده شده است.
بر اساس گزارشها تأسیسات آب شیرینکن در جزیره قشم روز جمعه ۱۵ اسفند هدف حمله قرار گرفته و فعالیت این تأسیسات متوقف و آب دستکم ۳۰ روستا در جزیره قشم قطع شده است. جمهوری اسلامی این حملات را به آمریکا و اسرائیل نسبت داده است.
در شامگاه شنبه ۱۶ اسفند نیز موجی از حملات به تأسیسات سوخت آغاز شد؛ اسرائیل حملات به زیرساختها را تأیید کرده است.
در این حملات انبار نفت شهران در شمال غرب تهران، انبار نفت شهرری، انبار نفت کوهک، انبار نفت اقدسیه (انبار نفت ارتش) در تهران و همچنین انبار نفت فردیس کرج شنبه شب هدف قرار گرفتند. سوخت مخازن هدف قرار گرفته نقش اساسی در تولید بنزین داشتهاند.
ساعاتی پس از بمباران مخازن سوخت، شرکت ملی پالایش و پخش مواد نفتی اعلام کرد که سهمیههای روزانه بنزین از ۳۰ به ۲۰ لیتر کاهش یافته است.
از سوی دیگر آسمان تهران را مه غلیظی از دود و غبار و ابر فرا گرفته است. شهروندان با انتشار ویدئوها و تصاویری اعلام کردهاند که دود غلیظ در هوای تهران سبب نیمه تاریک بودن شهر در روز یکشنبه شده است.
صادق ضیاییان رئیس مرکز پیشبینی سازمان هواشناسی صبح روز یکشنبه ۱۷ اسفندماه ۱۴۰۴ اعلام کرده «اکنون در تهران شاهد ترکیب دود و ابر در آسمان هستیم و مناطقی که نزدیک تر به محلهای آتشسوزی هستند، تاریکی هوا بیشتر احساس میشود.»
رئیس مرکز پیشبینی سازمان هواشناسی تأکید کرده «رفع شرایط فعلی و دود ایجاد شده، مستلزم اطفای حریق در مناطق مورد هدف قرار گرفته است و باید منشا دود از بین برود.»
کارشناسان درباره خطرات جدی مواد شیمیایی در ذرات دود ناشی از آتش برای سلامت شهروندان هشدار میدهند. برخی کارشناسان با اشاره به جذب این مواد بر اثر بارانهای اسیدی، درباره آلودگی گسترده آبهای زیرزمینی نیز هشدار میدهند.
در همین سازمان هواشناسی در اطلاعیه از شهروندان خواسته با توجه به شرایط ایجاد شده و ورود آلودگی به محدوده شهر تهران تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کرده و در منازل خود بمانند.
سازمان هلال احمر نیز در اطلاعیهای آموزشی تأکید کرده انفجار انبارهای نفت باعث ورود حجم انبوهی از ترکیبات سمی هیدروکربنها و اکسیدهای گوگرد و نیتروژن در جو و به ابرها میشود که در صورت بارندگی، باران حاصل بسیار خطرناک و دارای خاصیت اسیدی شدید است (این پدیده میتواند باعث سوختگیهای شیمیایی پوست و آسیب جدی به ریهها شود).
سازمان هلال احمر به شهروندان تأکید کرده:
۱. در زمان بارش پس از انفجارهای نفتی، تحت هیچ شرایطی از منزل خارج نشوید و تمام منافذ را با پارچه مرطوب بپوشانید.
۲. اگر در فضای باز غافلگیر شدید، بلافاصله به زیر سقفهای بتنی یا فلزی پناه ببرید و از پناه گرفتن زیر درختان خودداری کنید.
۳. در صورت تماس باران با پوست، به هیچ وجه محل را نمالید و فقط با جریان مداوم آب سرد شستشو دهید.
۴. لباسهایی که به این باران آغشته شدهاند را بلافاصله تعویض کرده و در کیسه دربسته قرار دهید.
۵. از ماسکهای فیلتردار (ترجیحاً N95 یا ماسکهای دارای لایه کربن فعال) استفاده کنید.
۶. از مصرف آب چاههای روباز یا مخازن ذخیره آب باران در مناطق نزدیک به انفجار جداً خودداری کنید.
۷. حیوانات خانگی و احشام را به فضای کاملاً سرپوشیده منتقل کنید و علوفه آنها را بپوشانید.
۸. اگر دچار سوزش شدید مجاری تنفسی، سرفه خشک مداوم یا تاری دید شدید، بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنید.
۹. پس از اتمام بارندگی، سطوح خارجی و خودروها را با فشار آب زیاد بشویید تا رسوبات سمی خشک نشوند.
سازمان هلال احمر در اطلاعیه دیگری موارد دیگر آموزشی را گوشزد و تأکید کرده «آگاهی از این جزئیات، مرز بین سلامت و بیماریهای مزمن ریوی و پوستی است»:
۱. خطر بخارات پس از باران: پس از قطع شدن باران، از منزل خارج نشوید؛ زیرا تبخیر قطرات اسیدی از روی زمین گرم یا سطوح، غلظت سموم در هوای تنفسی را تا چندین برابر افزایش میدهد (صبر کنید تا هوا کاملاً ساکن شده یا توسط باد جابهجا شود).
۲. کولرهای آبی و گازی: در زمان بارش باران اسیدی سمی، کولرهای آبی را مطلقاً روشن نکنید (پوشالهای خیس مثل فیلتر عمل کرده و اسید و دوده سمی را مستقیماً به داخل ریههای ساکنان خانه پمپاژ میکنند؛ کولرهای گازی را نیز در حالت گردش داخلی قرار دهید).
۳. مراقبت از مواد غذایی باز: اگر در تراس یا حیاط خانه مواد غذایی (مثل ترشیجات، برنج یا نان) دارید، حتی اگر دربسته هستند، پیش از انتقال به داخل خانه ابتدا ظرف آنها را با دستکش و دستمال مرطوب کاملاً پاک کنید (ذرات اسیدی میکروسکوپی روی جداره ظرف میتوانند هنگام باز کردن، محتویات را آلوده کنند).
۴. شستشوی مجاری تنفسی: پس از اتمام دوره بارش، حتی اگر در منزل بودهاید، بینی و گلوی خود را با محلول رقیق نمکی (سرم شستشو) غرغره کنید (این کار باعث دفع ذرات دوده نفتی معلق در هوا که به مخاط چسبیدهاند میشود).
۵. تعویض فیلتر تصفیه آب: اگر از سیستم تصفیه آب خانگی استفاده میکنید، پس از اتمام بحران بارانهای سمی، فیلترهای مرحله اول را تعویض کنید (نفوذ احتمالی آلایندههای اتمسفری به شبکه آب شهری میتواند کارایی فیلترهای قدیمی را از بین ببرد).
۶. عدم استفاده از برفپاککن خشک: اگر روی شیشه خودروی شما رسوبات سیاه باران نشسته، هرگز برفپاککن را به تنهایی روشن نکنید (ترکیب اسید خشک شده و دوده مثل سمباده عمل کرده و علاوه بر آسیب به ریه شما هنگام برخاستن غبار، شیشه خودرو را نیز برای همیشه کدر میکند؛ ابتدا با سطل آب فراوان بشویید).
