در حالیکه دونالد ترامپ با لحنی بیسابقه هشدار داد «امشب یک تمدن کامل نابود خواهد شد»، ایالات متحده بامداد سهشنبه حملاتی را علیه اهداف نظامی در جزیره خارک، قلب صادرات نفت ایران، آغاز کرد. این عملیات همزمان با پایان ضربالاجل واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز انجام شد؛ ضربالاجلی که با تهدید به «نابودی» در صورت عدم تمکین همراه بود. با وجود این فشارها، مقامات جمهوری اسلامی هرگونه عقبنشینی را رد کرده و از پاسخ قاطع به حملات آمریکا سخن گفتهاند.
رئیس جمهور آمریکا برای جمهورى اسلامى ایران تا سه شنبه ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا مهلت تعیین کرده بود تا تنگه هرمز را باز کند و هشدار داده بود در صورت عدم تمکین، تا نیمه شب با «نابودی» مواجه خواهد شد.
دوازده ساعت پیش از پایان این مهلت برای پذیرش توافق یا مواجهه با ویرانی، دونالد ترامپ هشدار شدیدی به ایران داد و اعلام کرد: «امشب یک تمدن کامل از میان خواهد رفت، به گونهاى که هرگز دوباره بازنخواهد گشت. من نمیخواهم چنین اتفاقی بیفتد، اما احتمالا خواهد افتاد.»
با این حال، او صبح سه شنبه در شبکههای اجتماعی نوشت: «اکنون که ما به یک تغییر رژیم کامل و تمامعیار دست یافتهایم، جایی که ذهنهایی متفاوت، هوشمندتر و کمتر افراطی حاکم شوند، شاید اتفاقی واقعا شگفتانگیز و انقلابی رخ دهد. چه کسی میداند؟»
این اظهارات در پی حملات شبانه ایالات متحده به جزیره خارک مطرح شد. جزیرهای که هستهی اصلی اقتصاد نفتی ایران به شمار میرود.
دو مقام که به شرط ناشناس ماندن و برای ارایه جزئیاتی که هنوز علنی نشده با روزنامه واشنگتن پست گفتگو کردند، اظهار داشتند این حملات که حدود ساعت ۲ بامداد به وقت شرق آمریکا آغاز شد، اهداف نظامی از جمله باندهای فرود و پناهگاهها را هدف قرار داد، اما به زیرساختهای نفتی جزیره آسیبی وارد نکرد. آنان همچنین تأکید کردند که هیچ نیروی زمینی در این عملیات دخیل نبوده است. یکی از این مقامات افزود برخی از اهداف مورد حمله، پیشتر نیز در جریان عملیات نظامی آمریکا هدف قرار گرفته بودند.
یکی از مقامات آمریکایی همچنین تأیید کرد که ایالات متحده روز یکشنبه از چندین بمب سنگرشکن خود برای هدف قرار دادن فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک پناهگاه عمیق زیرزمینی استفاده کرده است. این مقام از ارایه ارزیابی دربارهی اینکه کدام فرماندهان هدف قرار گرفتهاند خودداری کرد و گفت این اطلاعات محرمانه است.
بمب جى- بى یو ۵٧ یک بمب ۳۰ هزار پوندی است که قادر است تا صدها فوت در عمق زمین نفوذ کند. این بمب سال گذشته برای نخستین بار در عملیات رزمی علیه اهداف هستهای ایران بکارگرفته شد و توسط بمبافکن رادارگریز بى ٢ حمل شده بود.
این بمب یکی از بزرگترین تسلیحات غیرهستهای در زرادخانه ایالات متحده بشمار میرود.
دونالد ترامپ برای ایران تا ساعت ۸ شب سه شنبه به وقت شرق آمریکا مهلت تعیین کرده بود تا تنگه هرمز را باز کند و هشدار داده بود در صورت عدم تمکین، تا نیمه شب با نابودی مواجه خواهد شد. او در شامگاه همان روز گفت: «میتوان کل کشور را در یک شب از میان برد، و آن شب ممکن است همین [سهشنبه] شب باشد.»
با این حال، دولت ایران تاکنون هیچ نشانهای از تمایل به تسلیم در برابر این تهدیدها نشان نداده و اعلام کرده است که حملات آمریکا با پاسخی قاطع روبرو خواهد شد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهورى اسلامى، روز دوشنبه گفت: «مهلتها نباید کوچکترین تردیدی در دفاع از کشورمان ایجاد کند.» همچنین کاظم غریب آبادى، معاون وزیر خارجه، روز پیش از آن اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی به هرگونه اقدام با پاسخی «پشیمانکننده» پاسخ خواهد داد.
دونالد ترامپ مدعی شده است که تغییر رژیم در ایران را محقق کرده، اما مقامات منطقهای و غربی میگویند حکومت تندروی ایران تا حد زیادی دست نخورده باقی مانده و آماده است در مذاکرات برای پایان جنگ، با موضعی سخت وارد شود. از جمله با مطالبه کنترل کامل بر تنگه هرمز، گذرگاهی باریک که برای انتقال جهانی نفت حیاتی است.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، روز سه شنبه در شبکه ایکس نوشت: «بیش از ۱۴ میلیون ایرانی سرافراز تاکنون برای فدا کردن جان خود در دفاع از ایران ثبت نام کردهاند. من نیز بودهام، هستم و خواهم بود که جان خود را فدای ایران کنم.»
رسانههای رسمی و نیمه رسمى ایران تصاویری منتشر کردند که به گفتهی آنها نشان میدهد مردم با تشکیل زنجیرههای انسانی در اطراف نیروگاهها گرد آمدهاند. در این تصاویر، گروههایی از شهروندان، از جمله جوانان، در حالی که پرچمها و پلاکاردهایی در دست دارند، در صفهایی در اطراف این تأسیسات دیده میشوند. روزنامه واشنگتن پست اعلام کرده که امکان راستی آزمایى مستقل این تصاویر را نداشته است.
ترامپ پیش از این نیز تهدیدهایی مطرح کرده بود که به نظر میرسید با هدف تقویت موقعیت مذاکرهای او باشد. با این حال، هشدار او علیه کل ملت ایران با جمعیتی حدود ۹۳ میلیون نفر، از سوی یک رهبر جهانی، بویژه کسی که خود را صلح طلب معرفی کرده، کمسابقه و قابل توجه ارزیابی شده است.
ترامپ در پیام خود، سه شنبه شب را «یکی از مهمترین لحظات در تاریخ طولانی و پیچیده جهان» توصیف کرد و نوشت: «۴۷ سال اخاذی، فساد و مرگ سرانجام به پایان خواهد رسید.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز گفت «اطمینان دارد» که ایالات متحده تا ساعت ۸ شب سهشنبه پاسخی از جمهوری اسلامی «چه مثبت، چه منفى» دریافت خواهد کرد. او در جریان سفر به بوداپست، پایتخت مجارستان، افزود: «امیدوارم آنها پاسخ درستی بدهند.»
ونس همچنین تأکید کرد که ایالات متحده «جهانی را میخواهد که در آن نفت و گاز آزادانه جریان داشته باشد» و گفت این امر در صورتی که جمهوری اسلامی دست به «اقدامات تروریسم اقتصادی» بزند، محقق نخواهد شد.
او در مراسم روز دوستی مجارستان و آمریکا گفت: «آنها باید بدانند که ما ابزار و تجهیزاتى در اختیار داریم که تاکنون تصمیم به استفاده از آنها نگرفتهایم.»
وی افزود که ترامپ «میتواند تصمیم بگیرد» و «تصمیم خواهد گرفت» از این ابزار استفاده کند، اگر جمهوری اسلامی مسیر خود را تغییر ندهد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز سه شنبه در یک پیام ویدیویی اعلام کرد که اسرائیل خطوط راهآهن و پلهایی در ایران را هدف قرار داده است. تأسیساتی که به گفتهی او توسط سپاه پاسداران مورد استفاده قرار میگرفت. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که هشت پل در ایران هدف حمله قرار گرفتهاند.
در همین حال، مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، روز سه شنبه اعلام کرد که در «مرحلهای جدید از جنگ»، ایران موج تازهای از حملات را با استفاده از پرتابگرهای دوگانه آغاز خواهد کرد که شدت حملات را دو برابر میکند. موضوعی که خبرگزاری نیمه رسمى تسنیم نیز آن را گزارش کرده است.
منبع: واشنگتن پُست
ترجمه: کیهان لندن
