علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی مدعی بود «نه جنگ میشود، نه مذاکره میکنیم!» اما هم مذاکره کرد و هم در دقایق اول نخستین روز جنگ ۴۰ روزه کشته شد. اکنون در شرایطی مذاکره نمایندگان جمهوری اسلامی و آمریکا آغاز شده که جنازهاش، اگر چیزی از ان باقی مانده باشد، هنوز دفن نشده و وضعیت پسرش، رهبر جدید جمهوری اسلامی نیز مبهم است.
بعد از اعلام «آتشبس» هواداران نظام شعار دادند «مرگ بر سازشگر»! اما حالا محمد نبویان نایب رئیس مجلس شورای اسلامی ادعا میکند که مجتبی خامنهای شرط گذاشته که محمدباقر قالیباف باید مسئول مذاکرات باشد. به این ترتیب مجتبی خامنهای، اگر قادر به تصمیمگیری باشد و یا هر نیرویی که این “شرط” را گذاشته، به عباس عراقچی وزیر خارجه و دولت پزشکیان که حداقل در ظاهر نماینده جمهوری اسلامی در مذاکرات قبلی بودند، اعتماد ندارد. هرچند این احتمال وجود دارد که این ادعا بخشی از سناریوی سپاه پاسداران برای کنار زدن «دولت» از معادلات و معاملات باشد.
در این میان، احمد علمالهدی امام جمعه مشهد روز جمعه ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ در سخنانی متناقض در خطبههای نماز گفت، «رهبر انقلاب [مجتبی خامنهای] از یکطرف به شورای عالی امنیت ملی اجازه دادند که آتشبس را قبول کنید و از طرف دیگر به رزمندگان پیام داده که این آتشبس دروغ است، دشمن به آن پایبند نمیماند و جنگ را ادامه خواهد داد.»
او افزود، «شورای عالی امنیت ملی هم برای خنثی کردن توطئه آمریکا اعلام کرد که آتشبس را قبول میکنیم که نهایتا مشخص شد اصل آتشبس دروغ است و دشمن اهل آتشبس نیست.»
پیش از این در یک پیام منتسب به مجتبی خامنهای، او خطاب به هواداران حکومت گفت، «نباید با اعلام بنا بر مذاکرات با دشمن تصور شود که حضور در خیابانها لازم نیست.» این پیام پس از آن صادر شد که شماری از هواداران در خیابانها بر سر مذاکره یا عدم مذاکره با آمریکا درگیر شدند و علیه محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی شعار دادند.
پایگاه خبری آکسیوس، به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داده بود در حالی که مهلت دونالد ترامپ نزدیک میشد، مجتبی خامنهای رهبر جدید جمهوری اسلامی که سرنوشت او مبهم است، به مذاکرهکنندگان خود دستور داد به سمت توافق حرکت کنند.
در این گزارش همچنین ادعا شد، «نقش رهبر جدید بطور ناگزیر مخفیانه و دشوار بود. با توجه به تهدید ترور از سوی اسرائیل، او عمدتاً از طریق پیامرسانهایی که یادداشتها را منتقل میکردند ارتباط برقرار میکرد.»
بر اساس این گزارش، دو منبع موافقت او را با دادن اختیار به مذاکرهکنندگان برای رسیدن به توافق، «نقطه عطف» توصیف کردند.
یک منبع منطقهای گفت عباس عراقچی نیز نقش کلیدی در پیشبرد مذاکرات و قانع کردن فرماندهان سپاه برای پذیرش توافق داشت. چین نیز به رژیم ایران توصیه کرده بود راهی برای خروج از بحران پیدا کند اما برخی دیگر میگویند عراقچی هیچکاره است و محمدباقر قالیباف و احمد وحیدی تصمیم نهایی را خواهند گرفت؛ هرچند همین منابع میگویند: «بدون چراغ سبز او، توافقی در کار نبود.»
بسیاری از کارشناسان معتقدند بعید است مذاکرات در اسلامآباد نتیجه داشته باشد زیرا شکاف میان خواستههای طرفین بسیار زیاد است.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفت که نتانیاهو اطمینانهایی دریافت کرده که آمریکا در مذاکرات، بر برچیدن غنیسازی و کنار گذاشتن تهدید موشکهای بالستیک تأکید خواهد کرد؛ اما محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی اعلام کرد که خواستههای دشمنان برای محدود کردن برنامه غنیسازی ایران «آرزوهایی است که به گور خواهد رفت» و هیچ قانون یا فردی نمیتواند مانع پیشرفت این برنامه شود. در عین حال اصرار جمهوری اسلامی به حمایت از حزبالله لبنان و نیابتیهای منطقه و همچنین بسته ماندن تنگه هرمز تردیدها در مورد نتیجه مذاکره را افزایش داده است.
