رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ در مصاحبه با شبکه «الجزیره» در پاسخ به پرسشی درباره طرح دونالد ترامپ مبنی بر خارج کردن اورانیوم غنیشده از ایران گفت: «این کار دشوار است، اما غیرممکن نیست.»
گروسی با اشاره به چالشهای فنی این اقدام توضیح داد: «انتقال این مواد آسان نیست، زیرا به شکل گاز است و آلودگی بالایی دارد. بنابراین عملیات سادهای نخواهد بود، اما با این حال قابل انجام است.»
او همچنین به گزینههای جایگزین دیگر اشاره کرد و افزود: «گزینههای دیگری نیز وجود دارد که پیشتر مورد بررسی قرار گرفتهاند، مانند رقیقسازی این مواد. از آنجا که ایران اکنون اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنیسازی کرده و به درجه نظامی (۹۰ درصد) بسیار نزدیک شده است، رقیقسازی آن به سطوح بسیار پایینتر میتواند مدیریت این پرونده را آسانتر کند.»
یکی از شروط اصلی دونالد ترامپ برای توافق با جمهوری اسلامی، خارج کردن ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی از ایران است که حکومت تاکنون نپذیرفته است.
ولادیمیر پوتین پیشنهاد انتقال اورانیومها به روسیه را مطرح کرده است. بعضی مقامات جمهوری اسلامی نیز پیشنهاد انتقال اورانیوم به چین را مطرح کردهاند به شرطی که چین تضمین دهد این مواد را تحویل آمریکا نمیدهد.
پیشبینی میشود بخش عمدهای از این اورانیومها زیر خاک و آوار مدفون باشد. بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ قبلاً گفته بودند اگر لازم باشد برای خارج کردن این اورانیومها با عملیات زمینی وارد ایران خواهند شد.
طرح جدید آمریکا
برخی منابع غربی گزارش دادند آمریکا در حال بررسی طرحی است که عملیات ورود به سایتهای تخریبشده در ایران، آواربرداری و استخراج مواد هستهای به یک طرف ثالث واگذار شود.
بنا بر ادعاها، این تیمها ممکن است متشکل از کارشناسان فنی کشورهای مورد توافق طرفین، از جمله پاکستان و یک کشور آسیایی دیگر باشند که هم برای ایران قابل پذیرش باشند و هم از نظر واشنگتن از سطحی از اعتماد برخوردار باشند.
به گفته این منابع، دولت آمریکا معتقد است چنین سازوکاری میتواند از انتقال پنهانی مواد هستهای یا بازتولید آنها در تأسیسات جایگزین جلوگیری کند. طرف ایرانی نیز بنابر این ادعاها، این گزینه را کمهزینهتر از حضور مستقیم کارشناسان آمریکایی در مناطق هدف قرارگرفته ارزیابی میکند.
این منابع تأکید کردهاند که درحال حاضر موضوع اورانیوم مدفون به یکی از اصلیترین محورهای اختلاف در مذاکرات تبدیل شده و سرنوشت توافق احتمالی ۶۰ روزه میان تهران و واشنگتن تا حد زیادی به نحوه حلوفصل این پرونده بستگی دارد. آمریکا این موضوع را معیاری برای سنجش میزان آمادگی ایران برای ارائه تضمینهای عملی درباره آینده برنامه هستهای خود میداند.
