رئیس جمهور آمریکا میگوید مذاکرات با جمهوری اسلامی تا روز سهشنبه ادامه خواهد داشت. زمامداران ایران اما میگویند هیچ مذاکرهای در کار نیست.
دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا پس از لغو عملیات نظامی گسترده که قرار بود آخر هفته (۱ و ۲ اوت) انجام شود، اعلام کرد که مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز تا روز سهشنبه (۴ اوت) ادامه خواهد داشت و در مرحلهی بعد خلع سلاح کامل هستهای جمهوری اسلامی در دستور کار است. مقامات رژیم ایران اما هرگونه مذاکره مستقیم با واشنگتن را رد کردهاند.
به گزارش نیویورک پست، دونالد ترامپ روز دوشنبه دوازدهم امردادماه (۳ اوت) در دفتر بیضی کاخ سفید با تأکید بر «آخرین فرصت» برای جمهوری اسلامی، بیان کرد که تا پیش از اجرای حملاتِ «قطع سر» که رهبری کنونی جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد، آنها باید توافق را امضاء کنند.
رئیس جمهور آمریکا اضافه کرد: «این آخرین فرصت برای آنهاست تا یک سند خوب امضاء کنند.» او افزود: «میخواهم به آنها آخرین فرصت را پیش از قطع سر بدهم.» بهگفتهی وی، مذاکرات در جریان است و هدف آن بازگشایی فوری و کامل تنگه هرمز تا روز سهشنبه (۴ اوت) است که به عنوان فاز اول یک طرح دو مرحلهای مطرح شده است. این در حالیست که وزارت خارجه آمریکا پیشتر اعلام کرده بود که تنگه هرمز باز است و روزانه کشتیهای بسیاری در آن رفت و آمد میکنند و جمهوری اسلامی درباره بسته بودن آن دروغ میگوید.
فاز دوم طرح ترامپ شامل مذاکرات دربارهی برنامهی هستهای و تحقق «خلع سلاح هستهای» خواهد بود. وی تاکید کرد: «جمهوری اسلامی هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد و من هیچگاه در این موضع خود تغییری ندادهام.»
ترامپ در همین ارتباط افزود: «ما همین حالا در حال صحبت هستیم و این صحبتها به درخواست جمهوری اسلامی، با حمایت عربستان، امارات و به ویژه قطر در حال انجام است.» وی پیشبینی کرد: «نتیجه به زودی مشخص میشود: امروز یا فردا متوجه خواهید شد. یکی از دو طرف سریع پیش میرود و موضوع پیچیده نیست.» رئیس جمهور امریکا با دفاع از الگوی رفتاری خود در طول جنگ گفت که به دادن فرصت به طرف مقابل افتخار میکند، هرچند انجام حملهی بزرگ نیز برایش دشوار است.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به مهلت ترامپ برای رژیم ایران و نیز انجام مذاکرات، در نشست خبری روز دوشنبه ۱۲ امرداد با صراحت هرگونه مذاکره مستقیم با ایالات متحده را رد کرد. در این نشست بقایی اظهار داشت: «برای جلوگیری از هرگونه سوء تفاهم، مهم است روشن شود مذاکرات جاری درباره چیست و با چه کسی انجام میشود.» او افزود: «ما در حال حاضر با آمریکا مذاکره نمیکنیم. مذاکرات ما با عمان و بر سر دستیابی به تفاهمی در اسرع وقت برای مسیری متمرکز است که عبور امن کشتیرانی از تنگهی هرمز تضمین شود.»
بقایی در ادامه تاکید کرد: «تا زمانی که اقدامات شیطانی فعلی، محاصرهی دریایی، تجاوز نظامی علیه جمهوری اسلامی و منافع آن همراه با نقض تعهدات توسط ایالات متحده ادامه داشته باشد، تغییر معناداری در وضعیت تنگه هرمز رخ نخواهد داد.» او مذاکرات با عمان را که حدود هشت روز ادامه داشته و از قرار معلوم تا کنون به نتیجهای نرسیده، جدا از مسئلهی بازگشایی کامل تنگه هرمز دانست و خاطرنشان کرد: «حتی توافق با عمان نیز به تنهایی برای بازگشایی تنگه کافی نیست.»
این ادعاها در حالی از سوی بقایی مطرح شده که جمهوری اسلامی پیشتر، پیشنهاد اولیهی عمان برای مدیریت مشترک تردد کشتیها در تنگهی هرمز را رد کرده بود.
دونالد ترامپ پس از اظهارات اسماعیل بقایی، زمامداران جمهوری اسلامی را یاوهگو و «فریبکار» خطاب کرد و گفت: «تا ما نخواهیم هیچ چیزی به سمت ایران نخواهد رفت، مگر اینکه، توافق یا تسلیم کامل حاصل شود.»
رئیس جمهور ایالات متحده روز دوشنبه در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» نوشت: «رهبری جمهوری اسلامی به گونهای ناباورانه، فریبکار است. آنها درخواست ملاقات میکنند و با التماس میخواهند گفتگو کنند؛ مذاکرات شروع میشود و قرار است ادامه یابد، اما بعد صریح و با افتخار میگویند هیچ مذاکرهای در کار نیست و فقط با عمان ارتباط دارند!»
ترامپ در ادامه افزوده است که آنها «سپس طبق معمول به یاوهگویی خود ادامه میدهند و میگویند تنگه هرمز توسط آنها با قدرت اداره میشود، در حالی که از قبل کاملا در کنترل نیروی دریایی ایالات متحده و در «محاصره»ی ما، یا به قول برخی، «دیوار فولادی» ایالات متحده است.»
اینهمه در حالیست که به نظر میرسد ایالات متحده آمریکا با اعمال محاصرهی دریایی بنادر جنوبی ایران، کنترل کامل کشتیرانی خلیج فارس و تنگه هرمز را در دست گرفته و بنابر گفتههای دونالد ترامپ هیچ هزینهای نیز برای عبور کشتیها دریافت نمیشود.
در همین ارتباط، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) با ارسال یک پیام هشدار اعلام کرده، در اجرای محاصرهی سختگیرانهی بنادر و کشتیرانی جمهوری اسلامی، تا روز دوشنبه دوازهم امرداد، مسیر چهل و چهار کشتی را تغییر داده و علاوه بر توقیف دو کشتی، دو کشتی دیگر را از کار انداخته است.
برخی تحلیلگران اگرچه درباره جدیت تهدیدهای نظامی دونالد ترامپ با توجه به سابقهی مکرر عقبنشینیهای وی تردید دارند، اما فشار متحدان ایالات متحده در خلیج فارس برای پرهیز از تشدید درگیریها و نگرانی از پیامدهای اقتصادی جهانی ناشی از اختلال در تأمین انرژی را از عوامل اصلی لغو برخی تصمیمهای وی در حمله به جمهوری اسلامی میدانند.
در مجموع، اظهارات ترامپ ترکیبی از تهدید نظامی هدفمند علیه زمامداران جمهوری اسلامی، پیشنهاد دیپلماتیک دو مرحلهای و اتکاء به فشار از سوی متحدان منطقهای است، در حالی که مقامات جمهوری اسلامی با رد آشکار مذاکرهی مستقیم و تأکید بر مذاکرات محدود با عمان، بر بهانههای خود با عنوان « محاصره دریایی و تجاوز» از سوی آمریکا تکیه میکنند بدون آنکه به روی خودشان بیاورند که این اقدامات چیزی جز پیامدهای بحرانی نیست که خودشان با بستن تنگه هرمز به وجود آوردهاند!
این وضعیت نشان میدهد که با بنبست مداوم و مکرّرِ دیپلماسی، انجام عملیات شدید و سنگین نظامی در یکی از حساسترین نقاط استراتژیک جهان، چندان دور از ذهن نیست.
