به گزارش پایگاه خبری آکسیوس که یکشنبه ۳۰ اوت (۸ شهریور) منتشر شد، مدیر سازمان اطلاعات آمریکا (CIA) در سفر محرمانهای که اخیراً به مسکو داشت، پیشنهاد برگزاری نشست سهجانبه میان دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی برای احیای مذاکرات صلح را مطرح کرده است.
به گفته منابع آمریکایی، زلنسکی از این پیشنهاد استقبال کرده، اما با مخالفت پوتین روبرو شده است. همزمان اوکراین درباره احتمال تشدید جنگ از سوی روسیه هشدار داده است.
جان رتکلیف رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در مسکو با سرگئی ناریشکین رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه و الکساندر بورتنیکوف رئیس سرویس امنیت فدرال روسیه دیدار کرد. کرملین تایید کرده است که رئیس سیا با مقامهای اطلاعاتی روسیه گفتگو داشته، اما با ولادیمیر پوتین دیدار نکرده است. به گفته کرملین، پوتین در جریان نتایج این مذاکرات قرار گرفته است.
بر اساس گزارش آکسیوس به نقل از دو منبع مطلع، رتکلیف در جریان مذاکرات مسکو پیشنهاد برگزاری نشست مستقیم میان ترامپ، پوتین و زلنسکی را مطرح کرد. مقامهای آمریکایی روز جمعه نیز زلنسکی را در جریان مذاکرات رتکلیف و این پیشنهاد قرار دادند.
دولت ترامپ پیشتر نیز ایده چنین نشستی را مطرح کرده بود. زلنسکی از برگزاری آن حمایت کرده، اما پوتین با این پیشنهاد مخالفت کرده است. در نتیجه، هنوز نشانهای از موافقت مسکو با برگزاری نشست سهجانبه وجود ندارد.
یکی از اهداف سفر رتکلیف بررسی این موضوع بود که آیا رؤسای دستگاههای اطلاعاتی روسیه میتوانند پوتین را به سمت از سر گرفتن مذاکرات با میانجیگری آمریکا سوق دهند یا نه. این سفر همچنین نخستین حضور مستقیم رتکلیف در تلاشهای دیپلماتیک دولت ترامپ برای ایجاد گشایش در مذاکرات روسیه و اوکراین بوده است.
ارزیابی بدبینانه رتکلیف از جنگ
بر اساس گزارش «نیویورکتایمز»، رتکلیف در دیدار با بورتنیکوف ارزیابی بدبینانهای از وضعیت جنگ ارائه کرده و روسیه را به دستیابی به توافق پیش از وخیمتر شدن شرایط نظامی و اقتصادیاش ترغیب کرده است. منابع آکسیوس نیز بورتنیکوف را از نگاه رتکلیف فردی سازنده توصیف کردهاند که میتواند در احیای مسیر دیپلماتیک نقش داشته باشد. سیا درباره این گزارشها اظهار نظر نکرده است.
تردید کییف درباره نیت مسکو
همزمان، مقامهای اوکراینی همچنان درباره آمادگی روسیه برای تشدید جنگ ابراز نگرانی میکنند. مقامهای اوکراینی میگویند اطلاعاتی در اختیار دارند که نشان میدهد روسیه برای گسترش عملیات نظامی آماده میشود.
زلنسکی پس از دریافت گزارش آمریکا درباره مذاکرات مسکو، از واشنگتن به دلیل اتخاذ «لحن درست» در مصاحبه با روسیه تشکر کرد و گفت دولت ترامپ رویکردی واقعبینانه نسبت به اقدامات لازم در پیش گرفته است.
احتمال از سر گرفته شدن مذاکرات
مذاکرات با میانجیگری دولت ترامپ از اواسط فوریه، پس از آغاز جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی، متوقف شده است؛ با این حال، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در ماههای گذشته به صورت جداگانه با مذاکرهکنندگان روسی و اوکراینی گفتگو کردهاند؛ هرچند این تلاشها پیشرفت قابلتوجهی نداشته است.
در همین حال، کیریلو بودانوف رئیس دفتر رئیس جمهوری اوکراین گفته است، مذاکرات با روسیه و با مشارکت آمریکا ممکن است در ماه سپتامبر از سر گرفته شود. او در عین حال تاکید کرده که این گفتگوها لزوما به معنای دستیابی سریع به توافق نیست.
سفر محرمانه رتکلیف به مسکو و طرح ایده نشست ترامپ، پوتین و زلنسکی نشان میدهد واشنگتن بار دیگر از کانالهای مستقیم و اطلاعاتی برای احیای مسیر مذاکرات استفاده میکند.
