برای نخستین بار در شش سال گذشته، یک فیلم ایرانی در بخش مسابقه اصلی جشنواره بینالمللی فیلم ونیز برای بدست آوردن جایزه معتبر «شیر طلایی» به رقابت میپردازد. فیلم «کمی نور» به نویسندگی و کارگردانی علی عسگری، امسال در بخش رقابتهای این جشنواره حضور دارد. جشنواره بینالمللی فیلم ونیز امسال از دوم تا دوازدهم سپتامبر برگزار میشود.
فیلم ایرانی دیگری که در بخش مسابقه رسمی حضور ندارد، نخستین نمایش جهانی خود را در بخش موازی «افقها» تجربه میکند، فیلم «مراقب» (خانه در حال فرو ریختن) ساخته محسن قرایی است.
در فیلم «کمی نور» ساخته علی عسگری که در بخش مسابقه اصلی جشنواره حضور دارد، بازیگرانی چون میثاق زارع، صدف عسگری، فروزان جمشیدنژاد، رامتین دقیق و مینا رحیمزاده، هنرنمایی میکنند. این فیلم، داستان پزشکی ایرانی است که پس از بازداشت و تعطیل شدن مطباش، امید خود به آینده را از دست میدهد و تصمیم میگیرد به زندگی خود پایان دهد. اما یک روز سرنوشت ساز در کنار خانواده، او را نسبت به تصمیم خود دچار تردید میکند.
علی عسگری در بیانیه کارگردانی خود گفته است: «بارها از خود پرسیدهام: هنگامی که رنج به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره ما تبدیل میشود، چه چیزی به زندگی ارزش میبخشد؟»
او در ادامه این بیانیه که اوایل ماه جاری در نشریه «ورایتی» منتشر شد، افزوده: «آیا هرگز میتوان هستی خود را از زندگی دیگران جدا کرد؟ آیا انتخابهای ما حقیقتا تنها به خود ما تعلق دارند، یا ردی از آنها در قلب و خاطره کسانی که در اطراف ما هستند، بر جای میگذارند؟»
علی عسگری در ادامه گفته: «زندگی در ایران، جایی که دشواریهای اقتصادی، بیثباتی سیاسی و سایه همیشگی جنگ به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده، به من نشان داده است که مردم چگونه همچنان تاب میآورند، به یکدیگر مهر میورزند و در دل دشواریها، لحظههای کوچک امید را میآفرینند.
شاید آنچه به ما توان ادامهدادن میبخشد، نبود رنج و دشواری نیست، بلکه پیوندهای ناپیدایی است که ما را به یکدیگر متصل میکند. این احساس که هستی ما با زندگی دیگران درهم تنیده است.»
عسگری افزوده: «برای من، این فیلم داستانی درباره غم و اندوه نیست، بلکه حکایت پیوندهای ناپیدایی است که زندگی را ارزشمند میکند. رنج ممکن است هرگز بطور کامل از میان نرود و زندگی همچنان آکنده از بیثباتی و بیعدالتی باقی بماند. اما شاید ارزش زندگی هیچگاه در نبود درد و رنج نبوده است. شاید این ارزش در توانایی ما برای دوست داشتن و دوست داشته شدن و در رد پایی که از خود در زندگی دیگران بر جای میگذاریم، نهفته باشد.»
علی عسگری، در سال ۱۹۸۲ در تهران بدنیا آمده است. او از چهرههای شناخته شده سینمای ایران است که تاکنون نامزد دریافت ۱۸۳ جایزه شده و ۹۵ جایزه را از آن خود کرده است.
نخستین فیلم بلند علی عسگری با عنوان «ناپدید شدن» در سال ۲۰۱۷ نخستینبار در جشنوارههای فیلم ونیز و تورنتو به نمایش درآمد و پس از آن موفق به دریافت چهار جایزه شد: از جمله جایزه ویژه هیأت داوران جشنواره فیلم آتلانتا در سال ۲۰۱۸، دو جایزه پرده نقرهای برای بهترین فیلم بلند آسیایی و بهترین بازی در جشنواره بینالمللی فیلم سنگاپور در سال ۲۰۱۷ و جایزه بهترین فیلم بلند خارجی در جشنواره فیلم مستقل هایلند پارک در سال ۲۰۱۸.
پیش از آن نیز دو فیلم کوتاه او، «بیشتر از دو ساعت» در سال ۲۰۱۳ و «سکوت» در سال ۲۰۱۶، در بخش مسابقه جشنواره فیلم کن برای دریافت نخل طلایی رقابت کرده بودند. فیلم بلند «کمدی الهی» ساخته دیگر وی نیز در سال ۲۰۲۵ در بخش «افقها» در جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد.
دومین فیلم بلند علی عسگری با عنوان «تا فردا» در سال ۲۰۲۲ نخستین بار در جشنواره فیلم برلین به نمایش درآمد و سپس در جشنوارههای سینمای «مدیترانهای والنسیا» و «مدفیلم» رُم موفق به دریافت دو جایزه شد.
سومین فیلم بلند او، «آیههای زمینی»، نیز در سال ۲۰۲۳ در بخش «نوعی نگاه» جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد.
علی عسگری عضو آکادمی علوم و هنرهای سینمایی است.
دیگر فیلم ایرانی حاضر در جشنواره ونیز امسال، «مراقب»، به نویسندگی و کارگردانی محسن قرایی و با بازی فرهاد اصلانی، لاله مرزبان و ریما رامینفر ساخته شده است. این فیلم داستان نگهبان زندانی را روایت میکند که به فساد متهم شده و در حاشیه تهران زندگی میکند. او درمییابد دختر بزرگش پنهانی در تدارک مهاجرت به خارج از کشور است تا به حرفه مدلینگ روی آورد.
محسن قرایی در گفتگویی با نشریه «ورایتی» که ۲۳ ژوئیه منتشر شده، گفته است: «ترسناکترین ساختارها آنهایی هستند که دیگر نیازی به یک حاکم مستبد ندارند.»
او اضافه کرده: «منطق این ساختارها پیشاپیش در ذهن بسیاری ریشه دوانده است. آنها درست از لحظهای به قدرت واقعی دست پیدا میکنند که دیگر خشونت بشمار نمیآیند. زندان دیگر نیازی به دیوار ندارد، فقط به کسانی نیاز دارد که حاضر باشند آن را خانه بنامند.»
میلاد خسروی، تهیه کننده این فیلم، نیز گفته: «ایده فیلم و فیلمنامه آن پیش از آنکه جنون کنونی در کشورمان قابل تصور باشد، تکمیل شد. با این حال، اکنون فیلم به شکلی دردناک پیشگویانه بنظر میرسد و بازتاب رنج دیرپای مردم عادی است. مردمی که دههها سرکوب و ظلم را تحمل کردهاند و اینک با ترس و عدم اطمینان ناشی از جنگ جاری، روبرو هستند.»
محسن قرایی در سال ۱۹۸۴ در بهشهر به دنیا آمد و در رشته مهندسی معدن فارغالتحصیل شد. او فعالیت سینمایی خود را در سال ۲۰۰۶ بعنوان دستیار کارگردان آغاز کرد و با شماری از سینماگران برجسته ایران از جمله بهرام بیضایی، رضا میرکریمی، مجید مجیدی و محسن عبدالوهاب همکاری داشت.
قرایی نخستین فیلم بلند خود با عنوان «خسته نباشید!» را در سال ۲۰۱۳ به همراه افشین هاشمی کارگردانی کرد. او سپس در سال ۲۰۱۷ فیلم «سد معبر» را بطور مستقل ساخت. فیلمی که در همان سال جایزه «جریانهای نو» برای بهترین فیلم را از جشنواره بینالمللی فیلم بوسان در کره جنوبی دریافت کرد.
*منبع: کیهان لایف
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن
