خارج کردن بمب‌افکن‌های B-1 از پایگاه هوایی «فیرفورد» پس از آن صورت گرفته که پلیس ضدتروریسم بریتانیا مشغول بررسی یک توطئه‌ی تروریستی مشکوک با نشانه‌هایی از دخالت جمهوری اسلامی است.
ایالات متحده تمام بمب‌افکن‌های B-1 خود را از پایگاه هوایی سلطنتی «فیرفورد» (RAF Fairford) در «گلاسترشر» انگلستان خارج کرد. این تصمیم پس از توطئه‌ی تروریستی مشکوکی اتخاذ شد که پلیس ضدتروریسم بریتانیا آن را بررسی می‌کند و نشانه‌هایی از دخالت احتمالی جمهوری اسلامی در آن دیده می‌شود.
بر اساس گزارش «وال‌استریت ژورنال»، پنتاگون روز یکشنبه چهارم اکتبر ۲۰۲۶ تأیید کرد که همه‌ی بمب‌افکن‌های مستقر در این پایگاه به محل اصلی استقرار آنها در خاک آمریکا بازگشته‌اند. این خروج، که طبق گزارش‌ها شامل حدود دوازده فروند بمب‌افکن B-1B لنسر بوده، در پی هشدارهای امنیتی تازه و نگرانی از توطئه‌ای مرتبط با رژیم ایران صورت گرفته و از نظر سرعت و نحوه‌ی اجرا، غیرمعمول توصیف شده است.
پایگاه «فیرفورد» که در حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب لندن و در منطقه‌ی «کاتس‌ولدز» قرار دارد، دهه‌هاست به عنوان محل استقرار پیشرو نیروی هوایی آمریکا برای عملیات‌های دوربرد استفاده می‌شود. در ماه‌های اخیر، این پایگاه میزبان بمب‌افکن‌هایی بوده که در چارچوب درگیری ایالات متحده و اسرائیل با رژیم ایران، برای حملات به اهداف نظامی به کار رفته‌اند.
گزارش‌ها حاکی از آن است که نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، کی‌یر استارمر، اجازه‌ی استفاده از پایگاه‌های بریتانیایی را برای حملات «دفاعی» علیه جمهوری اسلامی داده بود. بمب‌افکن‌های B-1 به دلیل برد بلند، ظرفیت حمل مهمات سنگین و توانایی نفوذ، در این عملیات‌ها نقش کلیدی داشته‌اند.
حادثه‌ی اصلی به ساعات اولیه بامداد یکشنبه ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ بازمی‌گردد. پلیس پس از گزارش سه ون مشکوک که به سمت پایگاه در حرکت بودند، وارد عمل شد. پنج مرد بریتانیایی، همگی از لندن و در سنین ۲۳ تا ۲۵ سال، بازداشت شدند.
اتهامات اولیه شامل جرائم مربوط به حمل مواد منفجره و سپس آماده‌سازی اقدام تروریستی است. پلیس اعلام کرد در ون‌ها مقداری بنزین یافته، اما هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشده است. هر پنج نفر روز بعد با قرار وثیقه آزاد شدند؛ تصمیمی که مقامات پلیس آن را «تصمیم تحقیقاتی» مبتنی بر تجربه و استراتژی توصیف کرده‌اند.
روز پنجشنبه همان هفته، مرد ششم، یک شهروند ۲۵ ساله دو تابعیتی بریتانیایی- ایرانی در مرکز لندن به ظن آماده‌سازی عملیات تروریستی تحت بخش ۵ قانون تروریسم ۲۰۰۶ بازداشت شد و شنبه با قرار وثیقه آزاد گردید. پلیس ضدتروریسم تأکید کرده که تحقیقات «بسیار پیچیده» است و تیم‌های تخصصی چندین خط تحقیق را دنبال می‌کنند.
نخست‌وزیر کنونی بریتانیا، اندی برنهام، چند روز پس از حادثه گفت، نشانه‌های قوی وجود دارد که جمهوری اسلامی در این رویداد نقش داشته است. منابع آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند تصمیم خروج بمب‌افکن‌ها پاسخی به نگرانی‌های امنیتی درباره توطئه‌های مشکوک علیه تأسیسات بوده است.
نخست‌وزیر بریتانیا نقش جمهوری اسلامی در توطئه امنیتی پایگاه «فیرفورد» را تأیید کرد
در بیانیه‌ی رسمی پنتاگون که به رسانه‌ها اعلام شده، آمده است: «در حالی که ملاحظات امنیتی عملیاتی مانع از تأیید جابجایی دارایی‌ها و نیروهایمان در زمان واقعی می‌شد، اکنون می‌توانیم تأیید کنیم که تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی مستقر در فیرفورد به پایگاه‌های اصلی خود در ایالات متحده بازگردانده شده‌اند».
فرماندهی اروپایی پنتاگون نیز تأیید کرد که بمب‌افکن‌ها انگلستان را ترک کرده‌اند، اما از اظهار نظر درباره هشدارهای جدید خودداری کرد. یک مقام پنتاگون افزود که خدمهی بمب‌افکن‌های آمریکا، شامل B-1، B-2 و B-52، همچنان آماده‌ی ارائه قابلیت‌های ضربتی دقیق جهانی هستند، از جمله از طریق عملیات‌هایی که از خاک قاره آمریکا آغاز شده و به همانجا نیز بازمی‌گردند.
گزارش‌های تکمیلی از وال‌استریت ژورنال حاکی از آن است که مقامات اطلاعاتی آمریکا از یک توطئه‌ی مرتبط با رژیم ایران برای هدف قرار دادن بمب‌افکن‌ها و پرسنل نظامی در پایگاه «فیرفورد» مطلع بوده‌اند و به نظر می‌رسد منتظر مانده‌اند تا مرحله اجرای آن آغاز شود.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته، فردی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهروندان بریتانیایی را برای اجرای عملیاتی چندمرحله‌ای، شامل اقدام انحرافی نزدیک پایگاه، به کار گرفته است. وزارت دفاع بریتانیا تا کنون در اینباره اظهار نظری نکرده است.
اهمیت استراتژیک خروج بمب‌فکن‌های آمریکایی فراتر از یک جابجایی تاکتیکی است. «فیرفورد» یکی از معدود پایگاه‌های اروپایی است که می‌تواند میزبان بمب‌افکن‌های سنگین آمریکایی برای عملیات‌های سریع در خاورمیانه باشد. خروج کامل آنها، حتی اگر موقت باشد، ظرفیت واکنش سریع واشنگتن را از خاک اروپا کاهش می‌دهد و به وابستگی بیشتر به پروازهای مستقیم از آمریکا یا پایگاه‌های دیگر منجر می‌شود. با اینهمه مقامات آمریکایی تأکید دارند که توانایی ضربتی آنها برای پرواز به هر نقطه‌ی جهان حفظ شده است.
این رویداد بر بستر تنش‌های گسترده‌تر میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی رخ می‌دهد. استفاده از پایگاه‌های بریتانیایی برای حملات هوایی علیه رژیم ایران که با مجوز دولت پیشین لندن صورت گرفت، جمهوری اسلامی را به تهدیدهای متقابل واداشته بود.
از منظر عملیاتی، تصمیم پنتاگون نشان‌دهنده‌ی اولویت‌دادن به حفاظت از دارایی‌های استراتژیک گران‌قیمت و خدمهی آنها در برابر تهدیدهای نامتقارن است. بمب‌افکن‌های B-1، با وجود قابلیت‌های پیشرفته، در پایگاه ثابت آسیب‌پذیرند و خروج سریع آنها از منطقه‌ای که اطلاعات از توطئه در آن افزایش یافته، با منطق امنیتی همخوانی دارد.
تحقیقات در بریتانیا همچنان ادامه داته و هرگونه به‌روزرسانی درباره‌ی نقش جمهوری اسلامی یا شواهد تازه می‌تواند بر روابط لندن- واشنگتن تأثیر بگذارد. با این حال، مجموعه هشدارهای اطلاعاتی، دستگیری‌ها و خروج فوری بمب‌افکن‌ها، این پرونده را به یکی از حساس‌ترین موضوعات امنیتی هفته‌های اخیر میان آمریکا و بریتانیا تبدیل کرده است.
