افزایش قیمت و کمبود دارو در ایران ادامه دارد و وعده‌های دولت برای مدیریت بازار دارو عملی نشده است. بسیاری از اقشار کم درآمد مانند کارگران و بازنشستگان برای تأمین داروهای ضروری و حیاتی با بحران روبرو هستند. روند درمان مبتلایان به بیماری‌های خاص نیز در پی افزایش قیمت دارو با اختلال روبرو شده است. در این میان سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی هشدار داده که بحران بیماران برای تأمین دارو به حدی جدی شده که احتمال افزایش آمار خودکشی به علت ناامیدی بیماران وجود دارد.
یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی، در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا» ضمن انتقاد از عملکرد دولت، بانک مرکزی و به ویژه سازمان غذا و دارو اعلام کرد، هزینه دارو و درمان هر بیمار تالاسمی به بیش از ۱۰۰ میلیون تومان در ماه رسیده و این مبلغ عملا از جیب بیمار تأمین می‌شود.
به گفته‌ی یونس عرب، ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی از آذرماه سال گذشته حذف شد و در حالی که دولت وعده داده بود منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی برای حمایت از بیماران اختصاص یابد تا پرداخت از جیب آنان نسبت به قبل تغییری نکند، این اتفاق نیفتاده است.
به گفته‌ی او، تغییر نرخ ارز قیمت هر قلم از داروهای بیماران تالاسمی را بین ۱۰ تا ۱۲ درصد افزایش داده و در برخی اقلامی که ارز ترجیحی آنها به‌تازگی حذف شده، پرداخت از جیب بیمار ممکن است بیش از ۶۰۰ برابر افزایش یابد.
مدیرعامل انجمن تالاسمی همچنین اشاره کرده که بر اساس قانون دولت از سال ۱۳۷۶ خود را ملزم به پرداخت هزینه‌های دارویی و درمانی بیماران تالاسمی کرده است، اما اکنون این بیماران و خانواده‌هایشان ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین از جیب خود هستند.
احسان سهرابی، فعال کارگری ساکن مشهد، از کمبود انسولین برای کارگران بیمار در مشهد خبر داده و گفته است، کارگرانی هستند که بخش قابل توجهی از درآمدشان صرف هزینه‌های ضروری زندگی می‌شود و برای ادامه کار و تأمین معاش خانواده، به سلامت جسم خود وابسته‌اند. انسولین برای این افراد یک کالای مصرفی یا داروی قابل جایگزین نیست که بتوان مصرف آن را به فردا موکول کرد.
این فعال کارگری با بیان اینکه «این روزها گزارش‌ها و گلایه‌های متعددی درباره دشواری تأمین انسولین، به ویژه در مشهد، مطرح می‌شود»، گفته: «این موضوع باید به غایت جدی گرفته شود؛ زیرا بیماران دیابتی و سایر بیماران وابسته به داروهای حیاتی، نمی‌توانند منتظر حل شدن اختلالات زنجیره تأمین بمانند.»
علی دهقان کیا رئیس هیئت مدیره کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران نیز با اشاره به تبدیل شدن هزینه درمان و دارو به بحرانی جدی در میان خانوارهای بازنشسته گفته: «نزدیک به ۵۰۰ قلم دارو از شمول بیمه خارج شده و پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت برخی داروها جهش قابل توجهی داشته است. حقوق بازنشستگان ریالی است، اما قیمت دارو و هزینه‌های درمان متأثر از نرخ ارز افزایش پیدا می‌کند و این فاصله فشار بیشتری بر معیشت آنها وارد کرده است.»
به گفته‌ی وی، «کسری تأمین اجتماعی به بالای ۴۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده و ادامه این وضعیت، تأمین هزینه‌های درمان بازنشستگان را با مشکل مواجه کرده است. سبد معیشت خانوار به حدود ۹۰ میلیون تومان رسیده، اما حقوق بازنشستگان متناسب با این افزایش تغییر نکرده است. این شرایط برخی بازنشستگان را ناچار کرده برای جبران هزینه‌های زندگی، دوباره به کار روی بیاورند؛ از رانندگی و نگهبانی تا بازگشت به شغل قبلی.»
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با وبسایت «دیده‌بان ایران» گفته، شماری از بیماران به دلیل نداشتن توان مالی، به خانواده خود می‌گویند که همچنان تحت درمان هستند، اما در عمل برای جلوگیری از تحمیل هزینه به خانواده، درمان را کنار می‌گذارند.
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی افزوده، گروه دیگری از بیماران دارویی را که برای درمان خود دریافت کرده‌اند، در بازار آزاد می‌فروشند تا از درآمد آن هزینه‌های زندگی‌شان را تامین کنند.
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با هشدار درباره تبعات بی‌توجهی به گرانی و کمبود دارو گفت: «اگر این روند ادامه پیدا کند، شاهد خودکشی‌هایی خواهیم بود که ریشه در ناامیدی بیماران دارد.»
اینهمه در حالیست که ۷۰۰ میلیون دلار ارز تخصیص داده شده به واردات دارو و مواد اولیه داروسازی ناپدید شده و از سرنوشت آن خبری در دست نیست.
پیش از جنگ ۴۰ روزه، وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو یک میلیارد دلار از صندوق توسعه برداشت کرده و قرار بود این دلارها به دارو و تجهیزات تبدیل شود اما سازمان غذا و دارو در جلسات کمیسیون بهداشت به نمایندگان تاکید کرد که از سرنوشت این بخش از دلارها خبر ندارد و تنها برای ۳۰۰ میلیون دلار آن اسناد و مدارک ارائه نمود.
این موضوع از سوی سلمان اسحاقی نیز مورد اشاره قرار گرفته است. او گفته، وزیر بهداشت برای توضیح نحوه استفاده از منابع، نامه‌ها و مستنداتی را نیز به نمایندگان ارائه کرده، اما مقرر شده است دیوان محاسبات بررسی جداگانه‌ای انجام دهد و نتیجه را به کمیسیون بهداشت ارائه کند.
تیرماه امسال روح‌الله لک علی‌آبادی عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی با تأیید بحران کمبود دارو در کشور گفت که پیش از جنگ با دستور علی خامنه‌ای «مقرر شده بود یک میلیارد دلار از صندوق توسعه برای دارو و تجهیزات برداشت شود. نکته‌ای که مطرح است و جای بحث دارد این است که از آن یک میلیارد دلار، ۳۰۰ میلیون دلار هزینه شده و معلوم نیست ۷۰۰ میلیون دلار دیگر کجا رفته و چه سرنوشتی پیدا کرده است.»
او افزود، هزینه‌کرد ۳۰۰ میلیون دلار برای تهیه دارو و تجهیزات پزشکی هم نیازمند توضیحات کامل‌تری از سوی مسئولان دولت است: «مسئولان حوزه غذا و دارو در کمیسیون بهداشت و درمان درباره ۳۰۰ میلیون دلار توضیحاتی ارائه کردند، اما قرار شد در جلسه بعدی پاسخ‌های مشخص و شفافی درباره حوزه غذا و دارو و همچنین تجهیزات ارائه شود.»
نماینده لرستان در مجلس شورای اسلامی همچنین گفت: «جنگ قابل پیش‌بینی بود و ما باید برای تأمین تجهیزات برنامه‌ریزی می‌کردیم و در هیئت امنای ارزی تلاش کردیم که انبارهای تجهیزات، اقلام مصرفی و… را حداقل برای شش ماه پر نگه داریم. اما متأسفانه اشکالی که وجود دارد، موضوع برداشت یک میلیارد دلار از صندوق توسعه است. مهم‌ترین سؤال این است که این یک میلیارد دلار کجاست و چقدر از آن هزینه شده است.»
روح‌الله لک علی‌آبادی با بیان اینکه «با گفتاردرمانی، کمبود دارو برطرف نمی‌شود»، تأکید کرد: «این مسئله نیازمند اقدام و عمل است و اگر در این زمینه ترک فعلی صورت گرفته باشد، کمیسیون بهداشت و درمان در پیگیری آن بسیار مصمم است. ما به هیچ وجه کوتاه نیامده‌ایم و نخواهیم آمد و با جدیت پیگیر هستیم که مشخص شود این مبالغ کجا و چگونه هزینه شده و چرا امروز با کمبود برخی داروها مواجه هستیم. سازمان غذا و دارو توضیحاتی دادند که کمیسیون بهداشت و درمان مجلس قانع نشد و مقرر شد در جلسه بعدی این موضوع مجدداً بررسی شود.»
