حفظ توافق اتمی با ایران: اروپا و آژانس آری – آمریکا و روسیه خیر!

-روسیه برای شکست «برجام» اشک تمساح می‌ریزد و برخلاف موضع روشن و مخالفت آشکار دولت آمریکا با توافق اتمی، مخالفت روسیه با برجام با چراغ خاموش صورت می‌گیرد.

رضا تقی‌زاده – صدور بیانیه مشترک سه کشور بزرگ اروپایی، آلمان، بریتانیا و فرانسه در حمایت از توافق اتمی ژوییه سال ۲۰۱۵ با ایران، همزمان با انتشار گزارش فصلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیرامون مراتب پایبندی ایران به تعهدات مندرج در آن، موافقان و مخالفین حفظ «برجام» را در آرایشی خاکستری بار دیگر رو در روی هم قرار داده است.

بنا بر گزارش فصلی تازه آژانس، تا حدودی که به تکالیف و بضاعت‌های فنی و حقوقی آن برای بازرسی از تاسیسات اتمی اعلام شده ایران مربوط است، پایبندی ایران به تعهدات «برنامه جامع اقدام مشترک» مورد تائید قرار گرفته است.

توافق هسته‌ای ایران و کشورهای پنج بعلاوه یک؛ ۱۴ ژوییه ۲۰۱۵؛ وین

گزارش‌های فصلی آژانس به شورای حکام ظاهرا محرمانه است، اما بدون استثنا متن کامل آن همزمان با تحویل شدن به شورا در اختیار یکی از خبرگزاری‌های معتبر جهان نیز قرار می‌گیرد.

بنا بر این گزارش تازه، ایران نه تنها به تعهدات خود پایبند مانده که در موارد معین و قابل بازرسی، مانند حفظ حجم اورانیوم غنی‌سازی شده و ذخیره آب سنگین در اختیار خود، بسیار کمتر از حد مجاز دیده شده.

به عنوان نمونه تا تاریخ پنجم ماه نوامبر جاری، ذخیره اورانیوم غلیظ شده به میزان ۳٫۵ درصد ایران ۹۶٫۷ کیلوگرم و  حجم آب سنگین ذخیره شده ۱۱۴٫۴ کیلوگرم بوده که در مورد نخست می‌توانست تا میزان ۲۰۲٫۸ کیلوگرم و دومی تا ۱۳۰ کیلوگرم باشد.

موضوع مورد ابهام که گزارش تازه آژانس، مانند گذشته، در مورد آن ساکت مانده و یکی از موارد اعتراض دولت آمریکا نسبت به توافق اتمی نیز هست، فعالیت‌های مشکوک به داشتن ابعاد نظامی ایران است که ظاهرا پرونده آن با توافق اتمی بسته شده ولی در متن بسیار پیچیده توافق، در «بند تی»، در ضمیمه شماره یک متن اصلی، مورد اشاره قرار گرفته و به دلیل فقدان تخصص آژانس در این زمینه، پرداختن به آن منحصر به اقدام دولت آمریکا شده است.

در این بند موضوع فعالیت‌ها و در اختیار گرفتن تجهیزاتی مطرح شده که می‌توانند در مبادرت به انفجار با قدرت زیاد، ساختن ماشه انفجاری اتمی و مدل‌سازی‌های کامپیوتری برای مبادرت به آزمایش انفجار اتمی مورد استفاده قرار بگیرند و به این دلیل در حوزه فعالیت‌های خلع سلاح اتمی قرار دارند حال آنکه حوزه فعالیت‌های آژانس ظاهرا فعالیت‌های صلح‌آمیز اتمی است.

در صورت خروج آمریکا

در صورت خروج آمریکا از «برجام» که تکلیف آن به ظن قوی تا چهار هفته آینده روشن خواهد شد، دولت ترامپ دلیلی برای تامین و ادامه پرداخت بودجه ۸ میلیون دلاری آژانس برای انجام بازرسی‌های متعارف از تاسیسات اتمی اعلام شده و مجاز ایران نمی‌بیند.

مهم‌تر از آن، حضور آمریکا در کمیسیون مشترک ناظر بر اجرای توافق اتمی و همچنین معلق گذاشتن تکلیف پرداختن به اجرای «بند تی» است که در حال حاضر نیز به دلیل مخالفت جمهوری اسلامی با انجام بازرسی از مراکز مشکوک نظامی خود بدون پیگیری مانده است.

دونالد ترامپ، کاخ سفید، ۱۰ اکتبر ۲۰۱۷

عدم پایبندی به شرایط بعد از لغو تحریم‌ها نیز موضوعی است که در صورت خروج آمریکا از برجام، به دلیل اعمال مجازات خزانه‌داری آمریکا علیه شرکت‌ها و بانک‌های طرف معامله با ایران، پایبندی دیگر کشورهای عضو گروه ۱+۵ و هر کشور یا موسسه تجاری و سرمایه‌گذاری طرف معامله با ایران اگر نه ناممکن، در بهترین شرایط فوق‌العاده دشوار می‌سازد.

موضع دولت ترامپ، بر خلاف اوباما که حتی قوی‌تر از کشورهای اروپایی حامی توافق اتمی با ایران و در حقیقت معمار آن بود، در مخالفت با برجام و آمادگی ترک آن موضوع روشنی است.

مصالح راهبردی روسیه

برخلاف موضع روشن و مخالفت آشکار دولت آمریکا با توافق اتمی، مخالفت روسیه با برجام با چراغ خاموش صورت می‌گیرد.

روسیه با در نظر داشتن تلاش دولت تازه آمریکا برای زیر فشار قرار دادن آژانس به منظور انجام بازرسی‌های تازه از مراکز مشکوک ایران، با اصل انجام بازرسی‌ها مخالفت می‌ورزد.

علی خامنه‌ای و پوتین، تهران، ۱ نوامبر ۲۰۱۷

روسیه در لباس حامی و مدافع جمهوری اسلامی، انتظار دارد که رد خواسته آمریکا در مورد اجرای کامل «بند تی» توافق اتمی، به لغو توافق منجر شده و بعد از تجدید غیرقابل اجتناب تحریم‌ها، جمهوری اسلامی را به طور کامل در آغوش کرملین قرار دهد.

روسیه مصالح راهبردی خود را در نزدیکی ایران با غرب و توسعه مناسبات خارجی تهران با همسایگان نمی‌بیند. با این پیش‌فرض، با وجود اعلام پشتیبانی قراردادی از توافق اتمی، اجرای این توافق در معادلات سیاسی کرملین عامل مثبت ارزیابی نمی‌شود.

طی نزدیک به چهل سال گذشته، روسیه تنها در وضعیت‌های بحرانی و شرایط اضطراری ایران قادر به استفاده از اهرم‌های نفوذ خود در تهران و گرفتن امتیازهای مستقیم و یا غیرمستقیم شده است.

روسیه (مانند هر قدرت منطقه‌ای دیگری) هرگز از قدرت گرفتن ایران راضی نبوده و از هر فرصت برای تضعیف این کشور (حتی در شکل تجزیه جغرافیایی) استفاده کرده است.

تضعیف ایران به هر قیمت

با آگاهی بر این واقعیت که دو اهرم بزرگ پیشبرد سیاست خارجی و صیانت پایدار از امنیت ملی ایران استفاده از ذخایر نفت و گاز ایران است، روسیه از هر امکان برای محدود کردن ایران در تجارت جهانی نفت و گاز، بخصوص در حوزه‌های انحصاری روسیه، مانند بازار گاز اروپا، سوء استفاده کرده است.

حسن روحانی و پوتین، تهران، ۱ نوامبر ۲۰۱۷

تشویق دولت احمدی نژاد و سپاه برای اجرای طرح صدور روزانه تا ۱۵۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی به پاکستان و هند و به هدر دادن سرمایه‌گذاری ۶ میلیارد دلاری برای کشیدن خط لوله انتقال گاز به مرز پاکستان، با این پیش‌فرض صورت گرفت که در صورت افزایش ظرفیت تولید گاز ایران از میدان پارس جنوبی، گاز صادراتی ایران به اروپا منتقل نشود.

بعد از دو دهه مذاکره، از جمله گفتگوهای سه جانبه اخیر پوتین، علیف و روحانی در تهران، روسیه هرگز گامی در جهت فعال ساختن کریدور جنوب- شمال از طریق آب‌های دریای مازندران، و امضای تفاهم‌نامه‌های اجرایی برای اجرای طرح موسوم به «کریدور سبز» و ایجاد زیرساخت‌های اتصال محور شمال به جنوب بر نداشته است.

روسیه طی بیست سال گذشته در جهت تامین حقوق و تعیین حدود ملی ایران در تقسیم آب‌های دریای مازندران کمترین اقدامی صورت نداده در حالی که با هر یک از سه کشور دیگر حوزه خزر قراردادهای جداگانه‌ای در تقابل با منافع و انتظارات ایران امضاء کرده است.

با وجود بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی در منابع نفت و گاز خزر، ایران کمترین سهمی از سرمایه‌گذاری‌های خارجی در منطقه نبرده و با حمایت ساکت روسیه، بطور کامل از مسیر انتقال نفت و گاز خزر حذف شده، سهل است که بعد از اقدام اعتراضی ایران علیه حضور آذربایجان در آب‌های مورد ادعای ایران در دریای مازندران طی سال ۲۰۰۲ میلادی، در حمایت از آذربایجان و تهدید ایران  به برگزاری یک رزمایش دریایی ۱۵ هزار نفره در آب‌های این دریا اقدام نموده است.

محمدجواد ظریف، مسکو، ۱۴ آوریل ۲۰۱۷

نمایش قدرت روسیه با رسانه‌ای کردن استفاده نظامی از پایگاه هوایی همدان و متعاقباً ،اعلام پرواز موشک‌های کروز آن کشور از آسمان ایران به مقصد سوریه، توسط کرملین را، که به نوبه خود استقلال رای رهبران حکومت مذهبی ایران را زیر سئوال برد، می‌توان فراتر از «نماد همکاری‌های راهبردی دو کشور» و تنها در چارچوب طرح روسیه برای اثبات وابستگی و پیروی حکومت تهران از روسیه به عنوان یک «رژیم  اقماری» (Satellite State) به سبک دوران اتحاد شوروی سابق توجیه کرد.

تفاهم‌نامه‌های سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیارد دلاری «روس‌نفت» برای توسعه ده میدان نفتی ایران و احتمالا جایگزینی شرکت «گازپروم» در اجرای طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی بعد از اعلام قطعی خروج توتال فرانسه نیز به منظور افزودن بُعد اقتصادی- تجاری به وابستگی‌های دیگر ایران به روسیه و تثبیت نفوذ ماندگار مسکو در تهران و تبدیل حکومت به رژیم اقماری کرملین صورت می‌گیرد.

مخالفت آمریکا با توافق اتمی روشن است و موافقت سه قدرت اروپایی با آن مشروط،  حال آنکه حمایت روسیه از «برجام» کلامی، غیر کاربردی و در تقابل کامل با نیات و مقاصد پنهان کرملین در ایران است؛ روسیه برای شکست «برجام» اشک تمساح می‌ریزد و در باطن، برای وقوع آن لحظه‌شماری می‌کند.

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=94969

9 دیدگاه‌ها

  1. مهم نیست

    یک نظر و دیدگاه دیگر:
    – اگر روسیه در مواقعی هم، ساز مخالف زده بدین سبب بوده که افراد و جناحی غیر از اصولگرایان و نظر خامنه‌ای در ایران دولت تشکیل داده‌اند، همانند رفسنجانی و یا خاتمی.
    – روسیه به حکومت اسلامی پنج زیردریایی داده و اخیرا هم پدافند اس ۳۰۰ و هواپیمای جنگی.
    – روسیه در ایران در حال ساخت نیروگاه دوم و سوم بوشهر است.
    – روسیه و ایران دوشادوش یکدیگر برای حفظ بشار اسد با طرفداران غرب و عربستان می‌جنگند.
    – روسیه از پایگاه هوایی همدان برای انجام عملیات در سوریه ، استفاده می‌کند.
    – روابط پوتین و خامنه‌ای از حالت عادی خارج است و حضور در بیت او و دادن قران به خامنه‌ای و درس خواندن علی گدا در قبل از انقلاب در دانشگاه پاتریس لومومبا همگی به هم ربط دارد.
    – همکاری استراتژیک دو کشور روسیه و ایران باعث تنفس روسیه در قضیه تصرف کریمه و عرض اندام روس‌ها در منطقه و عقب‌نشینی بسیار امریکا شده است.
    – همکاری روسیه با تهران یعنی حضور و جولان انها در عراق و سوریه و لبنان و یمن و… و طرد و تضعیف امریکا در منطقه خاور میانه و جدایی قطر و ترکیه از اروپا و شورای خلیج فارس.

    به نظرم موارد مستند و پیمان نانوشته استراتژیک حکومت ملاها با روسیه از جمله نقش وزیر امور خارجه روسیه در به سرانجام رساندن قرار داد برجام و….. بسیار بیشتر از مواردی است که در مقاله فوق مبنی بر مخالفت روسها با ملاهاو دار و دسته توده ای ریش دار حاکم بر ایران ، به ان اشاره شده است .

  2. Arash

    به نظر می‌رسید که آقای ترامپ اهداف روسیه را پیش می‌برد و روس‌ها شاید در رسیدن ایشان به ریاست جمهوری دست داشتند تا بتوانند اولا به خواست‌های خود برسند و دوم انتقام کاری که آمریکا بعد از فروپاشی شوروی با روسیه کرد و آقای یلتسین را به ریاست جمهوری نشاند را بگیرند.
    با درود

  3. Farid

    خامنه‌ای گفته بود «یکی از بزرگترین گناهان رژیم محمدرضا پهلوی، عبارت بود از اینکه کشور را از لحاظ فنّی، صنعتی و اقتصادی، وابسته نگه‌داشت و وابسته‌تر کرد. سرنوشت یک کشور را در نانش، در گندمش، در سیلوی گندمش، در وسیله‌ی آرد کردن گندمش، در مواد غذاییش و در همه چیزش، به خارج وابسته کرد!»
    این ادعاهای بی‌جا در حالیست که روز چهارشنبه دهم آبان عسگراولادی، ریس اتاق‎های بازرگانی ایران و چین و ایران و روسیه در روزنامه اعتماد نوشت: « روس‌ها به تجار ایرانی اعتماد ندارند، ما سال گذشته حدود ۴۰۰ میلیون دلار صادرات به روسیه داشتیم اما حجم واردات ما از این کشور حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار است؛ این نسبت یعنی ۲۰ درصد از حجم مبادلات ما سهم صادرات و ۸۰ درصد آن سهم واردات است که این رقم اصلاَ رقم قابل قبولی نیست!» این یعنی اعتراف به اینکه حجم واردات کالا از روسیه به ایران حدود چهار برابر صادرات به آن کشور است.
    روس‌ها حتی حاضر نیستند، برای خرید نفت از ایران پول نقد پرداخت کنند و قرارداد نفت در برابر کالا را امضا کردند! و در برابر ارسال روزانه ۱۰۰ هزار بشکه نفت که به ۵ میلیون تن در سال می‎رسد روسیه ۴۵ میلیارد دلار کالا به ایران صادر می‌کند!
    روابط یک طرفه‌‏ی ایران و روسیه، به مصداق معروف «عشق یکسره»، در حوزه اقتصادی در بخش نظامی هم برقرار است. حکومت ایران دنبال تجهیزات نظامی است و روسیه گوش‎اش بدهکار نیست.
    ۲۹ مهر احمدرضا پوردستان جانشین فرمانده ارتش عنوان کرد که روس‌ها به دلیل تحریم‎هااز فروش جنگنده‎های سوخو ۳۰ سرباز می‎زنند. در این حوزه می‎توان به ۱۰ سال تاخیر در تحویل سیستم‎های دفاعی اس ۳۰۰ را اضافه کرد. روسیه سال گذشته این سیستم‎ها را پس از سال‎ها اختلاف و شکایت تحویل داد، اما کمتر از شش ماه بعد سیستم اس ۴۰۰ را به ترکیه فروخت!
    در عوض حکومت اسلامی پایگاه همدان را در اختیار روسها قرار داده تا روسیه به آرزوی دسترسی به آبهای آزاد از طریق استقرارپایگاه دریایی در سوریه دست یافت!
    در شرایطی که خامنه‌‏ای با یادآوری «کودتای ۲۸ مرداد» به ضعف رفتن برای پوتین ادامه میدهد و با خشم آنهایی را مورد عتاب قرار می‌دهد که به او توصیه می‎کنند سرنوشت و آینده‌ی کشور را فدای دشمنی کوربا آمریکا نکند، رفتار روسیه با ایران، بیش از هر چیز مناسبات «روس و قاجار» را در خاطره‌ها زنده می‌کند!

  4. نوروزخانی

    جالب این است که همین دولتمردان پادشاه فقید را متهم به غیرمستقل بودن وی نسبت به آمریکایی‌ها می‌کردند؛ پادشاه فقید اما در سخنانش دائم ذکر می‌نمودند، که ما به چشم‌آبی‌ها دیگر باج نمی‌دهیم…
    یک لحظه دو نکته را تصور فرمایید:
    اگر پادشاه فقید به آمریکایی‌ها مجوز پرواز و یا سوختگیری از ایران می‌داد، تا ویتنام را بمباران کنند
    و نکته دوم اگر ایشان هیچگاه از آمریکا و بریتانیا بد نمی‌گفت…
    دوستان چپ و ملی- مذهبی آنوقت چه به شاه می‌گفتند و چرا حالا آنها نسبت به نوکری تام جمهوری اسلامی به روسیه کاملا خاموش هستند؟
    آیا به این اندازه‌گیری یک چیز با دو واحد اندازه‌گیری نمی‌گویند؟
    خدا این بزرگ‌مرد ایران را بیامرزد- وقت آن رسیده که به پادشاه فقید نیز لقب محمدرضا شاه “کبیر” داده شود!

  5. جمشيد

    شما را به خدا به عکس خامنه‌اى و پوتین نگاه کنید، به نوع نگاه پوتین به نوکرش دقت بفرمایید!! شما فکر مى‌کنید که او در ذهن خود در مورد خامنه‌اى چگونه فکر مى‌کند؟
    بله دوستان، او را یک نوکر مستاصل درمانده مى‌بیند که براى جلب حمایت اربابش به هر خفتى تن در می‌دهد.
    باور کنید در دلش به این همه حماقت و نوکرصفتى مى‌خندد و شاید اصلا به مزخرفات این پیر خرفت خونخوار توجه نکند و به فکر تدارک یک شکار خرس یا گذراندن شبى با یک زیبارو باشد و اصلا این مردک افلیج را نبیند چون هر چه بخواهد امر مى‌کند، فقط امر، و این سگ دست‌اموز با تکان دادن دمش منتظر مرحمتى از جانب مولاى بى‌دین و ایمانش مى‌باشد.
    ننگ بر ما با این رژیم فلک‌زده‌مان.

  6. بیژن

    ولادیمیر طوری به سید علی روضه‌خوان نگاه می‌کند که گویی “نگاهِ عاقل اندر سفیه”…

  7. مهرداد

    دادن پدافند اس۳۰۰ به ایران یک تجارت پر سود برای روسیه بود، تازه معلوم نیست این پدافندها نظیر موشک‌هایی نباشند که روسیه به جمال عبدالناصر داده بود و در جنگ هفت روزه‌ی مصر با اسراییل معلوم شده بود آنها قابل استفاده نیستند. ولی بخشیدن آب‌های ایرانی دریای مازندران به مستعمره‌های پیشین خویش یک دشمنی آشکار روسیه با ایران است.

  8. شهریار

    در ماه اکتبر ۱۹۷۳جمال عبدالناصر به پشت‌گرمی موشک‌هایی که روسیهٔ شوروی به مصر فروخته بود، موشک‌هایی که در تئوری قادر بودند تل آویو رابزنند، همراه با دو کشور عربی دیگر (سوریه و اردن) به اسراییل حمله کرد. در این جنگ که به جنگ کیپور معروف است وقتی ارتش اسراییل با ضد حملهٔ مناسب ارتش عرب‌ها را عقب راند معلوم شد که آن موشک‌های روسی قابل استفاده برای ارتش مصر نیستند چون روس‌ها وسایل کامل شلیک آنها را به مصری‌ها نداده بودند.
    فروختن پدافند اس ۳۰۰ به ایران نیز هدفش جز دادن پشت‌گرمی به ملاها و دامن زدن به رویارویی آنها با آمریکا نمی‌تواند باشد و معلوم هم نیست که در صورت حملهٔ آمریکا به تأسیسات اتمی ایران پدافند اس ۳۰۰ قابل استفاده برای جلوگیری از نابودی این تأسیسات باشد.

  9. اردوان

    من خوب یادم می‌اید که در آن روزهای جنگ اعراب با اسرائیل در ایران مردم با التهاب اخبارجنگ را دنبال می‌کردند، درآن زمان جمال عبدالناصر و حافظ اسد دیکتاتورهای مصر و سوریه با یک ایدئولوژی پان‌عربیسم با هم اتحادیه‌ای به نام «کشور متحدهٔ عربی» تشکیل داده بودند. این دو کشور همراه با کشور اردن در روز مذهبی یهودی به نام کیپور و بطور غافلگیرکننده به اسرائیل حمله نمودند. ولی اسرائیل با ضربه‌های هوایی به سرعت جلو پیشروی آنها را گرفته و در مدتی کوتاه سرزمین‌های جولان سوریه، سینای مصر و غرب رود اردن را گرفته با محاصرهٔ ارتش مصر در سینایی یک ستون زرهی اسرائیل به صد کیلومتری شهر قاهره رسیده بود.
    یک شب وقتی که خدا بیامرز مادر بزرگم از رادیو این اخبار را شنید وگفتند که ارتش مصر نتوانسته از موشک‌های روسی خود استفاده کند زیرا معلوم شده که روس‌ها وسایل کامل پرتاب آنها را به مصری‌ها نداده بودند، مادر بزرگم با شنیدن این خبراز رادیوگفت: پس ننه جان اینها موشک نبوده بلکه دسته بیل بوده که روس‌ها به مصر فروخته بودند!

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):