سیل ۳۴۵ شهر در ایران را تهدید می‌کند

-«اگر بجای صرف بودجه‌های هنگفت و زیاده‌روی برای احداث سد، آن را در راستای توسعه بخش آبخیزداری به کار می‌بردیم، تا این حد با سفره‌های خالی زیرزمینی آب مواجه نمی‌شدیم. ما خیلی کم روی آبخوانداری و مدیریت چاه‌های آبی و قنواتمان کار کرده‌ایم.»
-زمین خود به شکل بهترین سد عمل می‌کند.

پنج شنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۷ برابر با ۰۴ اکتبر ۲۰۱۸


رئیس اداره توسعه فناوری پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری می‌گوید با افزایش وقوع سیل در ایران، ۳۴۵ شهر در معرض تهدید سیل قرار دارند. وی آبخیزداری را راه‌حلی برای جلوگیری از خطرات سیل و فرسایش زمین دانسته.


آنگونه که آمارهای سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور نشان می‌دهد، از ابتدای سال ۹۰ تا شش ماهه ابتدای سال ۹۴ ، ۵۵۲ مورد سیل در ایران رخ داده است. هفته پیش نیز سیل عظیمی در غرب استان گیلان به وقوع پیوست که بیش از ۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان به تاسیسات آ‌ب‌رسانی روستاها در شهرستان‌های رودبار، رضوان‌شهر، تالش و صومعه‌سرا خسارت وارد کرد.
پرویز گرشاسبی رئیس اداره توسعه فناوری و انتقال یافته‌های تحقیقاتی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری از تغییر رژیم بارش‌ها در مناطق شمالی کشور خبر داده و گفته «ما شاهد بارش‌های سیل‌آسا به‌ویژه در فصول گرم هستیم که در دهه اخیر در شمال کشور، در حوزه آبخیز خزر، به وقوع پیوسته است.»
به گفته این مقام آبخیزداری، «یک تفاوت اقلیمی را به‌ویژه در بارش فصل گرم شاهدیم که گستردگی آن را در دامنه جنوب البرز و مراکز فلات ایران نیز کم و بیش شاهد بوده‌ایم.»
پرویز گرشاسبی نسبت به خطر وقوع سیل در ۳۴۵ شهر در ایران هشداد داد و گفت: «این می‌طلبد، کارهای بسیار دقیق مهندسی در آبراه‌ها و دامنه‌ها برای کنترل سیل انجام دهیم.»
معاون سابق آبخیزداری سازمان جنگل‌ها، «آبخیزداری» را بهترین روش به تله‌اندازی آب‌ها ناشی از باران‌های ناگهانی و سیل‌آسا در سرزمین‌های گرم و خشک خوانده و گفته که «چون امروز به این نتیجه رسیده‌ایم که بهترین سد خود زمین است. آبخیزداری با اقداماتی که در دامنه‌های کوه انجام می‌دهد و یا سطوح آبگیر بارانی که در دامنه‌ها ایجاد می‌کند ضمن بالا بردن جذب آب در خاک، نهایتاً مازاد آن را به آبراه‌ها هدایت می‌کند و از وقوع سیلاب جلوگیری می‌کند.»

آبخیزداری یا مدیریت آبخیزها، کار کنترل حفره‌های آبخیز را بر عهده دارد. مدیریت در این زمینه معانی مختلفی دارد ولی آبخیزداری به معنی کنترل اجرای یک حوضه آبخیز است.

آنچه در آبخیزداری رخ می‌دهد

گرشاسبی توسعه آبخیزداری را نیازمند مشارکت مردمی دانسته و گفته که «آبخیزداری در پهنه‌های وسیعی در مزارع و مراتع اتفاق می‌افتد. در حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون هکتار از حوضه‌های آبخیز در مراتع و کشتزارها قرار دارد که متعلق به مردم است. اگر نتوانیم مردم را برای اجرای طرح‌های آبخیزداری اراضی کشاورزی و باغی حتی در اراضی دیم، راضی و مشارکت آن‌ها را تسهیل کنیم، موفق نخواهیم بود.»

وی با بیان اینکه دولت چه کمک بکند و چه نکند باید آبخیزداری انجام شود، اظهار داشت: «ما در سال گذشته حدود ۳۴۰ هزار هکتار آبخیزداری را به‌طور کامل با استفاده از منابع مالی خیرین در بیش از شش استان انجام دادیم.»

معاون سابق آبخیرداری سازمان جنگل‌ها گفته «اگر بجای صرف بودجه‌های هنگفت و زیاده‌روی برای احداث سد، آن را در راستای توسعه بخش آبخیزداری به کار می‌بردیم، تا این حد با سفره‌های خالی زیرزمینی آب مواجه نمی‌شدیم. ما خیلی کم روی آبخوانداری و مدیریت چاه‌های آبی و قنواتمان کار کرده‌ایم.»

وی با اشاره به سابقه ۵۰ ساله آبخیزداری به شکل نوین در ایران، تمام نقاط کشور را مستعد این عملیات دانست و گفت که «به خاطر تراکم پوشش گیاهی در مناطق جنگلی مانند شمال کشور، نیازی به آبخیزداری نداریم، در حالی که حتی در مناطق جنگلی حفاظت شده هم خطرات جریانات سیلابی در سنوات اخیر وجود دارد. چون پوشش گیاهی و خاکی به‌تنهایی از ظرفیت اندکی برای جذب آب باران برخوردار است و پس از آن سیل جاری می‌شود.»

لینک کوتاه شده این نوشته:
https://kayhan.london/fa/?p=131971

دیدگاه خود را درباره این مطلب با ما و دیگران در میان بگذارید (حداکثر ۱۰۰۰ کاراکتر):